Lijst van beschermde monumenten in de gemeente Deurne (Nederland)
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
In de Noord-Brabantse gemeente Deurne staat een aantal gebouwen en andere objecten dat een dusdanige cultuurhistorische betekenis heeft, dat het door de Rijksoverheid of door de Gemeente Deurne is erkend als beschermd monument.
Dat wil niet zeggen dat niet méér gebouwen cultuurhistorische betekenis hebben. Enkele gebouwen met bijzondere historische betekenis worden niet door de gemeente als zodanig erkend. De nadruk binnen de monumentenwereld ligt nog altijd voornamelijk op bouwkundig en architectonisch vlak, hetgeen er voor zorgt dat panden die andere waarden hebben (zoals een sociaal-historische of historisch-geografische), niet altijd zijn opgenomen. Voorbeelden daarvan zijn de reeds gesloopte 19e-eeuwse school d'Esdoorn in Liessel en de laatste 18e-eeuwse boerderij in de buurtschap Veldheuvel. Daarnaast zijn ook de parken van de beide kastelen, met een ontwerp uit de vroege 19e eeuw, noch bovengronds, noch ondergronds beschermd.
Voor een uitgestrekte en agrarische gemeente als Deurne is ook het geringe aantal langgevelboerderijen op de monumentenlijst opvallend. Religieuze gebouwen, openbare gebouwen en herenhuizen overheersen. De boerderijen die op de lijst staan, zijn in enkele gevallen slechts façades, reconstructies uit de laatste 15 jaar van het origineel (onder meer Kouwenhoekseweg 9 en 11).
Daarentegen kent Deurne wel enkele topstukken van zeer bijzondere waarde, zoals de middeleeuwse St. Willibrorduskerk aan de Markt in Deurne, de beide 14e eeuwse kastelen (alhoewel het Groot Kasteel sinds 1944 een ruïne is), de neerhuizing van het Groot Kasteel uit de 16e eeuw, de watermolen uit 1631 en enkele gebouwen in de 19e-eeuwse veenkolonie Helenaveen.
Deurne kent behalve een aantal Rijks- en Gemeentelijke Monumenten, ook een Beschermd Dorpsgezicht. Een Beschermd Dorpsgezicht wordt ingesteld als niet alleen de gebouwen, maar het hele uiterlijk van een bepaald gebied een nationale, cultuurhistorische waarde heeft. Een bekend voorbeeld zijn de historische binnensteden van de grote en kleinere steden. Ook kleinere, goed bewaard gebleven dorpskernen kunnen Beschermd Dorpsgezicht worden. In de gemeente Deurne is dat het dorp Helenaveen, één van de slechts twee veenkoloniën in het zuiden van Nederland. De andere, Griendtsveen, is gelegen in de gemeente Horst (provincie Limburg) en is tevens een Beschermd Dorpsgezicht.
In het onderstaande overzicht worden alle Rijksmonumenten (RM) en Gemeentelijke Monumenten (GM) genoemd die op 1 november 2008 in het bezit van deze status waren. Bouwjaren kunnen afwijken van de jaartallen die de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed geeft. Onderstaande jaartallen zijn op nieuw, recent onderzoek gebaseerd. De sortering is eerst per plaats en vervolgens op adres. Deurne kent geen beschermde parken of landgoederen. De onderstaande lijst zal m.b.t. de bouwjaren indien mogelijk worden aangevuld.
De eerste versie van deze lijst met inleidende tekst werd met toestemming overgenomen van http://www.ouwerling.tk. Nadien is de lijst onafhankelijk van de lijst op genoemde website geactualiseerd.
| Object | Adres | Plaats | Bouwjaar | Soort | Afbeelding |
|---|---|---|---|---|---|
| Maria-Vredeskapel | Appeldijk | Deurne | 1944 | GM |  |
| langgevelboerderij | Bakelseweg 54 | Deurne | ? | GM | |
| voormalig klooster (Zeilberg) | Blasiusstraat 4 | Deurne | 1914 | RM | |
| woonhuis | Burg. van Beekstr. 5 | Deurne | ? | GM | |
| woonhuis | Burg. van Beekstr. 7 | Deurne | ? | GM | |
| woonhuis | Burg. van Beekstr. 9 | Deurne | ? | GM | |
| langgevelboerderij | Griendtsveenseweg 68 | Deurne | ? | GM | |
| langgevelboerderij | Grote Bottel 10 | Deurne | circa 1850 | RM | |
| langgevelboerderij | Haageind 3 | Deurne | 1904 | GM | |
| langgevelboerderij | Haageind 27 | Deurne | 1880 | GM | |
| ruïne Groot Kasteel (ook "Huis te Deurne") | Haageind 37 | Deurne | vóór 1397 | RM |  |
| Dinghuis | Haageind 39-41 | Deurne | 16e eeuw | RM |  |
| Klein Kasteel (ook "Oud Huis") | Haageind 60 | Deurne | vóór 1383 | RM |  |
| kasteelboerderij | Haageind 61 | Deurne | 1804 (muurankers) | RM |  |
| watermolen | Haageind 62 | Deurne | 1631 (muurankers) | RM |  |
| Nederlands-Hervormde Kerk | Helmondseweg 5 | Deurne | 1815 | RM |  |
| N.H. kerkhof en baarhuisje | bij Helmondseweg 5 | Deurne | 1858 | GM |  |
| voormalige N.H. pastorie | Helmondseweg 20 | Deurne | vóór 1868 | GM | |
| pastorie St. Willibrorduskerk (Zeilberg) | Kerkplein 3 | Deurne | 1914 | RM | |
| St. Willibrorduskerk (Zeilberg) | Kerkplein 5 | Deurne | 1914 | RM |  |
| voormalige pastorie "de Wan" | Kerkstraat 17 | Deurne | 1852 | RM |  |
| hallenhuisboerderij | Kouwenhoekseweg 9 | Deurne | 1994 (reconstructie) | GM | |
| hallenhuisboerderij | Kouwenhoekseweg 11 | Deurne | 1994 (reconstructie) | GM | |
| langgevelboerderij | Kouwenhoekseweg 13 | Deurne | 1916 | GM | |
| voormalige brouwerij "de Zon" | Lage Kerk 8 | Deurne | 1850 | GM |  |
| langgevelboerderij | Liesselseweg 177 | Deurne | 19e eeuw | GM |  |
| langgevelboerderij | Liesselseweg 213 | Deurne | ? | GM |  |
| woonhuis en bakkerij | Lindenlaan 47 | Deurne | 1827 | GM |  |
| gemeentehuis | Markt 1 | Deurne | 1895 | RM |  |
| voormalig postkantoor | Markt 2 e.a. | Deurne | 1908 | RM |  |
| voormalige herberg "de Zwaan" met stalling | Markt 8 | Deurne | circa 1880 | GM |  |
| Sint-Willibrorduskerk (Deurne) | Markt 9 | Deurne | 13e eeuw en later | RM |  |
| kerkhof St. Willibrorduskerk (Deurne) | bij Markt 9 | Deurne | 11e eeuw? (grafmonumenten 19e-20e eeuw) | GM |  |
| kerkhofmuren St. Willibrorduskerk (Deurne) | bij Markt 9 | Deurne | 1924 | RM |  |
| woonhuis | Martinetstraat 11 | Deurne | ? | GM | |
| voormalige openbare pomp | bij Martinetstraat 13 | Deurne | 1953 [1] | GM | |
| woonhuis | Martinetstraat 32 - 34 | Deurne | ? | GM |  |
| langgevelboerderij | Oude Bakelseweg 26 | Deurne | ? | GM | |
| De Wieger (woonhuis, praktijkruimte, atelier) | Oude Liesselseweg 29 | Deurne | 1922 | RM |  |
| woonhuizen en voormalig boterfabriekje | Oude Liesselseweg 30 / 32 | Deurne | ? | GM | |
| langgevelboerderij "la Trappe" (Zeilberg) | Riet 10 | Deurne | 1878 | RM | |
| woonhuis "de Romein" | Romeinstraat 1 | Deurne | 1913 | RM |  |
| St. Jozefkerk | St. Jozefstraat 35 | Deurne | ? | GM |  |
| langgevelboerderij / voormalige bierbrouwerij | St. Jozefstraat 93 | Deurne | ? | GM | |
| woonhuis | Stationslaan 1 | Deurne | 1933 | RM |  |
| woonhuis | Stationslaan 3 | Deurne | circa 1925 | RM |  |
| villa "Mariahof" | Stationslaan 6 | Deurne | circa 1905 | RM |  |
| villa "Zonneweelde" | Stationslaan 11 | Deurne | ? | GM | |
| voormalige drogisterij met woonhuis | Stationsstraat 4a / 6 | Deurne | 1910 | RM |  |
| woonhuis met bedrijfsruimte | Stationsstraat 40 | Deurne | ? | GM | |
| villa "Rozenberg" | Stationsstraat 51 | Deurne | eind 19e eeuw | GM |  |
| villa "Landzicht" | Stationsstraat 59 | Deurne | 1791 | GM | |
| villa "Wilbertshove" | Stationsstraat 69 | Deurne | eind 19e eeuw | GM |  |
| woonhuis | Stationsstraat 70 | Deurne | begin 20e eeuw | GM | |
| voormalig café en woonhuis / "Heemhuis" | Stationsstraat 73 | Deurne | 1907 | GM |  |
| café Van Baars | Stationsstraat 113 | Deurne | eind 19e eeuw | RM |  |
| voormalig klooster met school | Visser 25 | Deurne | 1896 | RM |  |
| windmolen "Holten's Molen" | Veldstraat 39 | Deurne | 1890 | RM |  |
| langgevelboerderij | Vloeieindseweg 5 | Deurne | eind 19e eeuw | GM | |
| windmolen "Maria Antoinette" (Zeilberg) | Zeilbergsestraat 98 | Deurne | 1893 | RM | |
| schop (schuur) | Garst 8 | Liessel | ? | GM |  |
| windmolen "De Volksvriend" | Hoofdstraat 36 | Liessel | 1903 | RM |  |
| voormalig postkantoor "d'n Posthoorn" | Hoofdstraat 49 | Liessel | ? | GM | |
| voormalig schoolmeestershuis | Hoofdstraat 56 | Liessel | ? | GM | |
| St. Willibrorduskerk (Liessel) | Hoofdstraat 66 | Liessel | 1901 | RM |  |
| langgevelboerderij | Rodegraafweg 18 | Liessel | ? | GM | |
| hoeve "de Hazeldonk" | Hazeldonkseweg 18 | Vlierden | 1816 | GM |  |
| langgevelboerderij "de Hees" | Hees 6 | Vlierden | ? | GM | |
| windmolen "Johanna Elisabeth" | Molenhuisweg 4 | Vlierden | 1844 | RM |  |
| voormalige molenhuis | Molenhuisweg 7 | Vlierden | 17e eeuw | RM | |
| langgevelboerderij "de Vorst" | Molenhuisweg 10 | Vlierden | ? | GM |  |
| grafkapel familie "de Maurissens" | bij Oude Torenweg 15 | Vlierden | 1926 | RM |  |
| St. Willibrorduskerk (Vlierden) en begraafplaats | Pastoriestraat 22 | Vlierden | 1846 | GM |  |
| voormalige pastorie | Pastoriestraat 23 | Vlierden | 1844 | RM | |
| voormalig klooster "Huize de Vliert" | Pastoriestraat 26 | Vlierden | begin 20e eeuw | GM | |
| voormalige boswachterswoning met karschop | Rijntjesdijk 3 | Vlierden | circa 1895 | RM | |
| particuliere begraafplaats Wiegersma | bij Rijntjesdijk 3 | Vlierden | 1942 | RM | |
| langgevelboerderij | Schooteindseweg 7 | Vlierden | 1716 | GM | |
| voormalig klooster "St. Vincentiushuis" | Dorpsstraat 28 | Neerkant | 1915 | RM |  |
| langgevelboerderij | Meistraat 43 | Neerkant | ? | GM | |
| protestantse en katholieke begraafplaats | Aardbeiweg | Helenaveen | ? | GM | |
| "Waldeckerhoeve" | Geldersestraat 3 / 5 | Helenaveen | ? | GM | |
| woonhuis | Geldersestraat 9 | Helenaveen | ? | GM | |
| woonhuizen / tabaksschuren met bakhuis | Geldersestraat 10 / 12 | Helenaveen | circa 1870 | RM | |
| boerderij "Emmahoeve" met varkensstal/schuur | Kaasweg 2 | Helenaveen | 1910 | RM | |
| boerderij met schuur | Kaasweg 10 | Helenaveen | circa 1910 | RM | |
| monument kiepwagens met smalspoor | Oude Peelstraat | Helenaveen | midden 20e eeuw | GM | |
| school | Oude Peelstraat 10 | Helenaveen | GM | ||
| voormalige personeelswoning turfstr.fabr. | Rector Nuijtsstr. 12 | Helenaveen | ? | GM | |
| voormalige turfstrooiselfabriek | Rector Nuijtsstr. 13/13a | Helenaveen | 1881 | RM | |
| prot. kerk met predikantenwoning en schuur | Soemeersingel 25 | Helenaveen | 1867 | RM | |
| zondagsschool | Soemeersingel 27 | Helenaveen | circa 1880 | RM | |
| keuterboerderij met schuur | Soemeersingel 75 | Helenaveen | circa 1915 | RM | |
| boerderij "Wilhelminahoeve" | Soemeersingel 97 | Helenaveen | 1908 | RM | |
| boerderij "Willem III-hoeve" | Soemeersingel 127 | Helenaveen | 1913 | RM | |
| Peel-Raamstelling (7 kazematten) | Defensiekanaal | Helenaveen/ Deurne | circa 1935 | RM |
[bewerken] Externe links
Artikelen in het Eindhovens Dagblad vanaf december 2001 (incompleet):
- Inventarisatie monumenten in Deurne, Eindhovens Dagblad, 7 december 2001
- D'Esdoorn in Liessel ten dode opgeschreven, Eindhovens Dagblad, 15 december 2001
- Oude school d'Esdoorn verloedert, Eindhovens Dagblad, 5 januari 2002
- Sloop oude school d'Esdoorn stap dichterbij, Eindhovens Dagblad, 17 januari 2002
- 'Esdoorn op rijkslijst monumenten', Eindhovens Dagblad, 21 juni 2002
- Esdoorn voor paar maanden veiliggesteld, Eindhovens Dagblad, 31 juli 2002
- Schoolgebouw d'Esdoorn niet op monumentenlijst, Eindhovens Dagblad, 29 augustus 2002
- D'Esdoorn voorlopig niet gesloopt, Eindhovens Dagblad, 15 mei 2003
- Onafhankelijke monumentenbeschrijving d'Esdoorn, Eindhovens Dagblad, 19 augustus 2003
- Toegangspoort van kerkhof gerestaureerd, Eindhovens Dagblad, 23 april 2004
- D'Esdoorn kan tegen de grond, Eindhovens Dagblad, 25 november 2004
- Ongeloof over besluit d'Esdoorn, Eindhovens Dagblad, 27 november 2004
- Stúlp: nog genoeg steun voor behoud d'Esdoorn, Eindhovens Dagblad, 15 januari 2005
- Protestants kerkhof op de schop, Eindhovens Dagblad, 18 januari 2005
- Weer procedure De Stúlp voor behoud d'Esdoorn, Eindhovens Dagblad, 16 augustus 2005
- Ruimen graven Helenaveen moet in fases, Eindhovens Dagblad, 7 oktober 2005
- Helenaveen verlossen van status, Eindhovens Dagblad, 9 november 2005
- Verdubbeling monumenten Deurne, Eindhovens Dagblad, 27 maart 2007
- Zes 'pareltjes' op monumentenlijst, Eindhovens Dagblad, 10 mei 2008
Bronnen, noten en/of referenties:
- ↑ In 2008 verwijderd en vooralsnog niet herplaatst.
