Luminisme

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Emile Claus - "Oktobermorgen langs de Leie" (1901)

Het luminisme is een stroming in de schilderkunst, vooral in België, die ontstaan is vanaf 1904 vanuit het postimpressionisme, waarin ook elementen van het Realisme en het Impressionisme aan bod kwamen.

De term is afkomstig van de groep "Vie et Lumière", gevormd door onder andere Emile Claus, George Morren en Adriaan Jozef Heymans. Deze schilders, die voordien hadden behoord tot de kunstgroeperingen Les XX en La Libre Esthétique, streefden naar een meer nationale of zelfs Vlaamse identiteit in hun werken in de traditie van deLandschapschilderkunst, zoals die beoefend werd door de Scholen van Tervuren, Dendermonde en Kalmthout, maar dan gezuiverd van hun naturalistische patinas. Ze wilden afstand nemen van de doorslaggevende Franse invloed op de kunsttentoonstelling in 1904 van Les XX georganiseerd door Oscar Maus.

Bekende schilders uit deze stroming zijn Emile Claus en zijn pupil Jenny Montigny, Anna De Weert, Georges Buysse, Modest Huys, Yvonne Serruys en William Degouve de Nuncques. Ook Georges Lemmen, James Ensor en Anna Boch sloten zich aan. Gust De Smet en Frits Van den Berghe zouden een tiental jaren deze richting volgen.

Oscar Maus organiseerde in 1905 een volgende kunsttentoonstelling waar ditmaal ook de luministen aan bod kwamen.

Het luminisme legt de nadruk op sterke lichteffecten en heeft veel overeenkomsten met het pointillisme. De werken vertoonden door hun nauwkeurige tekeningen en de opbouw van de composities de academische vorming van de kunstenaars Er was een voorkeur voor Vlaamse landschappen (met of zonder figuren), in het bijzonder de Leiestreek (tussen Deinze en Gent) waar Emile Claus woonde. Zijn villa "Zonneschijn" werd een aantrekkingspunt voor andere schilders, ook uit Frankrijk, de Verenigde Staen en zelfs Japan.

Toen hun werken in latere jaren bestempeld werden als "academisch impressionisme", begonnen een aantal onder deze kunstenaars een nieuwe richting te beoefenen dat zou bekend worden als het Vlaams Expressionisme.

De uitdrukking "luminisme" werd ook toegepast vanaf 1910 in Nederland op de latere fase van het Nederlands Impressionisme, dat in feite stylistisch verwant is met Franse Fauvisme en het Duitse Expressionisme. Het werd beoefend onder andere door Jan Toorop

Externe links[bewerken]

Referenties[bewerken]

  • Licht door kleur: Nederlandse Luministen (tentoonstellingscatalogus, Den Haag, Gemeentemuseum, 1977)
  • Retrospectieve Emile Claus, tentoonstellingscatalogus PMMK, Oostende, 1997