Londen
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
 |
|||
|
|||
.svg) |
|||
|
|
|||
| Land | Engeland | ||
|
|
|||
| Oppervlakte | (Greater London) 1.577,3 km² | ||
| Inwoners (2006) | 7.355.400 (4.761/km²) | ||
|
|
|||
| Website | http://www.london.gov.uk www.london.gov.uk | ||
 Boven: Skyline van City of London, Midden: Palace of Westminster, Linksonder: Tower Bridge, Rechtsonder: Tower of London. |
|||
|
|||
Londen (Engels: London) is de hoofdstad en grootste stad van het Verenigd Koninkrijk.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
 Zie Geschiedenis van Londen voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Volgens de middeleeuwse mythologie van Geoffrey van Monmouth werd Londen gesticht door Brutus van Troje en stond bekend als Troia Nova, dat verbasterd werd tot Trinovantum. Koning Lud zou de stad hebben omgedoopt in Caer Ludein, de oorsprong van de naam "Londen". Geoffrey voorziet het voor-historische Londen van een rijke tooi van legendarische koningen en interessante verhalen. Archeologen hebben echter, behalve wat wijd verspreide vondsten als graven, tekenen van landbouw en resten van bewoning geen bewijs gevonden van een voor- historische of Britse stad.
Gedurende de prehistorie was Londen een landbouwgebied met wijd verspreide bewoners. Belangrijke vondsten, zoals het Schild van Battersea, dat in de Theems bij Chelsea werd gevonden, doen vermoeden dat het gebied belangrijk was. Er zouden belangrijke vestigingen hebben kunnen zijn te Egham en Brentford en een heuvelfort in Uppall, maar géén stad.
De stad werd als Londinium rond het jaar 50 gesticht onder de Romeinse keizer Claudius, op de noordoever van de Theems. Het was de hoofdstad van de Romeinse provincie Britannia. Waarschijnlijk werd al in de 2de eeuw een brug over de rivier gebouwd. Nadat de stad in 61 geheel verwoest was, groeide hij uit tot een van de grootste steden van het Romeinse Rijk. Na het vertrek van de Romeinen raakte de stad in verval.
Ethelbert van Kent stichtte in het begin van de 7de eeuw de eerste Saksische kathedraal: Saint Paul's. In de 9de eeuw volgde een nieuwe bloei onder koning Alfred de Grote. De Normandische Willem de Veroveraar trof, na zijn verovering in 1066 (zie Slag bij Hastings) een welvarende stad aan waarmee hij een verdrag sloot. Tot dan toe had overigens Winchester enige tijd als hoofdstad dienst gedaan. Willem verklaarde zowel Winchester als Londen tot hoofdstad en liet zich in beide steden kronen
Londen groeide verder en wist zich dankzij zijn rijkdom steeds zelfstandiger te maken van de koningen. Tegen betaling verkreeg het verschillende vrijheden en privileges, o.a. in 1194 van Richard Leeuwenhart het statuut dat een bestuur van mayor en aldermen handhaafde. Dit werd bevestigd in een nieuw handvest van 1199. In 1215 moest Jan zonder Land nieuwe privileges toestaan, als gevolg van de bepalingen in de Magna Carta.
Geleidelijk verwierf de City zoveel zelfbestuur, dat geen enkele ambtenaar van de koning er toegang had en de koning zelf alleen na toestemming. De macht was in handen van de kooplieden, die zich hadden verenigd in corporaties. Ook buitenlandse kooplieden vestigden zich in de stad, Florentijnen, Genuezen, Venetianen en vooral Hanzekooplui, die sinds 1157 hun kantoor hadden in Steel Yard. In de Rozenoorlog was Londen neutraal, waardoor het van beide partijen privileges kreeg. In 1381 werd de stad geplunderd door opgestane boeren onder Wat Tyler.
Londen werd al vroeg een financieel en handelscentrum: in 1567 werd de Royal Exchange gesticht, de eerste beurs van de stad. Twee rampen troffen Londen kort na elkaar: in 1665 was er een grote pestepidemie, die 75.000 slachtoffers eiste, en in 1666 de Grote brand van Londen, die van 2 tot 5 september woedde en drievijfde deel van de City verwoestte. Hierbij ging ook St Paul's Cathedral in vlammen op. Tegelijkertijd waren er oorlogen aan de gang tussen Engeland en de Nederlanden.
De wederopbouw van de stad en de bestrijding van besmettelijke ziekten en brand werden met kracht ter hand genomen. De architect Sir Christopher Wren speelde een grote rol bij de stedenbouwkundige planning en wederopbouw. Hij bouwde o.a. veel nieuwe kerken en hij werd het meest beroemd om de bouw van 'zijn' nieuwe St Paul's Cathedraal, die eeuwenlang de skyline van de stad beheerste.
Aan het einde van de zeventiende eeuw stichtte Koning Willem III, met behulp van Nederlands kapitaal de Bank of England, gevestigd in Threadneedle Street.
In de 18de eeuw was Londen een zeer welvarende stad. Het had van Amsterdam de rol van financieel wereldcentrum overgenomen. De politieke centrumfunctie werd onderstreept door verschillende internationale conferenties die er in de 19de en 20ste eeuw werden gehouden. Er waren wereldtentoonstellingen in 1851, 1862 en 1925.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Londen zwaar getroffen door Duitse bombardementen. Hierbij vielen ongeveer 30.000 doden. Enkele malen (in 1952 en 1962) is Londen ernstig bedreigd door overstromingen (de stad zakt met een snelheid van 30 cm per eeuw), wat de aanleg van de imposante stormvloedkering (1977–1982) bij Woolwich in de Theems noodzakelijk maakte.
Op 7 juli 2005 werd Londen opgeschrikt door een reeks terroristische aanslagen. Bij explosies in drie verschillende metrostellen vielen meer dan vijftig slachtoffers. Ook een bus werd opgeblazen, daar vielen dertien doden. De aanslagen waren de meest dodelijke in de geschiedenis van de stad. Een nieuwe aanslag met twee bomauto's op vrijdag 29 juni 2007 werd ternauwernood voorkomen.
Door de jaren heen is de stad als een inktvlek in alle richtingen gegroeid en slokte vele kleine stadjes en dorpen op. De groei naar buiten toe wordt nu enigszins afgeremd door de instelling van een groengordel. De ontwikkeling concentreert zich nu in een opwaardering van de oude havengebieden.
[bewerken] Geografie
De miljoenenstad Londen, of Groot-Londen, ligt in het zuidoosten van Engeland. De stad wordt ruwweg van west naar oost doorsneden door de rivier de Theems. De stad kent in totaal 32 bestuurlijke eenheden, die 'boroughs' worden genoemd. Londen wordt naast Parijs, New York en Tokio beschouwd als één van de Grote Vier wereldsteden en heeft 12 punten op de lijst van wereldsteden. Londen is ook de grootste stad in het Verenigd Koninkrijk en een metropool van Europa. Zie ook: lijst van grootste metropolen van Europa.
De City is de historische stadskern, waar voornamelijk financiële instellingen zijn gevestigd. Het gebied is slechts 2,6 km² groot en wordt ook wel de square mile genoemd. De wijk heeft ongeveer 9000 inwoners.
In Londen wonen ca. 7,3 miljoen mensen. De economische agglomeratie van Londen strekt zich evenwel nog ver uit buiten de grenzen van zelfs "Groot-Londen". De grenzen hiervan zijn niet gemakkelijk aan te geven, maar gedacht moet worden aan een gebied van ongeveer 8000 km² met 12 tot 14 miljoen inwoners.
[bewerken] Bestuurlijke indeling
Londen bestaat uit dertien boroughs (deelgemeenten) van Inner London, omringd door Outer London in Greater London. De City of London en de twaalf direct omliggende boroughs vormen gezamenlijk Central London of Inner London. De stad als geheel wordt aangeduid met de term Groot-Londen en is 1580 km² groot.
 |
[bewerken] Demografie
Dit overzicht weergeeft de ontwikkeling van het inwonersaantal van Londen.
|
|
|
[bewerken] Cultuur
[bewerken] Bezienswaardigheden
 |
 |
In Londen staan vele voorname gebouwen. De ambtswoning van de Britse premier staat in 10 Downing Street, een adres dat de status van eigennaam heeft verworven. Het parlement zetelt in het Palace of Westminster, waar Big Ben in de grote klokkentoren hangt. Een historische plek is de Tower of London, die ondanks zijn naam geen toren is maar een grote vesting, waarvan de oudste delen stammen uit de elfde eeuw, niet lang na de Normandische invasie. In de geschiedenis fungeerde het bouwwerk onder meer als koninklijk paleis maar ook als gevangenis waar tegenstanders van de kroon werden vastgehouden. Tegenwoordig is het een museum, waar onder meer de Britse kroonjuwelen te bezichtigen zijn.
Het reuzenrad The London Eye en de Millennium Dome behoren tot de nieuwste attracties van de stad.
[bewerken] Kerken
- All Hallows-by-the-Tower, ingewijd in 675
- All Souls, ingewijd in november 1824
- Brompton Oratory, voltooid in 1884
- Southwark Cathedral
- St Martin-in-the-Fields
- St Mary-le-Strand
- St Mary Woolnoth
- St. Paul's Cathedral
- St Paul's Covent Garden
- St Stephen Walbrook
- Temple Church
- Westminster Abbey
- Westminster Cathedral
[bewerken] Musea
- Artangel
- Bank of England Museum
- Bankside Gallery
- Barbican Centre
- Ben Uri Gallery / London Jewish Museum of Art
- Bethnal Green Museum of Childhood
- British Museum
- Burgh House
- Cabaret Mechanical Theatre
- Cabinet War Room
- Cartoon Museum
- Churchill Museum & Cabinet War Rooms
- Clink Exhibition
- Courtauld Gallery in het Courtauld Institute of Art, een onderdeel van de Universiteit van Londen
- Design Museum
- Estorick Collection of Modern Italian Art
- Fleming Collection of Scottish Art
- Freud Museum
- Gilbert Collection of Decorative Arts
- Guildhall Art Gallery
- Gilbert Collection of Decorative Arts
- Hayward Gallery
- Imperial War Museum
- Institute of Contemporary Arts
- Institute of International Visual Arts (inIVA)
- Leighton House Museum
- London Canal Museum
- London Dungeon
- London Toy and Model Museum
- London Transport Museum
- Madame Tussauds
- Maritime Art Greenwich
- Museum of London
- Museum of Mankind
- Museum of Musical Instruments
- Museum of the Moving Image
- Musical Museum
- National Art Library
- National Gallery
- National Maritime Museum
- National Portrait Gallery
- Royal Academy of Arts
- Saatchi Gallery
- Science Museum
- Serpentine Gallery
- Sir John Soane's Museum
- South London Gallery
- Tate Britain
- Tate Modern
- Natural History Museum
- The Royal Collection
- Victoria and Albert Museum
- Wallace Collection
- Whitechapel Art Gallery
- William Morris Gallery
[bewerken] Paleizen
- Banqueting House
- Buckingham Palace (de Londense residentie van koningin Elizabeth II en haar echtgenoot prins Philip)
- Eltham Palace
- Frogmore House
- Hampton Court Palace
- Kensington Palace State Apartments
- Palace of Westminster
- Royal Mews
- The Tower of London
- Windsor Castle
[bewerken] Sport
In 1908 en 1948 organiseerde Londen de Olympische Zomerspelen. In 2005 haalde de stad de organisatie voor de 2012 binnen. Londen zal hiermee de eerste stad zijn die drie keer de Zomerspelen heeft georganiseerd.[1] Andere grote evenementen in Londen zijn het tennistoernooi Wimbledon en de Marathon van Londen. In 2007 ging de Ronde van Frankrijk in Londen van start.
De populairste sport in Londen is voetbal, zowel wat betreft beoefenaars als toeschouwers. Er zijn dertien Londense voetbalclubs die uitkomen in de Football League, waarvan er vijf in de Premier League spelen: Arsenal, Chelsea, Fulham, Tottenham Hotspur en West Ham United. Er zijn dan ook heel wat voetbalstadions te vinden in en rond Londen.
Het moderne Wembley-stadion is met een capaciteit van 90.000 personen het grootste overdekbare voetbalstadion in Europa. Het stadion werd in 2007 in gebruik genomen en verving het vorige stadion geopend werd in 1923. Wembley is onder andere de thuishaven van het Engelse nationale voetbalelftal. Ook worden de finales van de FA Cup, het nationale bekertoernooi, en de Challenge Cup, een Europese Rugby League-competitie, afgewerkt in het stadion. Het op een na grootste stadion van Engeland staat eveneens in Londen: het Twickenham Stadium heeft een capaciteit van 82.000 en is het thuisstadion van het nationale Rugby unionteam.
[bewerken] Parken
Londen is een stad met veel groene longen. Er zijn meer dan honderd parken, waarvan acht koninklijke. Elke buurt heeft wel een park. Ze variëren van klein tot zeer groot en van wild tot gecultiveerd. De grote parken worden zorgvuldig onderhouden.
De koninklijke parken zijn Bushy Park, Green Park, Greenwich Park, Holland Park, Hyde Park, Kensington Gardens, Regent's Park, Richmond Park en St. James's Park. Andere bekende parken zijn Alexandra Park, Battersea Park, Hampstead Heath en Kew Gardens
[bewerken] Theater
Londen heeft een groot aantal theaters, met name geconcentreerd in de uitgaanswijk West End. Voorstellingen lopen in West End vaak uitzonderlijk lang, zo draaien bekende musicals als "Les Misérables", "The Phantom of the Opera" en "Cats" er al meer dan twintig jaar. Het veruit langstlopende stuk is The Mousetrap. Deze voorstelling draait al onafgebroken sinds 1952. Enkele bekende theaters zijn het Globe Theatre, het New London Theatre, Old Vic, de Royal Albert Hall en het Royal Opera House
[bewerken] Eten en drinken
Londen kent een grote verscheidenheid aan restaurants als gevolg van de multi-etnische bevolking. Met name de wijken Soho en Chinatown zijn hierom bekend, maar ook de duurdere internationale keuken is over geheel centraal Londen verspreid. Vele gespecialiseerde toko's maar ook de grote warenhuizen verkopen van oorsprong uitheemse producten. De Engelse pub is ook in Londen rijk vertegenwoordigd. Naast typisch Engelse biersoorten, zoals Ale, wordt hier ook het populaire, van het vasteland afkomstige lager geschonken.
[bewerken] Economie
[bewerken] Winkelen
- Bond Street
- Canary Wharf
- Covent Garden
- Harrods
- Kensington High Street
- Neal Street & Neal's Yard
- Oxford Street
- Regent Street
[bewerken] Markten
- Bermondsey Antiques Market
- Berwick Street Market
- Borough Market
- Brick Lane Market
- Camden Market
- Columbia Road Market
- Covent Garden
- Greenwich Market
- Leadenhall Market
- Old Spitalfields Market
- Petticoat Lane Market
- Portobello Road
- Smithfield Market
[bewerken] Verkeer en vervoer
|
|
Het verkeer in Londen bestaat voor een groot gedeelte uit taxi's en bussen, regulier verkeer wordt geweerd uit het centrum. De gemiddelde snelheid van het autoverkeer in het centrum van Londen ligt onder de 20 km/u. Er is een tolheffing in het centrum, zie London Congestion Charge.
[bewerken] Luchthavens
Met luchthaven Londen Heathrow beschikt Londen over het drukste vliegveld van Europa. Daarnaast wordt de metropool ook nog bediend door de luchthavens Londen City, Gatwick, Luton en Stansted. In 2006 passeerden in totaal 137 miljoen passagiers deze luchthavens.
Van de vijf luchthavens bevinden alleen Heathrow en City zich binnen de grenzen van Greater London. Gatwick, Luton en Stansted liggen buiten de grenzen van dit gebied, maar beschikken over goede vervoersverbindingen naar Londen. Londen Heathrow is direct aangesloten op het metronetwerk aan de Piccadilly Line; Londen City is onder andere verbonden met de rest van de stad via de Docklands Light Railway.
[bewerken] Metro
| Zie Metro van Londen voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Londen heeft een uitgebreid metrostelsel (Underground, bijgenaamd 'The Tube'). Er zijn twee systemen: de gewone metro en de DLR (Docklands Lightrail). De metro gaat vooral door het centrum, terwijl de DLR door de Docklands gaat. De metro rijdt op veel plaatsen nog op dezelfde lijnen als de oude stoomtreinen. De metro rijdt ongeveer iedere 5 minuten, terwijl de DLR ongeveer om de 10 minuten rijdt. De metro zal de komende jaren nog verder verbeterd worden, ter voorbereiding op de Olympische Spelen in 2012.
[bewerken] Bus
Londen heeft ook een uitgebreid busnetwerk met onder andere de bekende rode dubbeldekkers.
In Groot-Brittannië komen van oudsher veel dubbeldeksbussen voor. Vooral de rode bussen in Londen zijn erg bekend. Het beroemde type Routemaster, met open achterbalkon en conducteur, is eind 2005, op twee lijnen na, buiten dienst gesteld. Tegenwoordig zijn er bijna alleen nog dubbeldekkers met eenmansbediening en voorinstap.
[bewerken] Taxi
Londen heeft kenmerkende zwarte taxi's (cabbies). Het traditionele, oudere model wordt geleidelijk vervangen door een moderner model, dat evenwel gebouwd is naar het voorbeeld van het oude taximodel. Er zijn ongeveer 25.000 taxi's in Londen.
[bewerken] Partnersteden
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe links
Bronnen, noten en/of referenties:
- ↑ (en) IOC elects London as the Host City of the Games of the XXX Olympiad in 2012, Olympic.org, 6 juli 2005
| Hoofdsteden in Europa |
|---|
|
Amsterdam · Andorra la Vella · Athene · Belgrado · Berlijn · Bern · Boedapest · Boekarest · Bratislava · Brussel · Chisinau · Dublin · Helsinki · Kiev · Kopenhagen · Ljubljana · Londen · Lissabon · Luxemburg · Madrid · Minsk · Monaco · Moskou · Nicosia · Oslo · Parijs · Podgorica · Praag · Reykjavik · Riga · Rome · San Marino · Sarajevo · Skopje · Sofia · Stockholm · Tallinn · Tirana · Valletta · Vaticaanstad · Vaduz · Vilnius · Warschau · Wenen · Zagreb |
