Ligamentum decussatum anterius

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Ligamentum cruciatum anterius)
Ga naar: navigatie, zoeken
Voorste kruisband
Ligamentum decussatum anterius
Knee diagram.svg
Naslagwerken
Gray's Anatomy 93,342
Dorlands/Elsevier l_09/12492099
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Het ligamentum decussatum anterius[1] of voorste kruisband[2] in de knie voorkomt het naar voren bewegen van de tibia (onderbeen).

Letsel aan de voorste kruisband[bewerken]

Als de voorste kruisband gescheurd is, kan het onderbeen te veel naar voren bewegen. De knie verliest zijn stabiliteit. Dit is vooral te merken bij het maken van plotselinge bewegingen. Om de knie weer te herstellen moet er een nieuwe voorste kruisband worden geplaatst. Dit kan met behulp van de patellapees. Het stukje pees dat wordt afgenomen is circa 10 cm lang. Het bevat een stukje bot afkomstig uit de knieschijf. Daarna geneest de patellapees weer. Tijdens de operatie worden stukjes overbodig weefsel weggehaald en er wordt nieuwe ruimte gemaakt voor een nieuwe kruisband. Een paar weken tot maanden rust is nodig.

Als de kruisband alleen verrekt is, zullen de gevolgen minder ernstig zijn en is een tot twee weken rust aangewezen.

Naamgeving[bewerken]

De eerste uitgave[3] van de officiële nomenclatuur van de anatomie uit 1895 (Nomina Anatomica) nam de naam ligamentum cruciatum anterius op als officieel begrip. Het voltooid deelwoord cruciatum werd gebruikt in de betekenis van gekruist.[4] In het klassieke Latijn betekent het werkwoord cruciare echter folteren, kwellen, martelen.[5][6] In het kerklatijn van vroeg-christelijke schrijvers, zoals Lactantius, kan men dit begrip ook in de betekenis van kruisigen [5] terugvinden. In het Engels komt nog steeds de naam anterior cruciate ligament [7] voor. Cruciate wordt ook in het Engels gezien als term voor kruisvormig,[8] al komt dit woord ook van het Latijnse woord cruciatus.[9] In het Engels werd cruciate ook gebruikt om te verwijzen naar gefolterd.[9]

In de tweede uitgave van de Nomina Anatomica uit 1936[1][10] is ligamentum cruciatum anterius dan ook vervangen door ligamentum decussatum anterius. Er werd expliciet aangegeven dat het bijvoeglijke naamwoord cruciatum kon verwijzen naar gekruisigd.[10] Het werkwoord decussare heeft in het klassieke Latijn de betekenis van in de vorm van een X (laten) verlopen.[5][6][11] Dit werkwoord is afgeleid van het woord decussis.[5][4] In Latijn, wordt nummer tien (decem [5]) aangegeven met X.[4]) De term decussis wordt gebruikt om te verwijzen naar deze nummerieke aanduiding X.[5] Deze naam is afgeleid van decem [5][4] en as, eenheid.[5]

Al eerder stelde men voor om het bijvoeglijk naamwoord cruciatum te vervangen door het bijvoeglijk naamwoord chiastum,[12] een verlatijnsing van het Oudgrieks χιαστός,[12] in de vorm van een X.[12][13] Het teken X is de hoofdletter chi in het Oudgrieks, met een overeenkomstige vorm als de Latijnse nummerieke aanduiding X. In het Nieuwgrieks wordt voor het ligamentum cruciatum nog overeenkomstig χιατός σύνδεσμος[14] gebruikt met σύνδεσμος voor band.[14]

Binnen de verbandleer werd de kunstterm chiastos/chiastre/chiastrum ook gebruikt voor kruisverband.[15] In het Oudgrieks wordt χιαστός, onder andere bij de Griekse arts Galenus gebruikt (in de vorm χιεστός) om te verwijzen naar een kruisvormig verband.[13] Het bijwoord χιασττῶς werd ook gebruikt om te verwijzen naar een (chirurgische) kruisgewijze insnijding.[13] Het Nieuwlatijnse woord crucialis, dat niet voorkomt in het klassieke Latijn,[13] werd door de anatoom Frederik Ruysch gebruikt om te verwijzen naar een kruisgewijze insnijding.[16] In het Engels betekent crucial "kruisgewijs" of "in de vorm van een kruis".[17] De Engelse vertaling van de eerste uitgave van de Nomina Anatomica omzeilde enigszins de onbedoelde betekenis van gekruisigd door ligamentum crucicatum te vertalen met crucial ligaments.[18]

In de derde uitgave uit 1955,[19] die de eerste uitgave uit 1895 als basis neemt,[20] keert echter de vorm ligamentum cruciatum anterius terug. In de daaropvolgende uitgaven[21][22][23][24][25][20] bleef deze vorm gehandhaafd, ondanks kritiek.[19][22]

Literatuurverwijzingen[bewerken]

  1. a b Kopsch, F. (1941). Die Nomina anatomica des Jahres 1895 (B.N.A.) nach der Buchstabenreihe geordnet und gegenübergestellt den Nomina anatomica des Jahres 1935 (I.N.A.) (3. uitgave). Leipzig: Georg Thieme Verlag.
  2. Everdingen, J.J.E. van, Eerenbeemt, A.M.M. van den (2012). Pinkhof Geneeskundig woordenboek (12de druk). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.
  3. His, W. (1895). Die anatomische Nomenclatur. Nomina Anatomica. Der von der Anatomischen Gesellschaft auf ihrer IX. Versammlung in Basel angenommenen Namen. Leipzig: Verlag Veit & Comp.
  4. a b c d Triepel, H. (1910). Die anatomischen Namen. Ihre Ableitung und Aussprache. Mit einem Anhang: Biographische Notizen.(Dritte Auflage). Wiesbaden: Verlag J.F. Bergmann.
  5. a b c d e f g h Lewis, C.T. & Short, C. (1879). A Latin dictionary founded on Andrews' edition of Freund's Latin dictionary. Oxford: Clarendon Press.
  6. a b Wageningen, J. van & Muller, F. (1921). Latijnsch woordenboek. (3de druk). Groningen/Den Haag: J.B. Wolters’ Uitgevers-Maatschappij
  7. Anderson, D.M. (2000). Dorland’s illustrated medical dictionary (29th edition). hiladelphia/London/Toronto/Montreal/Sydney/Tokyo: W.B. Saunders Company.
  8. Foster, F.D. (1891-1893). An illustrated medical dictionary. Being a dictionary of the technical terms used by writers on medicine and the collateral sciences, in the Latin, English, French, and German languages. New York: D. Appleton and Company.
  9. a b Klein, E. (1971). A comprehensive etymological dictionary of the English language. Dealing with the origin of words and their sense development thus illustration the history of civilization and culture. Amsterdam: Elsevier Science B.V.
  10. a b Stieve, H. (1949). Nomina Anatomica. Zusammengestellt von der im Jahre 1923 gewählten Nomenklatur-Kommission, unter Berücksichtigung der Vorschläge der Mitglieder der Anatomischen Gesellschaft, der Anatomical Society of Great Britain and Ireland, sowie der American Association of Anatomists, überprüft und durch Beschluß der Anatomischen Gesellschaft auf der Tagung in Jena 1935 endgültig angenommen. (4. Auflage). Jena: Verlag Gustav Fischer.
  11. Triepel, H. & Stieve, H. (1936). Die anatomischen Namen. Ihre Ableitung und Aussprache. Anhang: Eigennamen, die früher in der Anatomie verwendet wurden.(Achtzehnte Auflage). Berlin/Heidelberg:Springer-Verlag.
  12. a b c Triepel, H. (1908b). Die anatomischen Namen. Ihre Ableitung und Aussprache.(Zweite Auflage). Wiesbaden: Verlag J.F. Bergmann.
  13. a b c d Liddell, H.G. & Scott, R. (1940). A Greek-English Lexicon. revised and augmented throughout by Sir Henry Stuart Jones. with the assistance of. Roderick McKenzie. Oxford: Clarendon Press.
  14. a b Schleifer, S.K. (Ed.) (2011). Corpus humanum, The human body, Le corps humain, Der menschliche Körper, Il corpo umano, El cuerpo humano, Ciało człowieka, Människokroppen, Menneskekroppen, Τό ανθρώπινο σῶμα, ЧЕЛОВЕК. FKG.
  15. Gabler, E. & Winkler, T.c. (1881). Latijnsch-Hollandsch woordenboek over de geneeskunde en de natuurkundige wetenschappen. (Tweede druk). Leiden: A.W. Sijthoff.
  16. Castelli, B. & Bruno, J.P (1713). Lexicon medicum Graeco-Latinum. Leipzig: F. Thomas
  17. Donald, J. (1880). Chambers's etymological dictionary of the English language.’’ London/Edinburgh: W. & R. Chambers.
  18. Barker, L.W. (1907). Anatomical terminology with special reference to the [BNA]. With vocabularies in Latin and English and illustrations. Philadelphia: P. Blakiston’s Son & Co.
  19. a b International Anatomical Nomenclature Committee (1955). Nomina Anatomica. London/Colchester:Spottiswoode, Ballantyne and Co. Ltd.
  20. a b Federative Committee on Anatomical Terminology (1998). Terminologia Anatomica. Stuttgart: Thieme
  21. Donáth, T. & Crawford, G.C.N. (1969). Anatomical dictionary with nomenclature and explanatory notes. Oxford/London/Edinburgh/New York/Toronto/Syney/Paris/Braunschweig: Pergamon Press.
  22. a b International Anatomical Nomenclature Committee (1966). Nomina Anatomica . Amsterdam: Excerpta Medica Foundation.
  23. International Anatomical Nomenclature Committee (1977). Nomina Anatomica, together with Nomina Histologica and Nomina Embryologica. Amsterdam-Oxford: Excerpta Medica.
  24. International Anatomical Nomenclature Committee (1983). Nomina Anatomica, together with Nomina Histologica and Nomina Embryologica. Baltimore/London: Williams & Wilkins
  25. International Anatomical Nomenclature Committee (1989). Nomina Anatomica, together with Nomina Histologica and Nomina Embryologica. Edinburgh: Churchill Livingstone.