Louis Blanc (politicus)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Louis Blanc ca.1874-1877

Jean-Joseph-Charles-Louis Blanc (Madrid, 29 oktober 1811 - Cannes, 6 december 1882) was een Frans socialistisch journalist, schrijver, historicus en politicus. Hij speelde een belangrijke rol tijdens het revolutiejaar 1848.

Leven en werk[bewerken]

Blanc werd in Spanje geboren als zoon van een inspecteur bij het ministerie van financiën. Na het gymnasium te hebben doorlopen ging hij naar Parijs om journalist te worden. Aanvankelijk had hij weinig succes en moest hij een baantje als huisleraar aanvaarden bij een grootindustrieel in Arras. Door bezoeken aan diens fabrieken maakte hij kennis met de armzalige omstandigheden waaronder het proletariaat in die dagen moest werken en werd de basis gelegd voor zijn socialistische levensopvatting.

In 1834 keerde Blanc terug naar Parijs en begon en begon driftig te schrijven. Hij werkte als redacteur voor diverse socialistische kranten en bladen. In 1839 publiceerde hij zijn spraakmakende werk Organisation du travail, waarin hij de heerschappij der arbeidersklasse voorstond en als eerste het recht op arbeid bepleitte. Bekend werd zijn stelling 'Van ieder naar vermogen, aan ieder naar behoefte', waarmee hij bedoelde dat iedereen naar zijn vermogen moest werken en dat dan iedereen naar behoefte kon krijgen of nemen. Eveneens voor de nodige ophef zorgde zijn boek Histoire de dix ans 1830-1840, waarin hij de juli-monarchie aanviel. In 1847 kwamen de eerste twee delen van zijn Histoire de la Revolution Française uit.

Na de februarirevolutie van 1848, die een eind maakte aan de juli-monarchie, werd Blanc als voorman van de linkse arbeidersbeweging gekozen tot minister van arbeid in de voorlopige regering, die een republiek uitriep. Blancs hervormingsvoorstellen werden echter bij voortduring afgewezen door deze nieuwe regering, die een veel conservatiever beleid uitoefende dan de revolutionairen hadden geëist. Dit leidde tot veel onvrede onder de arbeiders. Onder druk van Blanc werden de 'Ateliers Nationaux' opgericht, waar werklozen te werk gesteld werden, maar toen ook dit project door regeringsmaatregelen dreigde te mislukken gingen Parijse werklozen en arbeiders op 23 juni de straat op om une république sociale et démocratique (la sociale) te eisen. Deze Juni-oproer werd echter op bloedige wijze neergeslagen door Louis Eugène Cavaignac.

Blanc week na de juni-oproer via België uit naar Londen, waar hij tot 1870 in asiel zou blijven. Hij werkte er verder aan zijn Histoire de la Revolution Française, die uiteindelijk vijftien delen zou beslaan. Na zijn terugkeer naar Frankrijk werd hij als links-republikein lid van de Assemblée Nationale. Het radicalisme had hij echter afgezworen. Als pleitbezorger van een de sociaaldemocratie sprak hij zich dan ook uit tegen de Parijse commune in 1871. In 1879 zorgde hij er echter wel voor dat de voormalige communards amnestie kregen.

Blanc was aan het einde van zijn leven de mentor van de gematigde socialisten als Jean Jaurès en Georges Clemenceau. Nog lange tijd gold hij als een der belangrijkste theoretici van het socialisme. Hij overleed in 1882 te Cannes, 71 jaar oud, en werd onder groot eerbetoon begraven op het Cimetière du Père-Lachaise te Parijs.

Werk[bewerken]

  • Organisation du travail (1839), Bureau de la Société de l’Industrie Fraternelle, Paris, 1847
  • Histoire de dix ans, 1830-1840, Pagnerre, Paris, 1842, Google Book
  • Histoire de la révolution française, Lacroix, Paris, 1878, 2. Auflage, 15 Bände
  • La contre-révolution, partisans, vendéens, chouans, émigrés 1794-1800 (met Jacques Crétineau-Joly)
  • Lettres sur l'Angleterre (1866-1867)
  • Dix années de l'Histoire de l'Angleterre (1879-1881)
  • Questions d'aujourd'hui et de demain (1873-1884).

Literatuur[bewerken]

  • Arno Münster: Das Thema der Revolte im Werk von Jules Vallès. Ein Beitrag zur Soziologie der Kommune-Literatur. Wilhelm Fink, München 1974. blz. 38-40
  • F. Demier: Louis Blanc. Un socialiste en république. Créaphis, Parijs, 2005.

Weblinks[bewerken]