Lozang Gyatso
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
| Gelugschool: |
| Kagyuschool: |
| Sakyaschool: |
| Nyingmaschool: |
| Rimé-beweging: |
| Boeddhisme: |
 Tibet |
|
|
|---|
Ngawang Lozang Gyatso (ook Lobsang Gyatso of Grote Vijfde Dalai Lama (Kasteel Taktsé, 1617 – 1682) was de eerste Dalai Lama koning van Tibet en zorgde voor de verspreiding van Gelugpa-school in centraal Tibet en begon de constructie van het Potala paleis in Lhasa, Tibet.
Tijdens de vierde Dalai Lama Yonten Gyatso werd Tibet gekenmerkt door politieke onrust en waarschijnlijk is zijn voorganger door moord om het leven gekomen. Ngawang Lozang Gyatso vormde een verbond met Gushi Khan, een machtige krijgsheer uit Mongolië en samen streden ze in een lange burgeroorlog tegen de prins van Tsang. Tevens werd er strijd geleverd tegen de Kagyu-scholen, die in die periode de belangrijkste en grootste boeddhistische school was in Tibet.
In 1647 na de overwinning op de prins kroonde Ngawang Lozang Gyatso zichzelf koning en stelde Gelugpa in als staatsreligie voor centraal Tibet. De Sakyas onderwierpen zich aan Ngawang Lozang Gyatso en ook de krijgsheren van Kham en Amdo besloten zich onder autoriteit van de Dalai Lama te stellen. Ook in Mongolië werd Gelugpa tijdens de periode van de eerste Jabzandamba, Zanabazar, als staatsgodsdienst ingesteld. In 1652 ging hij op staatsbezoek bij Shunzhi, de keizer van China en werd vervolgens de priester en geestelijk leider voor de Qing-dynastie.
In 1642 begon hij met de constructie van het Potala-Paleis, maar de bouw was pas in 1693 klaar. In 1682 overleed Ngawang Lozang Gyatso, maar dit werd tot 1697 geheim gehouden en zijn assistent (volgens sommigen zijn zoon) Desi Sangay Gyatso heeft in de tussentijd in zijn naam geregeerd.
Door de overwinnaars werd Ngawang Lozang Gyatso de titel "Grote Dalai Lama" gegeven en hij had een machtige staat met een alliantie met Mongolië en China gevormd, echter de geschiedenis van zijn regering is niet bepaald boeddhistisch te noemen. In deze periode is ook de historische oorsprong te vinden van het zgn Dorje Shugden-conflict dat aan het eind van de 20e eeuw sterk escaleerde. De jaren na zijn bewind waren onrustig en de daaropvolgende Dalai Lamas hebben niet of nauwelijks geregeerd. Pas aan het eind van de 19e eeuw, tijdens de dertiende Dalai Lama Thubten Gyatso, werd de politieke situatie in Tibet weer stabiel.
| Dalai Lama | ||
|---|---|---|
| Voorganger: Yonten Gyatso (1589-1616) |
|
Opvolger: Tsangyang Gyatso (1683-1706) |
