Máramaros
 |
|||
 |
|||
|
|
|||
| Oppervlakte | 9.720 km² | ||
| Inwoners | 342.410 (in 1910) (35 inw/km²) | ||
| Hoofdplaats | Máramarossziget (Sighetu Marmaţiei) | ||
|
|
|||
| Kistérségek (deelgebieden) | 10 | ||
|
|||
Máramaros of Marmatië was tot 1918 een comitaat in het Koninkrijk Hongarije. Het omvatte het gebied aan de bovenloop van de Tisza met haar zijrivieren (waaronder de Vişeu). De hoofdstad was Máramarossziget (Marmatië-eiland), hedendaags Sighetu Marmaţiei.
Inhoud |
Geografie [bewerken]
Máramaros grensde aan de Oostenrijkse kroonlanden Galicië (nu in Polen en Oekraïne) en Boekovina (nu in Roemenië en Oekraïne) en de Hongaarse comitaten Bereg, Ugocsa, Szatmár, Szolnok-Doboka en Beszterce-Naszód. Het gebied strekte zich uit aan weerszijden van de Tisza en in de Karpaten.
Bevolking [bewerken]
In 1910 had het comitaat 342.410 inwoners. De bevolkingsverdeling volgens moedertaal was:
- Roetheens = 159.489 (46,5%)
- Roemeens = 84.510 (24,7%)
- Duits = 59.552 (17,4%)
- Hongaars = 52.964 (15,5%)
Geschiedenis [bewerken]
Het oorspronkelijke Máramaros had vijf koninklijke steden, alle aan de Tisza. Van west naar oost waren dat Huszt, Visk, Técső, Hosszúmező en Máramarossziget, tegenwoordig respectievelijk Choest, Viskove en Tjatsjiv in Oekraïne), en Câmpulung la Tisa en Sighetu Marmaţiei in Roemenië. Na de ondergang van het oude Hongarije (1526) behoorde Máramaros tot het zogenaamde Partium, dat noch door het Keizerrijk Oostenrijk, noch door het Turkse Rijk, maar vanuit het aangrenzende Zevenburgen werd bestuurd, zonder daar effectief toe te behoren.
Na de Eerste Wereldoorlog verloor Hongarije Máramaros, dat merendeels werd bevolkt door Roemenen en Roethenen, bij de uitvoering van het Verdrag van Trianon. Het grootste deel, in het noorden, kwam aan Tsjecho-Slowakije, terwijl het zuiden naar Roemenië ging. Het nieuwe Roemeense district Maramureş omvatte ook gebieden die niet tot het oude Máramaros behoorden, waaronder de hoofdstad Baia Mare. Sinds 1918 wordt dit gebied tot Zevenburgen of Transsylvanië gerekend. De Tisza vormde het grootste deel van de nieuwe grens. Tsjecho-Slowakije maakte van Chust de hoofdstad van de nieuw gevormde provincie Maramaros. Dit deel werd na de Tweede Wereldoorlog door de Sovjet-Unie geannexeerd en ligt nu in Oekraïne, waar de naam Maramaros niet meer gebruikelijk is.
Nog steeds wonen er Roemenen in het Oekraïense deel, en omgekeerd, maar hun aantallen zijn niet groot.
Onderverdeling [bewerken]
In het begin van de 20e eeuw werd het comitaat Máramaros opgedeeld in:
| Districten (járás) | |
|---|---|
| District | Hoofdstad |
| Dolha | Dolha (Dovhe) |
| Huszt | Huszt (Khust) |
| Izavölgy | Dragomérfalva (Dragomireşti) |
| Ökörmező | Ökörmező (Mizhhir'ya) |
| Sugatag | Aknasugatag (Ocna Şugatag) |
| Sziget | Máramarossziget (Sighetu Marmaţiei) |
| Taracviz | Taracköz (Teresva) |
| Técső | Técső (Tiachiv) |
| Tiszavölgy | Rahó (Rakhiv) |
| Visó | Felsővisó (Vişeu de Sus) |
| Stadsdistrict (rendezett tanácsú város) | |
| Máramarossziget (Sighetu Marmaţiei) | |
Zie ook [bewerken]
- Roemeense regio Maramureş
- Oekraïense regio Roethenië
- Oostenrijk-Hongarije
