Lijst van vaktermen in de oenologie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Hier volgt een alfabetische lijst van vaktermen in de oenologie (wijnbouwtechnische wetenschap). Achter ieder term staat een korte beschrijving. Een nadere beschrijving staat op de pagina zelf.

  A · B · C · D · E · F · G · H · I · J · K · L · M · N · O · P · Q · R · S · T · U · V · W · X · Y · Z  

A[bewerken]

Gistingstanks
Adamado (pt)
Zoete wijn.
Adega (pt)
Wijnbedrijf.
Alcoholische gisting
(Alcoholische) gisting is een fermentatieproces waarbij glucose en fructose in ethanol (alcohol) en koolstofdioxide wordt omgezet
Ampelografie (fr)
De kennis en beschrijving van de wijnstokken.
Appellation d'Origine Contrôlée of AOC (fr)
Appellation d'Origine Contrôlée; de herkomstbenaming van wijn met gecontroleerde geografische oorsprong.
Appellation d'origine protégée of AOP (fr)
Appellation d'origine protégée; de Europese herkomstbenaming van wijn met gecontroleerde geografische oorsprong (opvolger van AOC).
Asztali bor (hu)
De benaming tafelwijn.
Aszúbor (hu)
een gedeeltelijk uit asszú-druiven gemaakte wijn in Tokaj wijngebied.
Auslese (de)
Betekent "uitgezocht": onrijpe druiven worden handmatig verwijderd uit de druiventrossen.
Azijnsteek
Verontreiniging van de wijn met azijnzuurbacteriën.

B[bewerken]

Barrikolt bor (hu)
Een in eikenhouten fusten gemaakte wijn.
Beerenauslese (de)
Betekent "uitgezochte bessen": de meest (over)rijpe druiven worden stuk voor stuk uit de druiventrossen geselecteerd.
Branco (pt)
Witte wijn

C[bewerken]

Caudalie (fr)
tijdsduur in seconden van de afdronk
Cépage (fr)
wijn, voor het grootste gedeelte gemaakt van één druivenras.
Chaptaliseren
Toevoegen van suiker aan de most om een wijn met een hoger alcoholgehalte te creëren.
Clarete (pt)
Lichtrode wijn
Classificatie van wijn
De classificatie van wijngebieden.

D[bewerken]

Sommige wijnen moeten gedecanteerd worden
Decanteren
Het overschenken van wijn in een glazen karaf.
Deutscher Landwein (de)
Is een wat betere Tafelwein, waarvan echter het herkomstgebied op het etiket aangeven moet zijn. Deze wijnen zijn droog of halfdroog en hebben een half procent meer alcohol.
Deutscher Tafelwein (de)
Zeer eenvoudige wijnen, gemaakt van druiven uit bepaalde Duitse wijngebieden.
Doce (pt)
Zoete wijn
Droesem
Het bezinksel (lie) dat men bekomt vanaf de eerste persing.

E[bewerken]

Eiswein
Edele rotting
De aantasting van druiven door de grijze schimmel Botrytis cinerea wanneer de druiven al rijp zijn.
Edelfäule (de)
De aantasting van druiven door de grijze schimmel Botrytis cinerea wanneer de druiven al rijp zijn.
Edelsuss (de)
Zoete wijn, restsuiker vanaf 45g/l
Édes (hu)
Zoete wijn, restsuiker >45 g/l.
Egyszerű fajbor (hu)
een grotendeels een uit één druivenras, traditioneel gemaakte wijn.
Eiswein (de)
Bij een temperatuur onder de -7°Celsius worden de druiven voor deze wijn op ongeveer de zelfde wijze geoogst en geperst als voor de Beerenauslese.
Engarrafado na origem (pt)
Ter plaatse gebotteld.

F[bewerken]

Flavescence Dorée
Federweißer (de)
Dit is vers geperst druivensap dat begint te gisten. Het gaat hier dus om prille most. Vaak tijdens het oogstseizoen door plukkers gedronken.
Fehér (hu)
Een uit witte druiven gemaakte witte tot honinggele wijn.
Félédes (hu)
Halfzoete wijn, restsuiker 12-45 g/l.
Félszáraz (hu)
Halfdroge wijn, restsuiker 4-12 g/l. Bij hogere zuurgehalten is het suikergehalte hoger.
Flavescence Dorée (fr)
Flavescence Dorée betekent "goudgele verkleuring". Een bacterieachtig micro-organisme dat wordt overgebracht door een insect dat resistent is tegen insecticiden en dat het blad aantast. De bladeren krullen om, de randen van de rode druivenrassen kleuren rood en die van de witte soorten geel. Het blad kwijnt weg, de fotosynthese stopt en de oogst is verloren.

G[bewerken]

Garrafeira (pt)
Kelder. Garrafeira wil zeggen het beste dat het huis maakt.
Gisting
Omzetting van suikers in alcohol bij wijn, bier en brooddesem.
Halb-Trocken, Feinherb of Fruchtig (de)
Halfdroge wijn, restsuiker 18gr/l

J[bewerken]

Jégbor (hu)
uit bevroren druiven gemaakte wijn.

K[bewerken]

Kabinett (de)
QbA mit Prädikat waarbij de druiven als eerste worden geoogst. Het minimale mostgewicht is 73° Oechsle.
Koolzuurgisting
Moderne wijntechniek waarbij voordat de hoofdgisting begint, eerst een weekproces plaatsvindt onder koolzuur.
Kwaliteitswijn
Wijn die voldoet aan bepaalde normen wat betreft maximale opbrengst, alcoholgehalte en gegarandeerde herkomst. De normen hiervoor verschillen per land en per wijnstreek.

L[bewerken]

Late harvest (en)
is de Engelse/Amerikaanse uitdrukking voor Vendange tardive.
Lie (fr)
Het bezinksel dat men bekomt vanaf de eerste persing.
Lieblich of suss (de)
Zoete wijn, restsuiker tot 45 gr/l

M[bewerken]

Maceratie
De schillen enkele dagen laten inweken in de most onder gecontroleerde omstandigheden, dat levert meer kleur en aromatische stoffen op.
Malolactische gisting
De tweede gisting of fermentatie, 'appelzuurgisting' of 'melkzuurgisting' genoemd, waarbij appelzuren in melkzuur en koolstofdioxide worden omgezet.
Meghatározott termőhelyről származó minőségi bor (hu)
Herkomstbenaming van kwaliteitswijn met gecontroleerde geografische oorsprong.
Meghatározott termőhelyről származó tokaji borkülönlegességek (hu)
Herkomstbenaming van wijnspecialteiten Tokaji aszú, Tokaji aszúeszencia, Tokaji eszencia, Tokaji szamorodni, Tokaji máslás, Tokaji fordítás uit het Tokaj wijngebied.
Méthode Charmat (fr)
Methode van mousserende wijn te maken.
Méthode traditionnelle (fr)
Traditionele methode van mousserende wijn te maken.
Most
Het stadium van het voorbereide sap, tussen sap en wijn.
Mousserende wijn
Wijn waarin koolzuurgas is opgelost.
Mutage (fr)
Een techniek waarbij door toevoeging van alcohol aan de most het gistingsproces bij de vinificatie voortijdig gestopt wordt.

P[bewerken]

Pourriture Noble ofwel Botrytis Cinerea
Perlwein (de)
Witte of rode parelende (mousserende) wijn. Gemaakt volgens de Méthode Charmat.
Pezsgő (hu)
Mousserende wijn, waarbij een tweede gisting in de fles heeft plaatsgevonden.
Pourriture noble (fr)
De aantasting van druiven door de grauwe schimmel Botrytis cinerea wanneer de druiven al rijp zijn.

Q[bewerken]

Qualitätswein bestimmter Anbaugebiete, QbA (de)
De druiven voor deze wijn moeten uit één van de 13 aangeduide wijnbouwgebieden komen. Afhankelijk uit welk van die gebieden de wijn komt wordt de druivensoort en het minimale mostgewicht van 51° tot 72° Oechsle voorgeschreven. Hoewel wettelijk begrensd, is chaptaliseren toegestaan.
Qualitätswein mit Prädikat, QbA mit Prädikat (de)
De herkomstgebieden van deze prädikat-wijnen worden nauwkeuriger omschreven dan bovengenoemde QbA wijnen. Aan wijnen uit deze categorie worden nog meer hoge eisen gesteld.

R[bewerken]

Restsuiker
Suiker, nog aanwezig in het eindproduct. Deze is bepalend voor de aanduiding Zoet, Halfzoet, Halfdroog en Droog. Ook het gehalte aan zuren kan deze aanduiding meebepalen.
Rotwein (de)
Rode wijn uit blauwe wijndruiven. De gekneusde druiven vergisten samen met schillen, pitten en steeltjes tot het eindproduct.
Rosé (fr)
Roséwijn.
Rose (pt)
Roséwijn.
Rotling (de)
Wordt uit witte en blauwe druiven gemaakt. Beide kleuren druiven vergisten ook hier samen, net als de rode wijn, tot het eindproduct. Wordt daarom lichter van kleur.
Rozé (hu)
Roséwijn.

S[bewerken]

Schaumwein (de)
een volgens de méthode gazéifiée uit stille wijn gemaakte wijn waaraan koolzuur is toegevoegd.
Schiller(wein) (de)
Een roséwijn van witte en blauwe druiven. Het wordt ongeveer net zo gemaakt als Rotling, echter de vaste bestanddelen worden binnen 24 uur van de most gescheiden.
Sekt en Sekt bA
Mouserende wijn volgens de transvasiermethode of méthode traditionnelle.
Sélection de grains nobles (fr)
Wijnen die deze vermelding dragen, zijn gemaakt van druiven, in de Elzas (Alsace), die aangetast zijn door edele rotting.
Siller (hu)
Een lichtrode wijn die traditioneel gemaakt werd uit witte en rode druiven. De moderne bereidingswijze is als die van rode wijn, maar met een kortere gisting op kuip, bijvoorbeeld van de druivenrassen Kadarka, Menoir, Pinot noir en Kékfrankos.
Sommelier (fr)
Iemand die wijn(en) selecteert die het best bij een diner passen.
Spätlese 
De "laat geplukte" druiven voor deze wijn hebben langer dan de Kabinettdruiven kunnen rijpen. De Duitse uitdrukking voor Vendange tardive.
Száraz (hu)
Droge wijn, restsuiker <4 g/l. Droge wijn.

T[bewerken]

Tafelwijn
Drogere wijn van eenvoudige kwaliteit. De normen hiervoor verschillen per land en per wijnstreek.
Tájbor (hu)
Landwijn, de beste categorie van de tafelwijnen.
Tastevin (fr)
Klein, rond en vaak zilveren schaaltje, waarin men vooral de kleur van de wijn goed kan bepalen.
Teinturier (fr)  
Frans verzamelwoord voor druiven die rood vruchtvlees hebben.
Terroir (fr)
Bodem, klimaat waarin de druif is opgegroeid
Tinto (pt)
Rode wijn
Trocken (de)
Droge wijn, restsuiker tot 4gr/l
Trockenbeerenauslese (de)
Vrijwel alle druiven zijn dan door toedoen van de edele rotting, de z.g. Edelfäule, aangetast.

V[bewerken]

Vendage Tardive flessen uit de Elzas
Védett eredetű bor (hu)
Kwaliteitswijn met beschermde herkomstbenaming.
Vegyes bor (cuvée) (hu)
Een uit meer druivenrassen gemaakte wijn.
Vendange tardive (fr)
Oogst die later plaatsvindt dan het gemiddelde tijdstip waardoor er meer suikers in de druif zijn. Gebruikt voor het maken van zoete of droge wijn.
Vin de pays (fr)
De aanduiding landwijn.
Vin de table (fr)
De aanduiding tafelwijn.
Vin Délimité de Qualité Supérieure (fr)
V.D.Q.S. is de aanduiding voor kwalitatief betere wijn uit een bepaald gebied.
Vinificatie (fr)
Het maken van wijn.
Vörös (hu)
Een uit rode druiven gemaakte wijn, waarbij de most langdurig met de schillen in aanraking is geweest, zodat de kleur is afgegeven.

W[bewerken]

Weissherbst (de)
Roséwijn van blauwe druiven. Omdat de schillen van de blauwe druiven maar kort met de most in aanraking zijn geweest, wordt er maar weinig kleurstof aan de toekomstige wijn afgeven.
Weißwein (de)
Witte wijn van blauwe maar meestal van witte druiven. Alleen het sap van de druiven vergist tot wijn.
Wijnhuisje
een voor een ondergrondse wijnkelder gelegen huisje, waar het gereedschap wordt bewaard en de eerste fasen van het wijnmaken plaatsvinden.
Wijnkelner
Iemand die wijn(en) selecteert die het best bij een diner passen.
Wijnsteen
een kaliumzout van wijnsteenzuur; ook bekend onder de triviale namen crème de tartre, cream of tartar, cremor tartari, cremortart en borkő.

Proefjargon[bewerken]

  • Geur van de wijn
    • Bouquet: het geheel van geuren van de wijn
    • Aroma
    • Parfum
    • Neus
  • Bezinksel: depot, droesem van de wijn
  • Capiteux: naar het hoofd stijgende wijn
  • Kleur: kan donkerrood, tawny,…. zijn, en zegt iets over de ouderdom van de wijn.
  • Koppige wijn: bevat veel alcohol
  • Smaak: zoet, halfzoet, halfdroog, droog, fruitig, aards, bitter, kurk, veel of weinig body hebben, kort of lang zijn, een houtsmaak hebben, warm of fris zijn….
  • Aanzet: de eerste (belangrijke) indruk van de wijn
  • Afdronk: de smaakindruk die achterblijft na het doorslikken of, liefst, uitspuwen van de wijn
  • Body: kan stevig of weinig zijn, hoe de wijnsmaak aanvoelt
  • Evenwichtig: is een wijn waarvan alle smaakonderdelen in de juiste verhoudingen aanwezig zijn
  • Op dronk: genoeg gerijpt om geconsumeerd te worden
  • Tannine: stoffen afkomstig van voornamelijk pitten, stelen en druivenschillen