Luas

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Citadis 301 in Dublin

Luas (Iers voor snelheid) is de benaming voor het nieuwe trambedrijf in de Ierse hoofdstad Dublin. Het trambedrijf bestaat uit twee lijnen die niet met elkaar in verbinding staan. Voor de exploitatie heeft de Railway Procurement Agency Veolia Transport gecontracteerd voor een periode van vijf jaar.

De groene lijn ('Luas Green Line') is geopend op 30 juni 2004. Deze lijn is ongeveer 10 kilometer lang en telt 13 haltes. De groene lijn maakt gebruik van het tracé van een voormalige spoorlijn. Er is bij de aanleg rekening gehouden met een toekomstige ombouw van dit tracé in een metrolijn. De rode lijn ('Luas Red Line') werd geopend op 28 september 2004. Deze lijn is 15 kilometer lang en telt 23 haltes. Op 2 juli 2011 is de Luas Red Line uitgebreid met het traject van Belgard naar Citywest en Saggart. Aan de centrumzijde is de lijn uitgebreid naar de Docklands met als eindhalte The Point.

Haltes[bewerken]

Netwerk van de oorspronkelijke tramlijnen
1rightarrow blue.svg Zie ook: Luas Green Line en Luas Red Line.
Green Line St Stephen's Green - Harcourt - Charlemont - Ranelagh - Beechwood - Cowper - Milltown - Windy Arbour - Dundrum - Balally - Kilmacud - Stillorgan - Sandyford - Central Park - Glencairn - The Gallops - Leopardstown Valley - Ballyogan Wood - (Racecourse)toekomstige halte - Carrickmines - (Brennanstown)toekomstige halte - Laughanstown - Cherrywood - Brides Glen
Red Line The Point - Spencer Dock - Mayor Square/NCI - Georges Dock - (Connolly) - Busáras - Abbey Street - Jervis - Four Courts - Smithfield - Museum - Heuston - James's - Fatima - Rialto - Suir Road - Goldenbridge - Drimnach - Blackhorse - Bluebell - Kylemore - Red Cow - Kingswood - Belgard - Cookstown - Hospital - Tallaght
Belgard - Fettercaim - Cheeverstime - Citywest Campus - Fortunestown - Saggart

De Red Line heeft twee fysieke eindpunten in City-Centrum: oorspronkelijk was (trein)station Connoly het eindpunt, maar sinds voorjaar 2010 is er een zijtak naar de Docklands: station Connoly is nu eindpunt voor 1 op de 3 trams, de andere twee trams buigen na de busterminal (Busáras) af naar de Docklands en bedienen daar vier stations. De 'tak' Busaras-Connoly is echter slechts 200 meter lang en op de halte Connoly is een elektronisch informatiebord waarop de komende treinen van de halte Busaras wordt weergegeven voor reizigers die niet kunnen/willen wachten.

Op 2 juli 2011 is de uitbreiding van de Red Line geopend. Deze aftakking ligt bij de halte Belgard en loopt dan via de haltes Rettercairn, Cheeverstown, Citywest Campus en Fortunestown naar Saggart.[1] Tussen 7 april 2011 en openstelling op 2 juli 2011 was deze uitbreiding technisch gereed en werden er proefritten op het traject gehouden.[2]

Materieel[bewerken]

Op de beide tramlijnen worden trams ingezet van Alsthom van het type Citadis, gebouwd in Le Creusot (Frankrijk). Op de rode lijn worden 26 driedelige trams type 301 ingezet, serie 3001-3026. Deze trams zijn dertig meter lang en bieden 60 zit- en 175 staanplaatsen. De trams hebben twee draaistroommotoren van 140 kW en hebben een maximumsnelheid van 70 km/h. Voor de groene lijn zijn er 14 trams type 401. Deze trams zijn genummerd van 4001 tot 4014, en zijn tien meter langer dan de trams voor de rode lijn. Ook hebben ze een grotere capaciteit: 80 zit- en 230 staanplaatsen. De 3000-serie wordt gestald in het depot Red Cow; de 4000-serie in Sandyford.

Vervoerbewijzen[bewerken]

In tegenstelling tot de Dublin Area Rapid Transit (DART), waarbij toegang tot de perrons alleen wordt verschaft met een geldig kaartje via een poortje, en Dublin Bus waar de buschauffeur controleert of reizigers een abonnement gebruiken dan wel een kaartje aanschaffen, is er bij de Luas geen enkele beperking om in te stappen. De reiziger is zelf volledig verantwoordelijk om voor het instappen een kaartje te kopen (dan wel in te checken met de Leap card). Om het aantal zwartrijders laag te houden is er zeer regelmatige controle in de Luas-trams. Als iemand niet in het bezit is van een geldig plaatsbewijs (of als zijn Leap smart-card niet 'tagged-on' is) wordt er een uitstel van betaling uitgeschreven en moet hij achteraf de standard fare betalen. De standard fare bedraagt € 45,-.

De Luas kent een paar verschillende opties om ritten te betalen[3]:

  • enkele reizen en retourtjes uit de kaartautmaten.
  • dag-, week- of maandabonnementen voor bepaalde trajecten of het hele netwerk
  • met de Luas eigen smartcard of de Leap card welke werkt met een aan- en afmeld-systeem voor het instappen cq. na het uitstappen via betaal-palen op de haltes.
  • Tax-saver abonnementen voor ofwel bepaald traject, het hele netwerk of combinatie-kaarten met Dublin Bus of de DART / Commuter treinen. Als een werkgever deze abonnementen wil aanbieden aan hun werknemers (op basis van maand-abonnementen of jaarabonnementen) dan kunnen de werknemers de kaarten betalen voordat ze inkomstenbelasting en andere heffingen betalen. Hierdoor kan de korting oplopen tot 52%. (Het is mogelijk om de Tax-saver abonnementen privé aan te schaffen, maar dan is er geen belastingvoordeel.)

Elke halte heeft ten minste twee betaalautomaten waar enkele reizen, retourtjes, dag-, week- en maandkaarten alsmede enkele combinatiekaarten kunnen worden aangeschaft. Ook kunnen via deze kaartautomaten Luas- of Leap cards worden opgeladen. Dag-, week- en maandabonnementen zijn ook verkrijgbaar bij veel verkooppunten en dan zijn de abonnementen aanzienlijk goedkoper.

Ongelukken[bewerken]

Sinds de opening van de Luas zijn er vele ongelukken gebeurd, waarbij meestal alleen materiële schade was. Begin 2009 kwam echter een voetganger om het leven toen hij werd aangereden door de tram. Op 16 september 2009 raakte een Luas-tram een dubbeldeksbus in het midden, waarbij de tram ontspoorde. 21 mensen raakten gewond, 3 daarvan zelfs zwaargewond, waaronder de bestuurder.

Uitbreidingen[bewerken]

Er zijn diverse uitbreidingen in aanbouw of gepland. Onder de werknaam Transport 21 heeft het Ierse Railway Procurement Agency een visie bekendgemaakt voor de toekomst van het openbaar (spoor)vervoer in Ierland en Dublin in het bijzonder.[4] Als gevolg van de economische crisis zijn veel van deze projecten ofwel uitgesteld of afgesteld[5][6]

1rightarrow blue.svg Zie ook: Lightrail in Dublin en Railway Procurement Agency.

Onderdeel van deze plannen zijn bijvoorbeeld: Bij de meeste projecten staat een cijfer die de fase van het project aangeeft. De cijfers betekenen:

Fase 1: Onderzoek naar verschillende traject-varianten
Fase 2: Definitieve route/traject keuze
Fase 3: Ontwerp van spoorbaan en haltes/stations
Fase 4: Aanvraag vergunningen
Fase 5: Constructie
Fase 6: Operationeel
  • Luas A1 (Luas Citywest, Fase 6) - uitbreiding Luas Red aan de west-kant tot Citywest en Saggart. Opgeleverd en in gebruik 2011
  • Luas B1 (Luas Cherrywood, Fase 6) - uitbreiding Luas Green line - Opgeleverd en in gebruik sinds september 2010
  • Luas B2 (Luas Bray/Fassaroe, Fase 3) - verdere uitbreiding Luas Green line tot aan Bray
  • Luas BXD (Luas Cross City, Fase 5) - een combinatie van een verbinding tussen eindpunt Luas Green St. Stephen's Park en Luas Red line plus het voormalige Luas D plan: een nieuwe tramlijn naar Broomsbridge
  • Luas C (Luas Docklands, Fase 6) - een verlenging van de Luas Red line naar het havengebied aan de noordkant van de rivier de Liffey. Project is opgeleverd in het voorjaar van 2010.
  • Luas D - als los project vervallen, maakt nu onderdeel uit van Luas BXD
  • Luas F (Luas Lucan, Fase 3) - een nieuwe tram-verbinding vanuit het centrum westwaarts naar Lucan
  • Metro North (Metro Airport/Swords, Fase 4) - een metrolijn vanaf Swords en het vliegveld (beide ten noorden van Dublin) en het stadscentrum. Voor deze 18 km. lange lijn is men nu bezig de benodigde vergunningen aan te vragen.Project canceled[6]
  • Metro West (Metro West, Fase 4) - Deze lijn moet de (voor)steden Tallaght, Clondalkin, Liffey Valley en Blanchardstown met elkaar verbinden en via Metro North ook een goede verbinding geven met het vliegveld.

Externe link[bewerken]

Referenties[bewerken]

  1. Website RPA met planning en details: Luas project A1-City West, bezocht op 2 mei 2011.
  2. Website Luas: Testing Starts on new Luas extension to Saggart, bezocht op 2 mei 2011
  3. Luas website Kaartsoorten en prijzen, bezocht 11 maart 2012
  4. Algemene bron: website van de Railway Procurement Agency, bezocht op 14 november 2009
  5. Herald.ie: Plannen voor €25 miljoen Metro Noord lijken 'doomed', 3 mei 2011. Bezocht 10 maart 2012
  6. a b Irish Times: Metro Noord en Dart Underground 'deferred', 12 augustus 2011. Bezocht: 11 maart 2012