Lodewijk Filips I van Frankrijk
| Lodewijk Filips I | ||
| 1773-1850 | ||
 |
||
| Hertog van Orléans | ||
| Periode | 1793-1830 | |
| Voorganger | Lodewijk Filips II | |
| Opvolger | Ferdinand Filips | |
| Koning der Fransen | ||
| Periode | 1830-1848 | |
| Voorganger | Karel X | |
| Opvolger | Geen (Tweede Franse Republiek) | |
| Co-vorst van Andorra | ||
| Periode | 1830-1848 | |
| Voorganger | Karel X | |
| Opvolger | Napoleon III
(President van de Tweede Franse Republiek) |
|
| Vader | Lodewijk-Filips II van Orléans | |
| Moeder | Louise Marie Adélaïde van Bourbon-Penthièvre | |
Lodewijk Filips I (Frans: Louis-Philippe) (Parijs, 6 oktober 1773 – Claremont, 26 augustus 1850), bijgenaamd de Burgerkoning (le Roi Citoyen), was koning van Frankrijk tijdens de Julimonarchie van 1830 tot 1848. Zijn vader was een hertog die de Franse Revolutie steunde, maar toch werd geëxecuteerd met behulp van de guillotine. Daarom vluchtte Lodewijk Filips weg uit Frankrijk als een jonge man en bracht 21 jaar door in ballingschap, inclusief een aanzienlijke tijd in de Verenigde Staten. Hij werd tot koning benoemd in 1830 nadat Karel X gedwongen werd af te treden. Lodewijk Filips zelf werd gedwongen af te treden in 1848 en bracht de rest van zijn leven door in ballingschap in Engeland. Hij was de laatste koning die over Frankrijk regeerde, hoewel Keizer Napoleon III de laatste Franse monarch zou zijn.
Inhoud |
Jeugd[bewerken]
Hij werd geboren in Parijs als zoon van Lodewijk Filips II van Orléans (Philippe Égalité) en diens vrouw Louise Marie Adélaïde van Bourbon-Penthièvre en was een afstammeling van Lodewijk XIV. Hij had twee jongere broers: prins Anton (1775-1807) de hertog van Montpensier, en prins Lodewijk Karel (1779-1808) de graaf van Beaujolais. Lodewijk Filips had ook een jongere zus: prinses Eugénie (1777-1847), in Frankrijk beter bekend onder de naam Mademoiselle d'Orléans. Geen van zijn broers noch zijn zuster traden in het huwelijk.
Tijdens de Franse Revolutie en het daaropvolgende regime van Napoleon Bonaparte verbleef Lodewijk Filips meestal buiten Frankrijk, waar hij vele reizen maakte, onder andere naar de Verenigde Staten, waar hij vier jaar in Philadelphia verbleef.
Na het aftreden van Napoleon keerde Lodewijk Filips terug naar Frankrijk, en meende sympathie te hebben van de bevrijde burgers van het land. Met het herstel (de Restauratie) van de monarchie onder zijn neef Lodewijk XVIII en onder diens broer Karel X, groeide de populariteit van Lodewijk Filips.
Koning der Fransen[bewerken]
In 1830 wierp de Julirevolutie het onderdrukkende regime van Karel X omver. Karel trad af ten gunste van zijn kleinzoon Henri d'Artois, die door monarchisten werd gezien als de rechtmatige Bourbon-koning. Aanhangers van de troonpretendent van de Bourbons, Hendrik V, werden Legitimisten genoemd. Zijn kleinzoon kreeg de troon aangeboden in de jaren 1870, maar weigerde na een dispuut betreffende de Franse driekleur.
De republikeinse achtergrond van Lodewijk Filips en zijn populariteit onder de massa brachten de Kamer van Afgevaardigden ertoe om de wensen van de Legitimisten, die Karels kleinzoon als koning erkend wilden zien, te negeren en Lodewijk Filips tot de nieuwe Franse koning uit te roepen. De nieuwe monarch koos als titel koning der Fransen, een constitutionele innovatie bekend als volksmonarchie die de titel van de monarch aan de mensen bond en niet aan de staat, zoals het geval was met de vorige titel koning van Frankrijk. Een symbolisch verschil werd duidelijk bij zijn troonsbestijging: hij werd niet gezalfd en gekroond (zoals al zijn voorgangers) maar moest een eed afleggen.
De nieuwe koning schafte de oude Franse orden als de Orde van de Heilige Geest, de Orde van Sint-Michel en de Orde van de Heilige Lodewijk af. Daarvoor in de plaats kwam een vernieuwd Legioen van Eer met een portret van de populaire Hendrik IV van Frankrijk en Franse driekleuren op de ster. Voor de revolutionaire strijders van de julidagen werden een Kruis van Juli en een medaille ingesteld.
Lodewijk Filips gaf actieve steun aan de Belgische opstand, die direct op de julirevolutie was gevolgd. Tenslotte was het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden in het leven geroepen om Frankrijk aan de noordgrens af te grendelen. In 1832 werd zijn dochter, Louise, de eerste koningin der Belgen, toen ze in het huwelijk trad met koning Leopold I.
Enkele jaren lang regeerde Lodewijk Filips op een bescheiden wijze en vermeed hij de arrogantie, pracht en weelderige uitgaven van zijn voorgangers. Ondanks zijn uitstraling van eenvoud ontving de koning zijn steun van de rijke middenklasse. In het begin was hij erg geliefd en uit die periode stamt ook zijn officieuze titel Burgerkoning. Daarna begon zijn populariteit te tanen en zijn regering werd steeds meer gezien als conservatief en monarchaal. Onder zijn leiding verslechterden de leefomstandigheden van de arbeidersklasse en werden de tegenstellingen tussen armen en rijken verscherpt. Een economische crisis in 1847 dreef de burgers van Frankrijk opnieuw tot revolutie tegen hun koning.
Aftreden[bewerken]
Op 24 februari 1848 trad koning Lodewijk Filips tot ieders verbazing af, ten gunste van zijn jonge kleinzoon Philippe (zijn zoon en troonopvolger Ferdinand was enkele jaren daarvoor omgekomen bij een ongeluk). Bevreesd voor wat Lodewijk XVI en Marie-Antoinette was overkomen, vermomde hij zich snel en vluchtte weg uit Parijs.
Rijdende in een onopvallend rijtuig onder de naam 'Mister Smith', ontsnapte hij naar Engeland. De Nationale Vergadering was aanvankelijk van plan zijn kleinzoon als koning te erkennen, maar liet zich meeslepen door de publieke opinie en riep de Tweede Republiek uit, onder controversiële omstandigheden, in het stadhuis van Parijs. In een verkiezing met algemeen mannenstemrecht werd prins Lodewijk Napoleon Bonaparte verkozen tot president. In 1851 verklaarde deze zichzelf tot president voor het leven en binnen een jaar riep hij zichzelf uit tot keizer Napoleon III en herstelde het concept van een 'Napoleontisch Keizerrijk'.
Lodewijk Filips en zijn familie leefden in Engeland tot aan zijn dood op 26 augustus 1850, in Claremont, Surrey. Hij is begraven met zijn vrouw Amélie (25 april 1782 - 24 maart 1866) in de Chapelle Royale te Dreux, Frankrijk, waar Lodewijk Filips in 1816 een familiecrypte liet bouwen.
Huwelijk en kinderen[bewerken]
Op 25 november 1809 huwde Lodewijk Filips in Palermo met prinses Marie Amélie van Bourbon-Sicilië (1782 – 1866), dochter van koning Ferdinand I der Beide Siciliën. Ze hadden de volgende kinderen:
- Ferdinand Filips (1810-1842), hertog van Orléans; huwde op 30 mei 1837 te Fontainebleau hertogin Helena van Mecklenburg-Schwerin (1814-1858), dochter van erfgroothertog Frederik Lodewijk
- Louise Marie (1812–1850), huwde in 1832 koning Leopold I van België
- Marie Christine (1813-1839), huwde op 17 oktober 1837 te Versailles met Frederik (1804-1881), zoon van Alexander Frederik van Württemberg,
- Lodewijk (1814–1896), hertog van Nemours; huwde in 1840 prinses Victoria van Saksen-Coburg-Gotha-Koháry
- Francisca (1816–1818)
- Clementine (1817–1907), huwde in 1843 prins August van Saksen-Coburg en Gotha
- Frans (1818-1900), prins van Joinville; huwde op 1 mei 1843 te Rio de Janeiro prinses Franscisca van Brazilië (1824–1898), dochter van keizer Peter I
- Karel (1820-1828), hertog van Penthièvre
- Hendrik (1822-1897), hertog van Aumâle; huwde op 25 november 1844 te Napels prinses Maria Carolina van Bourbon-Sicilië (1822-1869)
- Anton, (1824–1890), hertog van Montpensier; vanaf 1859 infante van Spanje; huwde op 10 oktober 1846 te Madrid infanta Luisa Fernanda van Spanje (1832-1897), dochter van koning Ferdinand VII
