Lijst van spoorlijnen in Nederland
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Hieronder een lijst van voormalige en huidige spoorlijnen in Nederland, met hun begin- en eindpunt en tussen haakjes eventueel een eenduidige bijnaam. Indien op de lijn geen doorgaande treinen meer rijden, worden tussenstations vermeld tot waar treinen wel doorgaand rijden. Spoorlijnen die provinciegrenzen overschrijden, staan vermeld onder alle provincies die zij doorkruisen. Bij spoorlijnen die de landsgrenzen overschrijden, staat vermeld in/uit welke richting de lijn in het buitenland gaat/komt. Goederenspoorlijnen worden in de regel vermeld bij de lijn waar ze van aftakken, met uitzondering van zeer lange goederenlijnen.
Inhoud |
[bewerken] Lijst van spoorlijnen per provincie
In tegenstelling tot de spoorlijnen in België en de rijkswegen worden voor de spoorlijnen in Nederland geen lijnnummers gebruikt. Daarom worden spoorlijnen doorgaans gerangschikt op begin- en eindstation of op bijnaam.
[bewerken] Groningen
- Spoorlijn Groningen - Delfzijl
- Spoorlijn Groningen - Weiwerd (Woldjerspoorweg)
- Spoorlijn Harlingen - Leeuwarden - Groningen - Nieuwe Schans (Staatslijn B)
- Spoorlijn Ihrhove - Nieuwe Schans
- Spoorlijn Meppel - Groningen (Staatslijn C)
- Spoorlijn Sauwerd - Roodeschool
- Spoorlijn Stadskanaal - Musselkanaal - Ter Apel Rijksgrens
- Spoorlijn Stadskanaal - Zuidbroek
- Spoorlijn Winsum - Zoutkamp (Marnelijn)
- Spoorlijn Zuidbroek - Delfzijl
- Spoorlijn Zwolle - Emmen - Stadskanaal
[bewerken] Friesland
- Spoorlijn Arnhem - Zwolle - Leeuwarden (Staatslijn A)
- Spoorlijn Harlingen - Leeuwarden - Groningen - Nieuwe Schans (Staatslijn B)
- Spoorlijn Leeuwarden - Anjum (Dokkumer Lokaaltje)
- Spoorlijn Leeuwarden - Stavoren
- Spoorlijn Stiens - Harlingen
- Spoorlijn Tzummarum - Franeker
[bewerken] Drenthe
- Spoorlijn Arnhem - Zwolle - Leeuwarden (Staatslijn A)
- Spoorlijn Gronau - Bentheim - Coevorden (Bentheimer Eisenbahn)
- Spoorlijn Gasselternijveen - Assen
- Spoorlijn Meppel - Groningen (Staatslijn C)
- Spoorlijn Stadskanaal - Musselkanaal - Ter Apel - Rijksgrens
- Spoorlijn Zwolle - Emmen - Stadskanaal
[bewerken] Overijssel
- Spoorlijn Almelo - Salzbergen (via Hengelo, Oldenzaal en Bad Bentheim)
- Spoorlijn Apeldoorn - Deventer
- Spoorlijn Apeldoorn - Zwolle (Baronnenlijn)
- Spoorlijn Arnhem - Zwolle - Leeuwarden (Staatslijn A)
- Spoorlijn Boekelo - Enschede-Noord - Oldenzaal EO
- Spoorlijn Deventer - Almelo
- Spoorlijn Deventer - Ommen
- Spoorlijn Glanerbrug - Losser
- Spoorlijn Münster - Glanerbeek
- Spoorlijn Enschede-Zuid - Ahaus (Zuiderspoor)
- Spoorlijn Hattem - Kampen Zuid
- Spoorlijn Lelystad - Zwolle (Hanzelijn)
- Spoorlijn Mariënberg - Almelo
- Spoorlijn Neede - Hellendoorn
- Spoorlijn Doetinchem - Hengelo GOLS
- Spoorlijn Utrecht - Zwolle - Kampen (Centraalspoorweg)
- Spoorlijn Zutphen - Hengelo - Enschede - Glanerbeek (Staatslijn D)
- Spoorlijn Zwolle - Almelo
- Spoorlijn Zwolle - Emmen - Stadskanaal
[bewerken] Flevoland
[bewerken] Gelderland
- Militaire spoorlijnen Wijchen - Hommersum
- Spoorlijn Amsterdam - Apeldoorn - Zutphen (Oosterspoorweg)
- Spoorlijn Amsterdam - Elten (Rhijnspoorweg)
- Spoorlijn Apeldoorn - Deventer
- Spoorlijn Apeldoorn - Zwolle (Baronnenlijn)
- Spoorlijn Arnhem - Nijmegen
- Spoorlijn Arnhem - Zwolle - Leeuwarden (Staatslijn A)
- Spoorlijn Dieren - Apeldoorn
- Spoorlijn Elst - Tiel - Geldermalsen - Dordrecht (Betuwelijn) (oude spoorlijn)
- Spoorlijn Hattem - Kampen Zuid
- Spoorlijn Kesteren - Rhenen - Veenendaal - Amersfoort
- Spoorlijn Nijmegen - Kleef
- Stamlijn Nijmegen (geen hoofdspoorlijn)
- Spoorlijn Neede - Hellendoorn
- Spoorlijn Nijkerk - Barneveld Noord - Ede-Wageningen (Kippenlijn)
- Spoorlijn Nijmegen - Venlo
- Spoorlijn Rotterdam - Zevenaar (Betuweroute) (nieuwe goederenspoorlijn)
- Spoorlijn Doetinchem - Hengelo GOLS
- Spoorlijn Tilburg - Nijmegen
- Spoorlijn Utrecht - Boxtel (Staatslijn H)
- Spoorlijn Utrecht - Zwolle - Kampen (Centraalspoorweg)
- Spoorlijn Varsseveld - Dinxperlo
- Spoorlijn Winterswijk - Neede
- Spoorlijn Winterswijk - Bocholt
- Spoorlijn Winterswijk - Zevenaar
- Spoorlijn Zevenaar - Kleef
- Spoorlijn Zutphen - Hengelo - Enschede - Glanerbeek (Staatslijn D)
- Spoorlijn Zutphen - Winterswijk - Borken - Gelsenkirchen Bismarck
[bewerken] Utrecht
- Spoorlijn Aalsmeer - Nieuwersluis-Loenen (Opgeheven voor personenvervoer in 1935 Aalsmeer - Uithoorn en in 1950 Uithoorn - Nieuwersluis, voor goederenvervoer in 1973 Aalsmeer - Uithoorn en in 1986 Uithoorn - Nieuwersluis)
- Spoorlijn Amsterdam - Utrecht - Arnhem - Elten (Rhijnspoorweg)
- Spoorlijn Amsterdam - Apeldoorn - Zutphen (Oosterspoorweg)
- Spoorlijn De Bilt - Zeist
- Spoorlijn Den Dolder - Baarn (Stichtse Lijn)
- Spoorlijn De Haar - Rhenen (Veenendaallijn)
- Spoorlijn Harmelen - Breukelen
- Spoorlijn Hilversum - Lunetten
- Spoorlijn Kesteren - Rhenen - Veenendaal - Amersfoort
- Spoorlijn Utrecht - Boxtel (Staatslijn H)
- Spoorlijn Utrecht - Rotterdam
- Spoorlijn Utrecht - Zwolle - Kampen (Centraalspoorweg)
- Spoorlijn Woerden - Leiden
[bewerken] Noord-Holland
- Spoorlijn Aalsmeer - Amsterdam Willemspark (Opgeheven in 1950 voor personenvervoer, in 1972 voor goederenvervoer)
- Spoorlijn Aalsmeer - Haarlem (Opgeheven in 1936 voor personenvervoer, voor goederenvervoer in 1936 Haarlem - Hoofddorp, in 1943 Hoofddorp - Sloterweg Noord en in 1953 Sloterweg Noord - Aalsmeer)
- Spoorlijn Aalsmeer - Nieuwersluis-Loenen (Opgeheven voor personenvervoer in 1935 Aalsmeer - Uithoorn en in 1950 Uithoorn - Nieuwersluis, voor goederenvervoer in 1973 Aalsmeer - Uithoorn en in 1986 Uithoorn - Nieuwersluis)
- Spoorlijn Alkmaar - Hoorn
- Spoorlijn Amsterdam - Apeldoorn - Zutphen (Oosterspoorweg)
- Spoorlijn Amsterdam - Elten (Rhijnspoorweg)
- Spoorlijn Amsterdam - Rotterdam (Oude Lijn)
- Spoorlijn Amsterdam CS - Schiphol (Schiphollijn)
- Spoorlijn Bovenkerk - Uithoorn (Opgeheven in 1950 voor personenvervoer, in 1972 voor goederenvervoer)
- Spoorlijn Haarlem - Uitgeest
- Spoorlijn Haarlem - Zandvoort
- Spoorlijn Hilversum - Lunetten
- Spoorlijn Hoofddorp - Leiden Heerensingel (Opgeheven in 1936 voor personen- en goederenvervoer, Leiden Heerensingel - Leiden gesloten voor goederenvervoer in 1972)
- Spoorlijn Hoorn - Medemblik
- Spoorlijn Nieuwediep - Amsterdam (Staatslijn K)
- Spoorlijn Santpoort Noord - IJmuiden (Opgeheven voor personenvervoer in 1983, heropend van 1996 tot 1999, goederenvervoer opgeheven in 1994)
- Hogesnelheidslijn Schiphol - Antwerpen
- Spoorlijn St. Pancras - Broek op Langedijk
- Spoorlijn Uithoorn - Alphen aan den Rijn
- Spoorlijn Weesp - Leiden (Schiphollijn)
- Spoorlijn Weesp - Lelystad (Flevolijn)
- Spoorlijn Zaandam - Enkhuizen
[bewerken] Zuid-Holland
- Spoorlijn Amsterdam - Rotterdam (Oude Lijn)
- Spoorlijn Breda - Rotterdam (Staatslijn I)
- Spoorlijn Den Haag CS - Zoetermeer (Zoetermeer Stadslijn)
- Spoorlijn Elst - Tiel - Geldermalsen - Dordrecht (Betuwelijn) (oude spoorlijn)
- Spoorlijn Gouda - Alphen aan den Rijn
- Spoorlijn Gouda - Den Haag
- Spoorlijn Hoofddorp - Leiden Heerensingel (Opgeheven in 1936 voor personen- en goederenvervoer, Leiden Heerensingel-Leiden gesloten voor goederenvervoer in 1972)
- Spoorlijn Rotterdam - Zevenaar (Betuweroute) (nieuwe goederenspoorlijn)
- Spoorlijn Rotterdam DP - Rotterdam Maas (Ceintuurbaan)
- Spoorlijn Rotterdam Hofplein - Scheveningen (Hofpleinlijn)
- Spoorlijn Schiedam - Hoek van Holland (Hoekse Lijn)
- Hogesnelheidslijn Schiphol - Antwerpen
- Spoorlijn Uithoorn - Alphen aan den Rijn
- Spoorlijn Utrecht - Rotterdam
- Spoorlijn Weesp - Leiden (Schiphollijn)
- Spoorlijn Woerden - Leiden
- Havenspoorlijn Rotterdam
[bewerken] Zeeland
- Spoorlijn Gent - Terneuzen (Dow-lijn)
- Spoorlijn 's-Heer Arendskerke - Vlissingen Sloehaven (Oude Sloelijn)
- Spoorlijn Lewedorp - Vlissingen Sloehaven (Nieuwe Sloelijn)
- Spoorlijn Mechelen - Terneuzen
- Spoorlijn Roosendaal - Vlissingen (Staatslijn F)
[bewerken] Noord-Brabant
- Spoorlijn 12 Antwerpen - Lage Zwaluwe
- Spoorlijn Boxtel - Wesel
- Spoorlijn Breda - Eindhoven (onderdeel van Staatslijn E)
- Spoorlijn Breda - Rotterdam (Staatslijn I)
- Stamlijn De Rietvelden ('s-Hertogenbosch, geen hoofdspoorweg)
- Spoorlijn Eindhoven - Weert
- Spoorlijn Lage Zwaluwe - 's-Hertogenbosch
- Spoorlijn Nijmegen - Venlo
- Spoorlijn Roosendaal - Breda
- Spoorlijn Roosendaal - Vlissingen (Staatslijn F)
- Hogesnelheidslijn Schiphol - Antwerpen
- Spoorlijn Tilburg - Nijmegen
- Spoorlijn 29 Aarschot - Tilburg
- Spoorlijn Utrecht - Boxtel (Staatslijn H)
- Spoorlijn Venlo - Eindhoven (onderdeel van Staatslijn E)
- Spoorlijn Weert - Roermond (onderdeel van de IJzeren Rijn)
- Spoorlijn 18 Winterslag - Eindhoven
- Havenspoorlijn Moerdijk
[bewerken] Limburg
- Militaire spoorlijnen Wijchen - Hommersum
- Spoorlijn Boxtel - Wesel (Duits Lijntje)
- Spoorlijn Eindhoven - Weert
- Spoorlijn Haltern - Venlo
- Spoorlijn Heerlen - Schin op Geul
- Spoorlijn Luik - Maastricht
- Spoorlijn Maastricht - Venlo (onderdeel van Staatslijn E)
- Spoorlijn Maastricht - Hasselt
- Spoorlijn Aken - Schin op Geul - Maastricht
- Spoorlijn Nijmegen - Venlo
- Spoorlijn Schaesberg - Kerkrade Centrum - Simpelveld (Miljoenenlijn) (opgeheven vanaf Kerkrade Centrum) (wordt nog gebruikt als museumlijn)
- Spoorlijn Sittard - Heerlen - Herzogenrath
- Spoorlijn Venlo - Eindhoven (onderdeel van Staatslijn E)
- Spoorlijn Venlo - Viersen (Venlo - grens: Staatslijn G)
- Spoorlijn Weert - Roermond (onderdeel van IJzeren Rijn)
[bewerken] Lijst van spoorverbindingen met het buitenland
Hieronder een overzicht van alle spoorverbindingen met België en Duitsland.
[bewerken] Verbindingen met België
- Hogesnelheidslijn Schiphol - Antwerpen
- Spoorlijn Antwerpen - Roosendaal - Lage Zwaluwe
- Spoorlijn Winterslag - Eindhoven
- Spoorlijn Maastricht - Hasselt
- Spoorlijn Tilburg - Turnhout (Bels Lijntje)
- Spoorlijn Luik - Maastricht
- Spoorlijn Mechelen - Terneuzen
- Spoorlijn Gent - Terneuzen (Dow-lijn)
- Spoorlijn Weert - Roermond (onderdeel van IJzeren Rijn)
[bewerken] Verbindingen met Duitsland
- Spoorlijn Almelo - Salzbergen
- Spoorlijn Amsterdam - Elten (Rhijnspoorweg)
- Spoorlijn Gronau - Bentheim - Coevorden (Bentheimer Eisenbahn)
- Spoorlijn Boxtel - Wesel (Duits Lijntje)
- Spoorlijn Münster - Glanerbeek
- Spoorlijn Dortmund - Glanerbeek
- Spoorlijn Enschede-Zuid - Ahaus (Zuiderspoor)
- Spoorlijn Büderich - Venlo
- Spoorlijn Ihrhove - Nieuwe Schans
- Spoorlijn Nijmegen - Kleef
- Spoorlijn Aken - Schin op Geul - Maastricht (van Aken tot Heerlen=Euregiobahn
- Spoorlijn Sittard - Heerlen - Herzogenrath (vanaf heerlen t/m Aken=Euregiobahn
- Spoorlijn Venlo - Viersen (Venlo - grens: Staatslijn G)
- Spoorlijn Weert - Roermond (onderdeel van IJzeren Rijn)
- Spoorlijn Winterswijk - Bocholt (Bocholtse Baan)
- Spoorlijn Zevenaar - Kleef
- Spoorlijn Zutphen - Winterswijk - Borken - Gelsenkirchen Bismarck
[bewerken] Nieuwe en opgebroken spoorlijnen sinds de jaren '70
[bewerken] Opgebroken spoorlijnen
 Zie Lijst van opgeheven spoorlijnen in Nederland voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
[bewerken] Nieuwe spoorlijnen
- 1973 Lage Zwaluwe – Moerdijk (alleen goederenvervoer)
- 1975 Den Haag CS – Den Haag Laan van NOI
- 1976 Den Haag HS – Den Haag CS
- 1977 Europoort – Maasvlakte (alleen goederenvervoer)
- 1977 Leidschendam-Voorburg – Zoetermeer Dorp – Meerzicht (Zoetermeer Stadslijn; 1e fase)
- 1977 Zoetermeer Centrum West – Palenstein (Zoetermeer Stadslijn; 1e fase)
- 1978 Spooraansluiting Eemshaven Roodeschool (alleen goederenvervoer)
- 1978 Zoetermeer Palenstein – Seghwaert (Zoetermeer Stadslijn; 2e fase)
- 1978 Schiphol – Amsterdam Zuid (Schiphollijn; 1e fase)
- 1979 Zoetermeer Seghwaert – Meerzicht (Zoetermeer Stadslijn; 3e fase)
- 1981 Maarn – Rhenen (Veenendaallijn) (*)
- 1981 Schiphol – Leiden (Schiphollijn; 2e fase)
- 1981 Amsterdam Zuid – Amsterdam RAI (Schiphollijn; 2e fase)
- 1983 Zaandam – Hemtunnel – Amsterdam Sloterdijk Noord
- 1983 Amsterdam Westhaven – Houtrakpolder – Hemtunnel
- 1986 Schiphol – Sloterdijk – Amsterdam Centraal (Schiphollijn; 3e fase; Westtak Ringspoorbaan)
- 1987 Weesp – Almere Buiten (Flevolijn; 1e fase)
- 1988 Almere Buiten – Lelystad (Flevolijn; 2e fase)
- 1992 Heerlen – Herzogenrath (*)
- 1993 Amsterdam RAI – Weesp (Schiphollijn 3e fase)
- 2001 Enschede – Gronau (*)
- 2003 Hemboog tussen Amsterdam Lelylaan en Zaandam
- 2003 Gooiboog tussen Naarden-Bussum en Almere Muziekwijk
- 2005 Nieuweschans – Leer (*)
- 2005 Schiedam – Rotterdam Noord (herindienststelling)
- 2006 Utrechtboog tussen Amsterdam RAI en Amsterdam Bijlmer ArenA. Hiermee is een rechtstreekse, vanuit Utrecht snellere, reismogelijkheid ontstaan tussen Eindhoven, 's-Hertogenbosch en Schiphol
- 2007 Rotterdam - Zevenaar (Betuweroute) (goederenspoorlijn)
- 2007 Hogesnelheidslijn Schiphol - Antwerpen (ingebruikname: 2009)
- 2008 Lewedorp - Vlissingen Sloehaven (Nieuwe Sloelijn) (goederenspoorlijn)
- 2011 Spoorlijn Zuidbroek - Veendam(*)
(*): hernieuwde ingebruikname voor personenvervoer van een bestaande spoorweg die niet meer werd gebruikt of nog slechts voor goederenvervoer.
[bewerken] Toekomstige spoorlijnen
Op dit moment zijn enkele spoorlijnen in aanbouw. Daarnaast bestaan er ook nog plannen om intussen gesloten spoorlijnen te reactiveren. Ten slotte circuleren er verschillende plannen voor de aanleg van nieuwe spoorlijnen. Sommige van die plannen zijn vrij concreet, andere plannen zullen waarschijnlijk niet op korte of middellange termijn worden gerealiseerd.
[bewerken] Spoorlijnen die opnieuw in gebruik zullen worden genomen
- Spoorlijn Maastricht - Lanaken → heropend: 2009 voor goederenvervoer en (gepland) 2012 voor personenvervoer (Maastricht - Hasselt, als sneltramlijn) → geplande heropening: medio 2011
- Goederenspoorlijn Antwerpen - Mol - Weert - Roermond - Mönchengladbach (IJzeren Rijn) → geplande heropening: 2018
- Spoorlijn Heerlen - Aken via bedrijventerrein Avantis Het gedeelte over de miljoenenlijn Kerkrade Centrum - Kerkrade Spekholzerheide
[bewerken] Spoorlijnen in aanbouw
- Spoorlijn Lelystad - Zwolle (Hanzelijn) → geplande opening: december 2012
- Spoorlijn Heerlen - Aken via bedrijventerrein Avantis → geplande opening: december 2015
[bewerken] Geplande en voorgestelde spoorlijnen
- Spoorlijn Lelystad - Groningen (Zuiderzeelijn) → project in 2007 geschrapt
- Spoorlijn Groningen - Heerenveen
- Spoorlijn Emmen - Stadskanaal
- Hondsruglijn alternatief voor Emmen - Stadskanaal
- Goederenspoorlijn IJmuiden - IJmuiden-Haven
- Spoorlijn Utrecht - Hilversum - Almere (Stichtse Lijn)
- Spoorlijn Utrecht - Breda
- Spoorlijn Utrecht - Nieuwegein (via Houten) (werd uiteindelijk aangelegd als sneltram via het Kanaleneiland).
- Spoorlijn Ede - Bennekom - Wageningen - Rhenen (rondje WERV)
- Goederenspoorlijn Bergen op Zoom - Antwerpen Havens
- Spoorlijn Veghel - Uden - Oss
- IJmeerlijn Amsterdam - Almere
- Spoorlijn Nijmegen - Kleef → reactivering
[bewerken] Toeristische spoorlijnen en museumlijnen
| Zie Lijst van toeristische spoorwegen en museumlijnen in Nederland voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
- Museum Buurtspoorweg (MBS), Haaksbergen – Boekelo
- Museumstoomtram Hoorn - Medemblik, v.h. Stoomtram Hoorn-Medemblik (SHM), Hoorn – Zwaag – Wognum – Twisk – Opperdoes – Medemblik (gebruikt trammaterieel, maar deze lijn is een lokaalspoorlijn en geen tramlijn)
- Stadskanaal Rail (STAR), Musselkanaal – Stadskanaal – Veendam
- Veluwse Stoomtrein Maatschappij (VSM), Apeldoorn – Beekbergen – Dieren
- Zuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij (ZLSM) Schin op Geul – Simpelveld – Kerkrade/Vetschau
- Spoorlijn Nijmegen - Kleef
[bewerken] Eigendom
Alle hier genoemde spoorlijnen, voor zover ze nog bestaan en nog de status van hoofd- of lokaalspoorweg (en geen tram- of stadsspoorweg) hebben, zijn eigendom van NS Railinfratrust/ProRail, met uitzondering van de volgende lijnen[1]:
- Spoorlijn Doetinchem - Hengelo GOLS en Spoorlijn Boekelo - Oldenzaal EO, voor het stuk tussen Haaksbergen en Boekelo (eigendom Museum Buurtspoorweg),
- Spoorlijn Hoorn - Medemblik (eigendom Museumstoomtram Hoorn - Medemblik)
- Spoorlijn Stadskanaal - Zuidbroek en Spoorlijn Stadskanaal - Ter Apel Rijksgrens, tussen Veendam en het huidige einde van de lijn bij Musselkanaal (eigendom Stichting Stadskanaal Rail)
- Spoorlijn Dieren - Apeldoorn tussen Apeldoorn Zuid en Dieren, (eigendom Veluwse Stoomtrein Maatschappij)
- Spoorlijn Aken - Maastricht tussen Schin op Geul en Vetschau en Spoorlijn Schaesberg - Simpelveld tussen Simpelveld en Kerkrade (eigendom Zuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij).
- Stoomtrein Goes - Borsele (eigendom Stoomtrein Goes - Borsele, aangelegd als tramlijn, thans lokaalspoorlijn)
- Spoorlijn Gronau - Coevorden (Bentheimer Eisenbahn) tussen Coevorden en de rijksgrens (eigendom Bentheimer Eisenbahn AG)
Ook de sporen op bedrijventerreinen en de aansluitingen daarnaartoe zijn meestal geen eigendom van ProRail, maar de meeste stamlijnen wel.
Naast bovengenoemde spoorlijnen, zijn ook de sporen van de Sneltram Utrecht eigendom van ProRail, uitgezonderd Achterveld (sneltramhalte) - IJsselstein-Zuid (sneltramhalte). Uiterlijk 17 december 2009 worden deze overgedragen aan het BRU, maar ProRail blijft wel het onderhoud uitvoeren
Bronnen, noten en/of referenties:
