Lithiumbis(trimethylsilyl)amide

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Lithiumbis(trimethylsilyl)amide
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van het dimeer van lithiumbis(trimethylsilyl)amide
Structuurformule van het dimeer van lithiumbis(trimethylsilyl)amide
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
C6H18LiNSi2
IUPAC-naam lithiumbis(trimethylsilyl)amide
Andere namen lithiumhexamethyldisilazaan, LiHMDS, LHMDS
Molmassa 167,32582 g/mol
SMILES
[Li+].C[Si](C)(C)[N-][Si](C)(C)C
InChI
1S/C6H18NSi2.Li/c1-8(2,3)7-9(4,5)6;/h1-6H3;/q-1;+1
CAS-nummer 4039-32-1
Beschrijving Kleurloze of witte vaste stof
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Ontvlambaar Corrosief
Gevaar
H-zinnen H228 - H314
EUH-zinnen geen
P-zinnen P210 - P280 - P305+P351+P338 - P310
VN-nummer 2924
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Kleur kleurloos-wit
Dichtheid 0,815 g/cm³
Smeltpunt 71-72 °C
Kookpunt (bij 0,133 Pa) 80-84 °C
Vlampunt 8 °C
Goed oplosbaar in tetrahydrofuraan, n-hexaan, tolueen
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Lithiumbis(trimethylsilyl)amide (afgekort tot LiHMDS of LHMDS) is een organische verbinding met als brutoformule C6H18LiNSi2. De formule wordt soms afgekort tot [TMS]2NLin waarbij TMS staat voor trimethylsilyl. De verbinding komt voor als een kleurloze vaste stof, die hevig reageert in contact met water. Het is een sterke, niet-nucleofiele base, die zowel als base en als ligand gebruikt wordt. Lithiumbis(trimethylsilyl)amide komt ook voor als dimeer.

Lithiumbis(trimethylsilyl)amide wordt doorgaans commercieel verhandeld in oplossing (tolueen, n-hexaan, THF of MTBE).

Synthese[bewerken]

Hoewel lithiumbis(trimethylsilyl)amide in de handel verkrijgbaar is, kan het ook in situ bereid worden door reactie van bis(trimethylsilyl)amine met n-butyllithium:[1][2]

\mathrm{[(CH_3)_3Si]_2NH\ +\ C_4H_9Li\ \longrightarrow\ [(CH_3)_3Si]_2NLi\ +\ C_4H_{10}}

Via vacuümdestillatie is de stof te zuiveren.

Reacties[bewerken]

Lithiumbis(trimethylsilyl)amide wordt gebruikt in de synthese van coördinatieverbindingen met lage coördinatiegetallen. Dit is het gevolg van de sterische hindering van het grote trimethylsilylamide-ligand. Voorbeelden van M[N(TMS)2]3 omvatten complexen van scandium, titanium, vanadium en ijzer.[3] Behandeling met trimethylchloorsilaan geeft tris(trimethylsilyl)amine, waarin een stikstofatoom met coördinatiegetal 3 voorkomt. Deze molecule bezit een trigonaal planaire moleculaire geometrie rondom het stikstofatoom.

In de organische chemie wordt lithiumbis(trimethylsilyl)amide vaak gebruikt als sterke base, bijvoorbeeld om lithiumacetylide te maken,[4] of om een enolaat te bereiden, zoals met benzylideenaceton:[2]

Enolaatvorming met lithiumbis(trimethylsilyl)amide

De werking van lithiumbis(trimethylsilyl)amide is vergelijkbaar met die van lithiumdi-isopropylamide (LDA).

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. E.H. Amonoo-Neizer, R.A. Shaw, D.O. Skovlin, B.C. Smith:  Inorganic Syntheses  8  p. 19-22 (1966) DOI:10.1002/9780470132395.ch6  
  2. a b Danheiser, R. L.; Miller, R. F.; Brisbois, R. G.: Detrifluoroacetylative Diazo Group Transfer: (E)-1-Diazo-4-phenyl-3-buten-2-one  Org. Synth.  73  p. 134 (1990) 
  3. Donald C. Bradley, Richard G. Copperthwaite: Transition Metal Complexes of Bis(Trimethyl-silyl)Amine (1,1,1,3,3,3-Hexamethyldisilazane)  Inorganic Syntheses  18  p. 112 (1978) DOI:10.1002/9780470132494.ch18  
  4. Melanie Reich: Addition of a lithium acetylide to an aldehyde; 1-(2-pentyn-4-ol)-cyclopent-2-en-1-ol  ChemSpider Synthetic Pages  2001  p. 137 (2001) Internet geraadpleegd op 5-9-2010