Links rijden

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

██ Rechts verkeer

██ Links verkeer

██ Rechts verkeer

██ Rechts verkeer, in het verleden links

██ Rechts verkeer, in het verleden verschillende regels naargelang locatie

██ Links verkeer

██ Links verkeer, in het verleden rechts

In ongeveer drie kwart van de landen in de wereld rijdt men aan de rechterkant van de weg. Er is echter een groot aantal landen waar men aan de linkerkant van de weg rijdt. Zo rijdt men rechts in Aruba, Congo-Kinshasa, Curaçao, Nederland en Sint Maarten, maar links in Suriname, Indonesië, Namibië en Zuid-Afrika.

Geschiedenis[bewerken]

Waarschuwingsbord voor het wisselen van de kant van de weg, op de grens tussen Laos en Thailand.
Bestuurder aan de rechter kant.

Enkele eeuwen geleden reed men in veel meer landen links, omdat men toen nog te paard ging en de meeste mensen zwaarden droegen. Men vocht toen meestal met de rechterhand, zoals nu de meeste mensen met rechts schrijven. Om een slag af te kunnen weren of toe te kunnen brengen was het dus makkelijker om aan de linkerkant te rijden, zodat potentiële aanvallers aan de kant van het zwaard moesten naderen.

Toen karren met meerdere paarden naast elkaar gebruikt werden, was het echter prettiger om rechts te rijden. De vaak rechtshandige bestuurder zat met zijn zweep graag links op de bok, zodat hij de paarden aan de kant had van zijn (rechter)hand waarmee hij de zweep vasthield. Logischerwijs verkoos hij dus tegenliggers rechts voorbij te rijden, zodat hij beter afstand kon houden in het voorbijgaan. In Frankrijk reed men uiteindelijk rechts dankzij Napoleon. Deze praktijk heeft Napoleon in veel andere Europese landen ingevoerd. Omdat het wisselen van rijrichting aan de grens lastig is, zijn in de loop der tijd steeds meer landen omgeschakeld naar rechts rijden.

In Japan rijdt men links omdat de samoerais hun zwaard links dragen (ze zijn dus rechtshandig) en het aanraken van een samoeraizwaard gold als een zwaar vergrijp. Door links langs een samoerai te lopen (als je elkaar tegemoet komt) loop je langs zijn rechterkant en is er dus weinig kans zijn zwaard te raken. Ook hier geldt echter weer dat het voor de drager van het zwaard makkelijker is om een slag af te weren of toe te brengen door links aan te houden.

In Zweden werd tot 1967 aan de linkerkant van de weg gereden. Omdat in de buurlanden rechts werd gereden besloot het Zweedse parlement om in Zweden ook rechts verkeer in te voeren. Dit gebeurde op 3 september 1967, de dag die bekendstaat als Dagen H. Een jaar later (1968) volgde IJsland. Op 2 april 1972 gebeurde hetzelfde in Nigeria en op 4 augustus 1974 in Ghana. Begin september 2009 veranderde in Samoa de verplichte rijrichting van rechts naar links, dit om de invoer van auto's uit naburige landen (Australië, Nieuw-Zeeland) te vergemakkelijken.

Spoorwegen[bewerken]

In enkele landen rijden de treinen links terwijl het wegverkeer rechts rijdt. Dit is onder andere het geval in België, Frankrijk (uitgezonderd de Elzas, dat voorheen Duits was), Italië, Portugal en Zwitserland (en in Madrid, Spanje, Lissabon, Portugal rijdt de metro links. In Brussel, België rijdt metro links op de lijnen 2 en 6 tussen Hallepoort en Koning Boudewijn). De reden waarom treinen links rijden in deze landen is te vinden in het ontwikkelen van het spoorwegnetwerk. De spoorwegen werden ontwikkeld in het Verenigd Koninkrijk waar men links reed. Voor het ontwikkelen van de spoorwegen in genoemde landen op het Europese vasteland, werden Britse ingenieurs aangetrokken omdat zij de kennis in huis hadden. Zij lieten de treinen op de sporen die ze aanlegden, uit gewoonte, links rijden. In Zweden kan de verklaring worden gevonden in het feit dat het autoverkeer tot 1967 ook links reed en er voor het treinverkeer geen reden was om de rijrichting te wijzigen. Zelfs in Nederland wordt nog incidenteel links gereden, namelijk op de passeervakken op sommige stations van enkelsporige lijnen, zoals Dordrecht-Geldermalsen en de trajecten naar België (de baanvakken Roosendaal-Belgische grens en Maastricht-Belgische grens). Bij Utrecht rijdt de trein richting Amersfoort ook het eerste stuk links tot aan de fly-over om dan verder te gaan aan de rechterkant. Ook wordt soms bij vroege treinen en treinen in de nacht de rijrichting veranderd, zoals tussen Nijmegen en 's-Hertogenbosch.[1]

Het maakt voor trein in principe niet veel uit of er links of rechts wordt gereden. Het treinspoornet is een gesloten netwerk (niet toegankelijk voor iedereen zoals de weg), de trein volgt de rails en de machinist kan zich dus niet vergissen (niet per ongeluk gaan 'spookrijden'). Het is de verkeersleiding die door middel van de wissels de trein op een linker- of een rechterspoor zet. Daarom is er zelden een reden om hier iets aan te veranderen.

De meeste dubbelspoorlijnen zijn uitgerust met dubbele seinen zodat er zowel links als rechts kan worden gereden. Voor de normale dienstregeling zal het treinverkeer aan één kant blijven (rechts in Nederland en links in de genoemde andere landen). Maar in bijzondere omstandigheden (spoor buiten gebruik door werkzaamheden, ongeval, defecte trein) is het dus mogelijk om de trein te laten 'spookrijden'. In België wordt de machinist door de seinen eraan herinnerd wanneer de trein rechts (in België 'tegenspoor' genoemd) rijdt. De seinen aan de rechterkant knipperen terwijl de seinen aan de linkerkant van het spoor (waar de trein normaal rijdt) constant branden.

Landen en gebieden waar men links rijdt[bewerken]


Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties