Métis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Métis
Vlag van de Métis
Vlag van de Métis
Totale bevolking 307.845 (Canada)[1]
Verspreiding Canada, Verenigde Staten
Taal Engels, Frans, Cree, Michif
Geloof Rooms-katholiek, Protestants
Verwante groepen Fransen, Cree, Ojibweg, Schotten. Cajuns
Portaal  Portaalicoon   Landen & Volken
Paul Kane: Métis op bisonjacht, 1871
Een groep Métis gevangengenomen na de North-West Rebellion in 1885

De Métis (Frans voor mesties) zijn een bevolkingsgroep in Canada en de Verenigde Staten. In de Verenigde Staten noemen ze zichzelf vaak Michif - een benaming die ook voor de taal wordt gebruikt. Ze stammen af van de inheemse (indiaanse) volkeren Ayisiniwak (Cree), Ojibweg en Mamaceqtaw en van Franse, Schotse en Engelse pelshandelaren en kolonisten. Ook hebben veel Métis Afrikaans-Amerikaans bloed.

Volgens de Canadese volkstelling in 2001 zijn er ruim 300.000 Métis in Canada (ongeveer 1% van de totale Canadese bevolking) hoewel niet-officiële schattingen veel hoger liggen, tot 800.000.

De geschiedenis van de Métis gaat terug tot midden 17e eeuw. Toen Europese pelshandelaren en kolonisten met inheemse vrouwen (vooral afkomstig van de Ojibweg en Nêhiyawak oftewel Plains Cree) begonnen te trouwen ontwikkelde zich een nieuwe mengcultuur. Het oorspronkelijke woongebied van de Métis omvatte de Canadese provincies Brits-Columbia, Alberta, Saskatchewan, Manitoba en Ontario en de Canadese Northwest Territories. Hun oorspronkelijk gebied omvatte ook de Amerikaanse staten Montana, North Dakota en noordwest-Minnesota.

De Métis spraken een eigen taal, Michif, een mengeling van Cree (voornamelijk zelfstandige naamwoorden) en Frans (voornamelijk werkwoorden), met leenwoorden uit het Engels, Ojibwe en Nakota. Vandaag de dag heeft de taal echter niet meer dan 1000 sprekers. De meeste Métis spreken Engels, Frans of inheemse talen.

Na de Canadese Confederatie (de vestiging van het Britse dominion Canada) in 1867 probeerden de Métis in Manitoba de Britse overheersing van hun gebied te verhinderen. Deze Red River Rebellion in 1869 faalde echter. De leider van de Métis, Louis Riel, werd verbannen naar de Verenigde Staten, en Manitoba werd in 1870 een provincie van Canada. Veel Métis in Manitoba trokken verder naar het westen, naar Saskatchewan. Toen dit gebied ook Europese kolonisten begon te trekken, volgde in 1885 een gewapende opstand van Métis en Cree, de North-West Rebellion. De opstand werd neergeslagen en Riel, die naar Canada was teruggekeerd om de opstand te leiden, werd veroordeeld voor hoogverraad en opgehangen.

Sinds 1982 zijn Métis één van de drie officieel erkende inheemse bevolkingsgroepen in Canada. Democratisch gekozen overheden van de Métis op provincieniveau zijn de Métis Nation of Ontario, Manitoba Métis Federation, de Métis Nation - Saskatchewan, de Métis Nation of Alberta en de Métis Provincial Council of British Columbia. Deze organisaties zijn verenigd in het Métis National Council, dat in 2005 een verdrag met de Canadese overheid sloot waarmee de Métis meer autonomie in hun oorspronkelijke thuisland kregen. In de VS hebben de Métis geen officiële status. Het Council of Diaspora Métis representeert Métis buiten Noord-Amerika.

Een verwante groep zijn de Anglo-Métis (ook wel Countryborn genoemd), die afstammen van Britse kolonisten en inheemse bewoners. Ze spraken Bungee, een mengeling van Cree en Schots-Gaelisch. Deze taal is nu uitgestorven.

Bekende Métis[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties