Lood(II)waterstofarsenaat

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Loodwaterstofarsenaat
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van loodwaterstofarsenaat
Structuurformule van loodwaterstofarsenaat
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
PbHAsO4
IUPAC-naam lood(II)waterstofarsenaat
Molmassa 347,12714 g/mol
SMILES
O[As](=O)([O-])[O-].[Pb+2]
InChI
1S/AsH3O4.Pb/c2-1(3,4)5;/h(H3,2,3,4,5);/q;+2/p-2
CAS-nummer 7784-40-9
EG-nummer 232-064-2
PubChem 24572
Beschrijving Wit poeder
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Toxisch Schadelijk voor de gezondheid Milieugevaarlijk
Gevaar
H-zinnen H350 - H360Df - H331 - H301 - H373 - H410
EUH-zinnen geen
P-zinnen geen
Carcinogeen ja (IARC-klasse 1)
Opslag Gescheiden van voeding en voedingsmiddelen. Goed gesloten opslaan.
EG-Index-nummer 082-011-00-0
VN-nummer 1617
ADR-klasse Gevarenklasse 6.1
MAC-waarde 0,15 mg/m³
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Kleur wit
Dichtheid 5,79 g/cm³
Smeltpunt 280 °C
Onoplosbaar in water
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Loodwaterstofarsenaat is het toxisch loodzout van arseenzuur en heeft als brutoformule PbHAsO4. De stof komt voor als een reukloos wit poeder met een hoge dichtheid, dat onoplosbaar is in water. Het is een carcinogene verbinding, die ingedeeld is in IARC-klasse 1. De verbinding komt in de natuur voor als het mineraal schulteniet.

Synthese[bewerken]

Loodwaterstofarsenaat kan bereid worden uit een reactie van lood(II)nitraat en arseenzuur:

\mathrm{Pb(NO_3)_2\ +\ H_3AsO_4\ \longrightarrow\ PbHAsO_4\ +\ 2\ HNO_3}

Toepassingen[bewerken]

Loodwaterstofarsenaat was een veelgebruikt insecticide dat voornamelijk tegen de coloradokever (Leptinotarsa decemlineata) en de plakker (Lymantria dispar) werd ingezet. De omgang met deze toxische en milieuschadelijke stof werd van land tot land anders geregeld. Zo werd in de Verenigde Staten loodwaterstofarsenaat tot in de jaren '50 nog ingezet (laatste gebruik in de VS rond 1965), terwijl het al in de jaren '20 in een aantal landen van Europa (waaronder Duitsland en Oostenrijk) was verboden. Het werd in de jaren '30 en '40 zelfs door boeren in de VS zelf gemaakt door een oplosbaar lood(II)zout te laten reageren met natriumarsenaat. Sedert 1 augustus 1988 is het ook in Verenigde Staten verboden om te gebruiken als insecticide.

Productie van loodwaterstofarsenaat in de VS (in ton)[1]
1931 1935 1937 1953 1957 1959
17.225 23.650 28.700 7650 6440 5400

Toxicologie en veiligheid[bewerken]

Loodwaterstofarsenaat ontleedt bij verhitting boven 270°C, met vorming van toxische dampen van arseen, lood en hun toxische verbindingen.

Loodwaterstofarsenaat is irriterend voor de ogen, de huid en de luchtwegen. De stof kan effecten hebben op het spijsverteringsstelsel en het zenuwstelsel. Op lange termijn of bij lange blootstelling kunnen er bijkomende effecten op de nieren, de lever en het bloed optreden. Loodwaterstofarsenaat is carcinogeen en schadelijk voor de voortplanting en groei van de mens.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) Thomas R. Dunlap (1981) - DDT: Scientists, Citizens and Public Policy, Princeton University Press - ISBN 0-691-04680-8