Lier (België)
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
|
|||
|
|
|||
ligging binnen het arrondissement Mechelen in de provincie Antwerpen |
|||
|
|
|||
| Gewest | |||
| Provincie | |||
| Arrondissement | Mechelen | ||
| Coördinaten | 51°7′N, 4°34′E | ||
| Oppervlakte – Landbouwgronden – Bossen – Bebouwde gronden – Andere |
49,70 km² (2005) 61,27% 4,80% 29,74% 4,19% |
||
|
|
|||
| Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid |
33.492 (01/01/2008) 48,58% 51,42% 674 inw./km² |
||
| Leeftijdsopbouw 0–17 jaar 18–64 jaar 65 jaar en ouder |
(01/01/2008) 18,89% 61,45% 19,66% |
||
| Buitenlanders | 3,38% (01/01/2008) | ||
|
|
|||
| Burgemeester | Marleen Vanderpoorten (Open VLD) | ||
| Bestuur | Open VLD, CD&V/N-VA, Lier Leeft, Lier&Ko |
||
| Zetels Vlaams Belang CD&V/N-VA Open VLD Lier Leeft Lier&Ko Lijst Dedecker |
31 8 7 6 5 3 2 |
||
|
|
|||
| Gemiddeld inkomen | 15.048 euro/inw. (2005) | ||
| Werkloosheidsgraad | 5,91% ( jan. 2009) | ||
|
|
|||
| Postcode 2500 2500 |
Deelgemeente Lier Koningshooikt |
||
| Zonenummer | 03 - 015 | ||
| NIS-code | 12021 | ||
| Politiezone | Lier | ||
| Website | www.lier.be | ||
|
|||
Lier (Frans: Lierre) is een Belgische stad in de provincie Antwerpen, ten zuid-zuid-oosten van de stad Antwerpen en bestaat uit de deelgemeenten Koningshooikt en Lier zelf. De stad telt ruim 33.000 inwoners en ligt aan de samenloop van de Grote Nete en de Kleine Nete. Lier wordt "de poort der Kempen" genoemd en kreeg de bijnaam Lierke Plezierke. Haar patroonheilige is Gummarus van Lier en de spotnaam voor een Lierenaar is schape(n)kop.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
De geschiedenis van de Stad Lier begint ergens in de tweede helft 7de eeuw wanneer de Heilige Gummarus wordt geboren.
[bewerken] In de regio
Scheepvaartverkeer komt in een boog omheen Lier op het Netekanaal.
Lier heeft een goede treinverbinding met Antwerpen: De spoorlijnen uit Hasselt/Luik, Turnhout/Herentals, Neerpelt/Mol komen samen te Lier en vervolgen hun weg naar Antwerpen. Met Brussel is er een verbinding via Mechelen. Er zijn ook frequente busverbindingen met de ruime omgeving.
Mede daardoor is Lier een regionale commerciële aantrekkingspool (o.a. de wekelijkse markt) en een onderwijscentrum. Het aanbod aan studierichtingen in het lager en secundair onderwijs is zeer groot, en rekruteert uit de wijde omgeving. Zo zijn er enkele zeldzame studiemogelijkheden, zoals een kunsthumaniora (KSO), een middelbare Steinerschool, een opleiding in gezondheids- en welzijnswetenschappen en sportonderwijs. Ook het deeltijds kunstonderwijs is goed uitgebouwd en heeft een uitstekende reputatie.
In het hoger onderwijs is er de bachelor opleiding Dans, enig in Vlaanderen.
[bewerken] Bezienswaardigheden en evenementen
Het belfort en het begijnhof zijn opgenomen op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO.
[bewerken] Demografie
[bewerken] Evolutie van het inwonertal

- Bron: NIS - Opm.: 1806 t/m 1976 volkstellingen op 31 december; vanaf 1977= inwonertal per 1 januari.
- 1977: aanhechting van Koningshooikt.
[bewerken] Geografie
Lier ligt in de Kempen aan de samenloop van de Grote Nete en de Kleine Nete.
| Aangrenzende gemeenten | ||
|---|---|---|
| Boechout Vremde |
Emblem | Nijlen Kessel |
| Lint Duffel |
Berlaar | |
| Sint-Katelijne-Waver | Onze-Lieve-Vrouw-Waver | Putte |
[bewerken] Wijken
Het grondgebied van de stad Lier is onderverdeeld in vijf hoofdwijken waarvan er drie werden genoemd naar de vroegere stadspoorten (Leuvensepoort, Mechelpoort en Lisperpoort). De vierde wijk is het stadscentrum (binnenstad) en de vijfde is de vroegere deelgemeente Koningshooikt. In 1965 en 1990 werden in het kader van de organisatie van de Sint-Gummarusfeesten tal van kleinere wijkcomités opgericht. Een aantal van hen is nog actief als wijkvereniging.
| Lierse wijken |
|---|
|
Beunt · Bogerse Velden · Boomlaar · Boshoek · Donderheide · Donk · Grote Brand · Hagenbroek · Hazendonk · Het Ven · Hulst · Lachenen · Klaplaar · Kloosterheide · Liesmortel · Lisp · Mijl · Nazareth · Pullaar · Ringenhofwijk · Spreet · Tallaart · Zaat · Zevenbergen · Zuut |
[bewerken] Waterlopen
- De rivier de Nete
- De rivier de Kleine Nete die gedeeltelijk ook Binnen-Nete wordt genoemd.
- De rivier de Grote Nete
- Het Netekanaal
- De Afleidingsvaart van de Nete, ook wel Omleidingsvaart genoemd.
- De Albertvaart
[bewerken] Vervoer
[bewerken] Autowegen
- De Lierse Ring, De R16: Lier heeft een onvoltooide ringweg. Deze ligt op het grondgebied van Lier zelf en van Emblem, een deelgemeente van Ranst.
- De N10, deze verbindt Mortsel met Heist-op-den-Berg en Aarschot en wordt onderbroken door de Lierse Ring.
- De N13, deze verbindt de Lierse Ring met Nijlen en Herentals.
- De N14, deze verbindt Duffel en Mechelen met Zandhoven en Zoersel en wordt onderbroken door de Lierse Ring.
[bewerken] Stations
- Station Lier
- Station Lisp (Gesloten in 1940)
- Station Kloosterheide (Gesloten in 1957)
[bewerken] Wandelwegen
[bewerken] Cultuur
[bewerken] Culturele instellingen
- De Stedelijke Academie voor Schone Kunsten (SASK)
- De Stedelijke Academie voor Muziek, Woord en Dans (SAMWD)
- Het Stadsarchief
- De Stedelijke Openbare Bibliotheek
- Het Liers Cultuurcentrum (LCC):
- Liers Cultuurcentrum De Mol (CC De Mol)
- Het Vredeberg
- Het Vleeshuis
- Het Spui
- De Colibrant
- De Stedelijke Musea (Timmermans-Opsomerhuis en Stedelijk Museum Wuyts-Van Campen en Baron Caroly
- De Stedelijke Dienst voor Toerisme
- De Jeugddienst
- De Sportdienst
[bewerken] Theatergroepen
- Lyra Toneel
- Lyra Toneel Jeugd
- Toneellabo Arlecchino
- Teater Lier
- Jeugd Teater Lier
- De Schoolbond
[bewerken] Klassieke muziek
- Wim Brioen, gitarist
- Wim Henderickx, componist
[bewerken] Popmuziekgroepen
[bewerken] Verenigingen
- De Moedige Bootvissers (Deze begeleiden toeristen bij een rondvaart op de Binnen-Nete en houden tevens de herinnering aan de voormalige palingvissers in ere)
- Den Bloeyenden Wijngaerdt (wijnproeversgilde)
- Lierse Modelspoorwegen (modelspoorvereniging)
- 233° FOS, Durendael (Scoutsvereniging)
[bewerken] Lier op een postzegel
Lier is al verscheidene keren het thema van een postzegel geweest. Hieronder volgt een overzicht met telkens het jaar van uitgifte, de reden en de afbeelding:
- 1939, Belforten, Belfort + Stadhuis
- 1966, Toerisme, Belfort + Stadhuis
- 1974, Schilderijen, Anton Berghmann
- 2005, Toerisme + 75 jaar Zimmertoren, Zimmertoren
[bewerken] Onderwijs
In Lier zijn volgende scholen aanwezig:
[bewerken] Lager Onderwijs
- Sint-Gummaruscollege (Lisperstraat), in de volksmond het "Klein College" genoemd.
- Sint-Ursula klim op
- Sint-Ursula Lisp
- Het Molentje
- Het Spoor
- Basisschool Heilige Familie
- Basisschool Stadspark
- De Sterrendaalders (Steinerschool)
- Basisschool Pullaar
- Heilig Hart-School (Koningshooikt)
[bewerken] Secundair Onderwijs
- Sint-Gummaruscollege (Kanunnik Davidlaan), in de volksmond het "Groot College" genoemd.
- Sint-Ursula-Instituut (Ursulinen)
- Middenschool Anton Bergmann
- Sint-Aloysiusinstituut voor verpleegkunde (SAL)
- Vrij Technisch Instituut Lier (VTI-Lier)
- Koninklijk Technisch Atheneum (KTA)'t Spui
- Koninklijk Atheneum (KA) Arthur Vanderpoorten
- De Regenboog (BuSO)
- De Sterrendaalders (Steinerschool)
- De Kunsthumaniora
[bewerken] Hoger Onderwijs
- Katholieke Hogeschool Kempen (Sint-Aloysiusinstituut)
- Hogeschool Antwerpen (Lerarenopleiding & Hoger Instituut voor Dans)
[bewerken] Sport
[bewerken] Voetbal
- K. Lierse SK op het Lisp, speel in tweede klasse
- K. Lyra TSV, speelt in vierde klasse
- KV Hooikt in de deelgemeente Koningshooikt
- K. Lyra (Opgeheven)
[bewerken] Basketbal
- BBC Guco Lier
- BBC Lyra
- BBC Lier (opgeheven)
[bewerken] Atletiek
[bewerken] Sportaccomodatie
- Stedelijk Zwembad De Waterperels
- De Sportvelden
[bewerken] Stadions
- Herman Vanderpoortenstadion (K. Lierse SK)
- Lyrastadion (K. Lyra TSV)
- Complex KV Hooikt (KV Hooikt)
[bewerken] Typisch Liers
[bewerken] Gastronomie
- Liers vlaaike, gebakje met een kruidig smaakje
- Caves, een donker bier
- Sint-Gummarus Dubbel en Sint-Gummarus Tripel, moutbieren
[bewerken] Het Lierse dialect
Het 'Liers' is een dialect dat een beetje afwijkt van het Antwerps. Enkele regels:
- In het Liers wordt de letter 'H' niet uitgesproken.
- Als er na een 'S' een 'P' komt (bv.:Lisp) dan worden deze twee letters bij de uitspraak verwisseld.
'Lisp' wordt dus uitgesproken als 'Lips' en 'hesp' als 'eps'.
Enkele Lierse benamingen, spreekwoorden en gezegden:
- appelkokken: abrikozen
- arcékoek: gehaktbrood
- bezeke: washandje (3 keer een doffe e)
- blaveturen: rolluiken, ook gebruikt om oogleden aan te duiden.
- a blaveturen valle toe: Je bent moe
- crèm fattee: crème fouettée (Fr), slagroom
- "In frut vanien": in stukken vaneen
- gernot: Garnaal
- jèerbees: aardbei
- kak van Maria: Pomme d'amour
- kalissenhaat: zoethout
- 'ondelulleke: lookworst
- protstokke/scheusseneere: schorseneren
- schijtkoek: peperkoek
[bewerken] Liereke Pleziereke
De veel gebruikte (en veel misbruikte) term Liereke Pleziereke is afkomstig van de brochure met dezelfde naam die is uitgegeven naar aanleiding van de stoet, georganiseerd ter gelegenheid van een zilveren huwelijksjubileum in 1928. De brochure is geschreven en geïllustreerd door Felix Timmermans (die een overbuur was van het echtpaar). Het goedkope of gemakkelijke stafrijm in de benaming heeft natuurlijk flink bijgedragen tot het succes ervan. Voor die gelegenheid zijn indertijd trouwens ook de reuzen gerestaureerd.
[bewerken] Liers erfgoed
- Lierse kant
- Lierse reuzen
- Sint-Gummarusprocessie
- Struifvogelspel, (Koninklijke Struifvogel Maatschappij) (Lier heeft één van de drie enige clubs in België. De andere twee bevinden zich in Mechelen en Leuven.)
[bewerken] Uitgaansleven
Lier staat ook bekend voor zijn uitgaansleven. Zo zijn er een respectabel aantal cafés in de binnenstad, waarvan de meeste gesitueerd zijn rond het Zimmerplein, de Grote Markt en de Eikelstraat. Dit zijn voornamelijk rasechte kroegen of danscafés die erg in trek zijn bij de Lierse jeugd. Enkele voorbeelden zijn De Zuut, Bananas ('Den Banaan' in de Lierse volksmond), Kaai 28 (vroeger Het Swingcafé), Den Toren of Café Fagoempel. Ook staat Lier bekend voor Illusion en La Rocca. Twee discotheken met nationale en internationale bekendheid. Voor de iets oudere Lierse bevolking is er nog steeds De Volmolen (Vosmolen in de Lierse volksmond). Hoewel tegenwoordig ook steeds meer Lierse jongeren zich richting De Volmolen durven begeven.
[bewerken] Geboren in Lier
[bewerken] Externe links
[bewerken] Noten
| Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden in de categorie Lier van Wikimedia Commons. |
| Gemeenten in de provincie Antwerpen | |
|---|---|
|
Aartselaar · Antwerpen · Arendonk · Baarle-Hertog · Balen · Beerse · Berlaar · Boechout · Bonheiden · Boom · Bornem · Borsbeek · Brasschaat · Brecht · Dessel · Duffel · Edegem · Essen · Geel · Grobbendonk · Heist-op-den-Berg · Hemiksem · Herentals · Herenthout · Herselt · Hoogstraten · Hove · Hulshout · Kalmthout · Kapellen · Kasterlee · Kontich · Laakdal · Lier · Lille · Lint · Malle · Mechelen · Meerhout · Merksplas · Mol · Mortsel · Niel · Nijlen · Olen · Oud-Turnhout · Putte · Puurs · Ranst · Ravels · Retie · Rijkevorsel · Rumst · Schelle · Schilde · Schoten · Sint-Amands · Sint-Katelijne-Waver · Stabroek · Turnhout · Vorselaar · Vosselaar · Westerlo · Wijnegem · Willebroek · Wommelgem · Wuustwezel · Zandhoven · Zoersel · Zwijndrecht |

