Litteken (huid)
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
.jpg)
Een litteken is een blijvend zichtbare afwijking, meestal van de huid, die resteert na genezing van een wond. Bij genezing van een wond wordt de verbroken continuïteit van het orgaan hersteld door vorming van bindweefsel, dat op microniveau niet meer dezelfde organisatie heeft als het oorspronkelijke weefsel en dus meestal een zichtbare afwijking zal vormen.
Inhoud |
[bewerken] Ontstaan
Chirurgen proberen littekens zo onopvallend mogelijk te houden door te snijden langs de splijtlijn van de huid en door de ontstane wondranden netjes tegen elkaar te leggen door middel van hechtingen, zodat de hoeveelheid te vormen bindweefsel om de wond te laten genezen minimaal is. Bij grote open wonden, en bij weefseldefecten, of bij complicaties zoals infectie wordt het litteken meestal groter. Dit is niet altijd te vermijden: 'de chirurg maakt de snee, maar de natuur maakt het litteken'.
Soms is een litteken wat verheven: de huid is daar wat dikker. Men denkt daarom vaak dat littekens sterk zijn. Dat is niet waar: een litteken zal nooit de sterkte van de oorspronkelijke huid evenaren.
Bij mensen met een gekleurde huid is de kans op hypertrofische littekens en keloïdvorming groter.
[bewerken] Scarification
Bij inheemse volkeren wordt de overmatige littekenvorming bij bepaalde soorten wonden wel gebruikt om lichaamsversieringen aan te brengen, door sneetjes te maken en daar aarde of as in te wrijven. Deze lichaamsbewerking is later ook overgenomen in Westerse subculturen en wordt dan scarification genoemd.
Scarification is niet een nauwkeurig gebruik; variabelen, zoals huidtype, diepte van de snee en hoe de wond wordt behandeld tijdens het helingsproces, maakt dat het resultaat onvoorspelbaar is. Een methode die bij de een aanslaat, hoeft bij de ander niet werken. Littekens neigen te spreiden bij de genezing, waardoor het resulterende ontwerp eenvoudig wordt gehouden; details gaan verloren wanneer de wonden genezen.
Ook kunnen littekens worden aangebracht vergelijkbaar met brandmerken en schaafwonden. Brandmerken kunnen worden aangebracht door een verhit stuk metaal op de huid te drukken, wat vergelijkbaar is met het brandmerken van vee. Het verschil is dat het ontwerp niet in een keer met een ijzer wordt gezet, maar wordt opgebouwd. Wonden kunnen worden aangebracht door huid weg te halen als bij schaafwonden, dit kan ook met chemisch bijtende middelen.
[bewerken] Wat er aan te doen
Er zijn verschillende methodes om iets aan ongewenste littekens te doen. Invasieve methodes zoals een (cosmetische) operatie, steroïdeninjecties, radiotherapie, cryotherapie, of lasertherapie. Maar ook non-invasieve methodes, zoals siliconentherapie (gel of sheets) of druk-/compressietherapie.
Invasieve methodes zijn vaak pijnlijk, niet altijd makkelijk in gebruik of geven niet de gewenste resultaten. In de internationale richtlijn voor littekenbehandeling wordt siliconentherapie als eerste keus behandeling gezien. Siliconentherapie maakt de littekens vlakker, zachter en meer elastisch, daarnaast vermindert het ook de roodheid, de jeuk en maakt het litteken minder pijnlijk. Siliconentherapie is klinisch bewezen, wordt veelvuldig met veel succes toegepast en wordt aanbevolen door toonaangevende specialisten over de hele wereld. Daarnaast wordt het op recept volledig vergoed. Siliconentherapie is verkrijgbaar in de vorm van gel en sheets (pleisters). De meest gebruikte siliconen gel is Dermatix.
[bewerken] Etymologie
De etymologie wordt wel opgegeven als lid-teken (teken op een ledemaat) maar waarschijnlijker is de oorsprong lik-teken, teken op het lichaam, vergelijk ons woord lijk voor lichaam.
[bewerken] Externe link
| Bronnen |
