Lunet

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Voorbeelden van een lunet

Een lunet is een klein vestingwerk met twee schuine, naar buiten gerichte zijden (facen genoemd) en twee naar achter gerichte zijden (flanken). De keel is open of op een eenvoudige wijze afgesloten door een borstwering of een muur met schietgaten. Lunetten kwamen voor als buitenwerken van een vesting of als onderdeel van een linie. De naam is afgeleid van het Franse woord voor maan, 'lune', omdat de lunetten halvemaanvormig zijn, van bovenaf gezien.

Lunetten in Nederland[bewerken]

Utrecht
Vught

Beverwijk[bewerken]

In de gemeente Beverwijk bevindt zich een aantal lunetten, waarvan er minstens zeven - van de oorspronkelijke 26 - goed bewaard zijn. Sommige zijn zelfs gerestaureerd. Op een van de lunetten aan de Creutzberglaan bevindt zich een monument. De Beverwijkse lunetten zijn na de Engels-Russische invasie in 1799 gebouwd in opdracht van de Bataafse republiek. Dit gebeurde onder commando van de Bataafse kolonel Cornelis Kraijenhoff. Gekozen werd voor Beverwijk, omdat Holland daar aan het begin van de 19de eeuw nog op z'n smalst was (de huidige IJ-polders waren nog IJ-meren) en dus gemakkelijk te verdedigen. Doel was het voorkomen van een inname van Amsterdam door anti-napoleontische troepen. Een volgende invasie vond nooit meer plaats en de lunetten zijn verder in de napoleontische tijd nooit operationeel geweest. De linie van lunetten van de duinenrij bij Wijk aan Zee tot aan het toenmalige Wijkermeer wordt ook de Linie van Beverwijk genoemd. Samen met de Linie van Noord-Holland (waterlinie) vormde het de Linie Monnickendam - Wijk aan Zee. In Beverwijk is een scoutinggroep vernoemd naar de kenmerkende lunetten, de Lunettenstam.

Breda[bewerken]

In 1841 is bij Koninklijk Besluit opdracht gegeven tot de bouw van Lunet A en B. Deze lunetten werden aangelegd als onderdeel van het zogenaamde “Antwerpse Front”. Na de erkenning van het koninkrijk België in 1839 achtte men het noodzakelijk de verdedigingswerken in Noord-Brabant te moderniseren en aan te vullen. Breda werd hierbij een grensvesting aan de frontlijn. Lunet B is het laatste stuk van het verdedigingswerk van Breda. Als een van de weinig overgebleven elementen van de 19e-eeuwse verdedigingswerken rondom Breda resteert een reduit uit 1842. Om dit rijksmonument te behouden is gekozen voor een methode waarbij over de geconsolideerde ruïne een glazen doos is geplaatst. Het bevindt zich aan de Hoornwerkstraat in Breda.

Utrecht[bewerken]

Bij Utrecht staan de vier Lunetten op de Houtense Vlakte, aangelegd als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De wijk Lunetten is ernaar genoemd.

Vught[bewerken]

Tijdens de Belgische Revolutie waarbij België onafhankelijk werd van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, werden op de lijn Cromvoirt - Helvoirt - Esch een aantal voorwerken gebouwd. Na de onafhankelijkheid van België zijn deze vervangen door de Lunetten in Vught. Er zijn toen acht lunetten gegraven en gebouwd. Deze behoren tot de vestingwerken van 's-Hertogenbosch.

  • Lunet I: Bij Nationaal Kamp Vught
  • Lunet II: Bij de Fusilladeplaats
  • Lunet III: Aan de Loonsebaan
  • Lunet IV: Aan de Bréautélaan en Helvoirtseweg
  • Lunet V: Naast het Heilig Hartkerk
  • Lunet VI: Aan de Wilhelminasingel
  • Lunet VII: Achter de Glorieuxlaan
  • Lunet VIII: Bij de Pestdijk

Texel[bewerken]

Het lunet maakt onderdeel uit van Fort de Schans bij Oudeschild, aan de oostzijde van Texel. Dit stervormige fort werd rond 1574 aangelegd door Willem van Oranje. Later heeft Napoleon het fort uitgebreid met twee steunforten, een lunet en een redoute. Natuurmonumenten heeft de forten compleet gerestaureerd. Je kunt Fort de Schans gratis bezoeken.

Trivia[bewerken]

  • Er bestaat ook een Fort Lunette, gelegen op de grens van Raamsdonksveer en Geertruidenberg, dat in de jaren 1833-1839 is gebouwd.
  • De glasrand om een horlogekast wordt ook lunette genoemd.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]