Lichen planus

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Lichen planus
Lichen planus op de onderlip
Lichen planus op de onderlip
Coderingen
ICD-10 L43
ICD-9 697.0
DiseasesDB 7452
eMedicine derm/233derm/663
MeSH D008010
Portaal  Portaalicoon   Geneeskunde

Lichen planus (ook wel lichen ruber (planus)) is een huidziekte, die gekenmerkt wordt door een goedaardige keratose vaak op het wangslijmvlies, maar ook op andere plaatsen in de mond, zoals op de tong. Ook op de huid en op de genitale slijmvliezen kan lichen planus voorkomen. Op de huid kenmerkt de aandoening zich door het ontstaan van kleine, jeukende vlakke papels, met een kleur variërend van rood tot lichtpaars. Voorkeurslokalisaties van deze huidafwijkingen zijn de buigzijde van polsen en onderarmen, de nek, het gebied rond het heiligbeen en de geslachtsorganen en de enkels.


Er bestaan verschillende vormen van lichen planus.

  • de reticulaire vorm: is de meest voorkomende vorm, klinisch het duidelijkst herkenbaar door zijn witte lijnen die kriskras door elkaar lopen, de zogenaamde striae van Wickham .
  • de erosieve/atrofische vorm: is de tweede meest voorkomende vorm, manifesteert zich als een oppervlakkige erosie van het slijmvlies (dus geen verzwering of ulceratie), die een branderig gevoel geeft.
  • de bulleuze vorm: is een eerder zeldzame vorm, waarbij blaren verschijnen die kunnen barsten en ulceraties geven. Deze vorm is zeer pijnlijk en geeft een branderig gevoel.
  • Lichen planopilaris waarbij vooral haarzakjes worden aangedaan. Dit kan leiden tot verlittekening en gedeeltelijke haaruitval.

De erosieve vorm is een premaligne aandoening en kan dus een kanker voorafgaan, maar dit gebeurt gelukkig slechts in 3 tot 5% van de gevallen.

Oorzaken[bewerken]

Lichen planus op de benen
Lichen planus op de tong en lippen

De etiologie (oorzaak) van lichen planus is tot op heden onbekend. Het is niet besmettelijk[1] en er is geen verband met enig bekend pathogeen.

Lichen-planusachtige uitslag (bekend als lichenoïde reacties) ontstaat soms als gevolg van allergische reacties op medicijnen voor hoge bloeddruk, hartziektes en artritis. Deze worden medicijngeïnduceerde lichenoïde reacties genoemd. Deze lichenoïde reacties kunnen lichenoïde mucositis (van de slijmvliezen) of lichenoïde dermatitis (van de huid) zijn. Lichen planus is gemeld als bij-effect van chronische hepatitis C infectie of kan een teken zijn van een graft-versus-host reactie (een immuunreactie) in de huid[2]. Echte lichen planus is in verband gebracht met stress waar letsel zich toont op de slijmvliezen of op de huid in tijden van stress in mensen met deze aandoening. Lichen planus komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen (met een verhouding 3:2) en komt het meeste voor bij mensen van middelbare leeftijd. Lichen planus bij kinderen is zeldzaam.

In drie jonge vrouwen is lichen planus in verband gebracht met hyperthyreoïdie

Reacties op amalgaamvullingen kunnen bijdragen aan oraal letsel dat veel op lichen planus lijkt, en onderzoek heeft aangetoond dat veel van dit letsel verdwijnt als een ander materiaal wordt gebruikt voor de vullingen.[3]

Histopathologie[bewerken]

Lichen planus op de nagels

Bij histopathologisch onderzoek met de microscoop is er klassiek sprake van:

Omdat de natuur variabel is, en er zo'n 20 vormen van lichen planus bestaan, hoeven niet alle eigenschappen even uitgesproken te zijn. Lichen planus komt regelmatig in samenhang met lichen sclerosus voor[4]

Behandeling[bewerken]

Het behandelen van orale lichen planus (OLP) ligt binnen het bereik van de orale geneeskunde. Op dit moment is er geen genezing voor orale lichen planus maar er zijn medicijnen die gebruikt worden om de effecten van de ontstekingsreactie te verminderen. Orale lichen planus kan gaan sluimeren na een behandeling en er zijn berichten dat orale lichen planus opeens kan oplaaien jaren nadat men het genezen achtte.

Medicijnen die gebruikt worden om lichen planus te behandelen zijn o.a.:

Niet-medicinale behandelingen:

Referenties[bewerken]

  1. Penn State College of Medicine - Lichen Planus
  2. Cervoni E. Hepatitis C. The Lancet, Volume 351, Issue 9110, Pages 1209 - 1210, 18 April 1998 DOI:10.1016/S0140-6736(05)79162-5
  3. Issa Y, Brunton PA, Glenny AM, Duxbury AJ (November 2004). Healing of oral lichenoid lesions after replacing amalgam restorations: a systematic review. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 98 (5): 553–65 . PMID:15529127. DOI:10.1016/j.tripleo.2003.12.027.
  4. Fung MA, LeBoit PE, Light microscopic criteria for the diagnosis of early vulvar lichen sclerosus: a comparison with lichen planus. Am J Surg Pathol, 1998; 22: 473-478

Externe link[bewerken]

Bronnen