Métro Léger de Charleroi

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Métro Léger de Charleroi
Métro Léger de Charleroi
Basisgegevens
Locatie Charleroi
Vervoerssysteem Premetro
Startdatum 1976
Lengte 35,3 km
Aantal lijnen 5 (waarvan 4 op het moment in gebruik)
Aantal stations 48 (4 spookstations)
Aantal voertuigen 49 LRV (37 in dienst, 7 reserve en 5 voor onderdelen)
Aantal passagiers 8 miljoen per jaar
Spoorwijdte 1000 mm
Uitvoerder(s) TEC
Operationele gegevens
Gem. snelheid 25 km/h
Maximumsnelheid 65 km/h
Klik op de kaart voor een grotere versie
Klik op de kaart voor een grotere versie
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer
Lijnen van de Charleroise metro
1
 Anderlues - Charleroi
2
 Pétria - Charleroi
3
 Gosselies - Charleroi
4
 Soleilmont - Charleroi

De Métro Léger de Charleroi (letterlijk: Lichte Metro van Charleroi) of MLC is een premetro-systeem in de Belgische agglomeratie Charleroi. Het systeem stond lange tijd bekend als een grand travail inutile omdat een groot deel van het systeem er lange tijd ongebruikt bleef bijliggen. In 2012 werd het net grondig gereorganiseerd en kwamen vele uitbreidingen in dienst waardoor het netwerk nu vrij goed werkt. Op 21 juni 2013 werd de reorganisatie afgerond door de opening van de nieuwe tramlijn naar het noorden (Gosselies).

Geschiedenis[bewerken]

Tramnet TEPCE eind jaren vijftig (zwarte lijnen).

De tramgeschiedenis in Charleroi begon met de aanleg van een paardentram in 1882 op normaalspoor door de CFB (SA des CF Vicinaux Belges). De CFB breidde snel uit met verlengingen en voorstadslijnen met stoomtractie. Op 3 juni 1887 opende de buurtspoorwegen de hun eerste metersporige lijn tussen Lodelinsart en Marcinelle.[1] Wanneer de buurtspoorwegen vier van hun stadsroutes elektrificeerden, besloot de lokale overheid het lokale CFB tramnet te herstructureren. Deze werd omgespoord naar meterspoor, geëlektrificeerd en uitgebreid. Dit lokaal tramnet werd geëxploiteerd door de TEPC (SA des Tramways Electriques du Pays de Charleroi et Extentions). In de jaren 30 waren er negen tramroutes en 27 lijnkilometers. Vanaf 1932 begon de TEPC een busnet op te bouwen.[2]

Beide tramnetten waren metersporig, maar toch waren ze bijna volledig gescheiden. Alleen de STIC tramlijn 4 en de NMVB tramlijn 56 hadden een gemeenschappelijk traject naar Châtelet. Het tramnet van de buurtspoorwegen reed meer aan de westkant van Charleroi, terwijl de TEPC meer naar het oosten gericht was. De TEPC had wel met tramlijn 7 naar Fleurus een tramlijn die ver buiten de stad reed. Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, in 1944 en 1945, werden 25 moderne tweeassige trams met metalen koetswerk voor het TEPC stadstramnet aangeschaft. Daarmee had Charleroi na de Tweede Wereldoorlog een vrij modern wagenpark, zeker in vergelijking met Gent of Antwerpen, waar nog 40 à 50 jaar oude trams met houten opbouw dienst deden.

Toch werd het TEPC tramnet tussen 1958 en 1974 geleidelijk afgebouwd. De streeklijnen en stadslijnen van de buurtspoorwegen bleven echter veel langer in dienst. De ringlijnen 85,86,65,66 die binnen Charleroi reden, werden pas in 1982 opgeheven. Daarna volgden de streeklijnen. Uiteindelijk bleef alleen de lijn naar Anderlues over.

De TEPC kreeg in 1962 een nieuwe organisatievorm en naam: de STIC (Société des Transports Intercommunaux de Charleroi). Samen met de buurtspoorwegen werd het premetroproject ontwikkeld en gebouwd. Het was oorspronkelijk de bedoeling dat de STIC opnieuw met trams ging rijden naast de regionale buurtspoorweglijnen. Met de reorganisatie van het OV in 1991 werden beide organisaties echter samengevoegd in de TEC.

Op 21 juni 1976 werd het eerste deel van het premetroproject opgeleverd: viaduct Charleroi Sud - Villette. In 1983 werd de oude eindlus in Eden vervangen door een ondergrondse keerlus in het premetrostation Beaux Arts. Vanaf dat moment reden er geen trams meer in de straten van de binnenstad. Sommige delen van het oude buurtspoorwegnet werden in het nieuwe net geïntegreerd.

Bestaande Infrastructuur[bewerken]

Centrale Ring[bewerken]

Lengte: 4,3 km – Stations: 8/9

Alle 8 lijnen zouden in de oorspronkelijke plannen van de centrale ring aftakken, maar slechts een deel van de oorspronkelijke plannen is verwezenlijkt. De centrale ring is pas tussen 2009 en 2012 helemaal afgebouwd. Het deel tussen station Sud en Parc is toen als trambaan gebouwd, terwijl dit oorspronkelijk deels onder de grond en deels over een viaduct gepland was. Tot 2012 was maar 3/4 van de centrale ring in exploitatie en eindigden de lijnen in Parc of Sud. Tegenwoordig rijden alle lijnen de volledige centrale ring. Daarbij rijden lijn 1 en lijn 4 tegen de klok in en lijn 2 en lijn 3 met de klok mee.

Stations:

Halte Tirou op de ringlijn, met de M2 tram. Deze tram is met folie beplakt om het nieuwe lijnenschema duidelijk te maken.
Naam Type Staat Locatie Oorspronkelijk
gepland
Bouwdatum Openingsdatum Opmerkingen
Sud metro in exploitatie vrije baan Ja Ja ? 21 juni 1976
Villette metro in exploitatie viaduct Ja Ja ? 21 juni 1976
Ouest metro in exploitatie ondergronds Ja Ja ? 30 juni 1980
Beaux-Arts metro in exploitatie ondergronds Ja Ja ? 24 mei 1983 Direct na het station richting Ouest / Piges: viaduct.
Waterloo metro in exploitatie ondergronds Ja Ja ? 28 augustus 1992 In de oorspronkelijke plannen Nord genoemd
Janson metro in exploitatie ondergronds Ja Ja ? 30 augustus 1996
Parc metro in exploitatie ondergronds Ja Ja ? 30 augustus 1996
Tirou metro verlaten ondergronds Ja Ja - - Na Parc gaat de tunnel nog 200m verder. Tunneleinde opengelegd voor de verbinding naar Sud.
Viaduct over de Samber en aansluiting op station Sud gepland. Uiteindelijk is halte Tirou gerealiseerd op straatniveau.
Tirou tram in exploitatie rijweg/vrije baan Nee Nee - 27 februari 2012 Tussen Parc en Tirou komt de baan door middel van een
open helling bovengronds en gaat op straatniveau verder naar Sud.
Oorspronkelijk gepland: Na metrostation Tirou aansluiting op metrostation Sud via een viaduct over de Samber. Er is uiteindelijk gekozen voor een andere verbinding naar station Sud via een brug over de Samber en een traject op straatniveau in plaats van een viaduct.

Fontaine-l'Evêque[bewerken]

Lengte: 9,2 km – Stations: 11

Vanaf station Beaux-arts, waar de lijn van de Centrale Ring aftakt, tot aan Pétria wordt de lijn als metro geëxploiteerd. Vanaf Station Pétria in Fontaine-l'Evêque tot in Anderlues wordt de lijn als tramlijn geëxploiteerd. Petria was echter gepland als eindstation. In Anderlues bevindt zich een tramremise, vandaar dat men dit laatste stuk tramlijn zal blijven handhaven. Lijn 1 en 2 maken gebruik van dit traject.

Stations:

Ingang van het Dampremy station.
Binnenzicht van het De Cartier station.
LRV als Tram op het eindpunt van de tramlijn naar Anderlues
Naam Type Staat Locatie Oorspronkelijk gepland Bouwdatum Openingsdatum Opmerkingen
Aansluiting op de Centrale Ring bij het viaduct na Beaux-Arts.
Piges metro in exploitatie viaduct Ja Ja ? 30 juni 1980 Vrijwel direct na het station: tunnel onder "Les Piges", een kunstmatige steengruisheuvel van een vroegere kolenmijn
Dampremy metro in exploitatie ondergronds Ja Ja ? 24 mei 1983 Het station vormt de monding van de tunnel uit Piges
Trefilerie metro niet gebouwd viaduct Ja Ja - - Het station is niet gebouwd, de baan door het station wel.
Providence metro in exploitatie viaduct Ja Ja ? 22 augustus 1992
naamloos metro in ruwbouw aanwezig vrije baan Nee Nee ? - Dit station is gebouwd onder de spoorlijn Charleroi-La Louvière. Oorspronkelijk was hier een transferium gepland, dit is nooit afgebouwd.
De Cartier metro in exploitatie ondergronds Ja Ja ? 22 augustus 1992 In de oorspronkelijke plannen heette dit station Marchienne, naar de plaats Marchienne-au-Pont
Moulin metro in exploitatie viaduct Ja Ja ? 22 augustus 1992
Morgnies metro in exploitatie vrije baan Ja Ja ? 24 mei 1983
Leernes metro in exploitatie vrije baan Ja Ja ? 24 mei 1983
Paradis metro in exploitatie viaduct Ja Ja ? 24 mei 1983
Fontaine metro in exploitatie ondergronds Ja Ja ? 22 augustus 1992 Tussen Fontaine en Pétria ligt een tunnel van 840m.
Pétria metro in exploitatie vrije baan Ja Ja ? 25 mei 1986
Coron du Berger tram in exploitatie rijweg/vrije baan Nee Nee ? ?
Surchiste tram in exploitatie rijweg/vrije baan Nee Nee ? ?
Route de Thuin tram in exploitatie rijweg/vrije baan Nee Nee ? ?
Jonction tram in exploitatie rijweg/vrije baan Nee Nee ? ?
Rue de la Station tram in exploitatie rijweg/vrije baan Nee Nee ? ?
Monument tram in exploitatie rijweg/vrije baan Nee Nee ? ? Het stuk Petria tot en met Monument vormt een van de weinige overgebleven stukken Buurtspoorweg van België en stamt uit de NMVB-tijd.

Gosselies (tram)[bewerken]

Deze lijn volgt het tracé van een dubbelsporige tramlijn, die vanaf Gosselies over het midden van de Brusselsesteenweg tot aan station Piges loopt. Deze lijn werd tot 2013 gebruikt voor het transport van de trams vanaf het depot te Jumet naar het geëxploiteerde metronet. Over deze lijn vond lange tijd geen reizigersvervoer meer plaats. Tussen 16 maart 2009 en 22 juni 2013 heeft men de hele lijn uitgebroken en opnieuw aangelegd in eigen bedding. Vanaf 21 juni 2013 rijdt lijn M3 tot Faubourg de Bruxelles in Gosselies, langsheen het oorspronkelijk geplande tracé. In Gosselies wordt enkelsporig de oude tramroute gebruikt in de noordelijke richting, maar in de zuidelijke richting wordt enkelsporig de route van de vroegere spoorlijn 119 gebruikt.[3]

Haltes:

Sacré Madame halte in Dampremy.
La Planche halte in Dampremy.
Madeleine halte in Jumet. Een overdekte halte voor tram en bus met Parkeer en Reis-voorziening.
Tram in Gosselies.
Faubourg de Bruxelles halte in Gosselies, eindstation.
Naam Type Staat Locatie Oorspronkelijk
gepland
Bouwdatum Openingsdatum Opmerkingen
Aansluiting op Centrale Ring voorbij station Piges
Sacré Madame tram in exploitatie rijweg/vrije baan Ja Ja ? 21 juni 2013
La Planche tram in exploitatie rijweg/vrije baan Ja Ja ? 21 juni 2013
Deschassis tram in exploitatie rijweg/vrije baan Ja Ja ? 21 juni 2013
Marie Curie tram in exploitatie rijweg/vrije baan Ja Ja ? 21 juni 2013
Saint Antoine tram in exploitatie rijweg/vrije baan Ja Ja ? 21 juni 2013
Puissant tram in exploitatie rijweg/vrije baan Ja Ja ? 21 juni 2013
Chaussée de Gilly tram in exploitatie rijweg/vrije baan Ja Ja ? 21 juni 2013
Rue Bertaux tram in exploitatie rijweg/vrije baan Ja Ja ? 21 juni 2013
(Dépôt TEC) tram in exploitatie rijweg/vrije baan Ja Ja ? - Stelplaats. Er is geen halte, wel aansluitsporen in beide richtingen.
Madeleine tram in exploitatie rijweg/vrije baan Ja Ja ? 21 juni 2013 Groot overdekt station.
Carrosse tram in exploitatie rijweg/vrije baan Ja Ja ? 21 juni 2013
Léopold tram in exploitatie rijweg/vrije baan Ja Ja ? 21 juni 2013 Alleen in noordelijke (uitwaartse) richting.
Calvaire tram in exploitatie rijweg/vrije baan Ja Ja ? 21 juni 2013 Alleen in noordelijke (uitwaartse) richting.
Bruyerre tram in exploitatie rijweg/vrije baan Ja Ja ? 21 juni 2013 Alleen in noordelijke (uitwaartse) richting.
Rue du Chemin de Fer tram in exploitatie rijweg/vrije baan Ja Ja ? 21 juni 2013 Alleen in zuidelijke (inwaartse) richting.
Emailleries tram in exploitatie rijweg/vrije baan Ja Ja ? 21 juni 2013 Alleen in zuidelijke (inwaartse) richting.
City Nord tram in exploitatie rijweg/vrije baan Ja Ja ? 21 juni 2013 Alleen in zuidelijke (inwaartse) richting.
Chaussée de Fleurus tram in exploitatie rijweg/vrije baan Ja Ja ? 21 juni 2013 Alleen in zuidelijke (inwaartse) richting.
Faubourg de Bruxelles tram in exploitatie rijweg/vrije baan Ja Ja ? 21 juni 2013 Oude buurtspoorweg stelplaats. Stationsgebouw gerestaureerd.
Een keerboog tussen het spoor in noordelijke en zuidelijke
richting waardoor trams niet hoeven te keren.

Gilly[bewerken]

Lengte: 4 km – Stations: 5

Deze lijn is geheel gebouwd, maar liep tot 2012 alleen maar vanaf Waterloo (waar de lijn aftakt van de Centrale Ring) tot Gilly. Sinds 2012 is ook het stuk tussen Gilly en Soleilmont in gebruik genomen, dat tot die tijd alleen in ruwbouw aanwezig was. Het eindpunt Soleilmont was oorspronkelijk niet gepland. Hier bevindt zich nu een transferium. Lijn 4 maakt gebruik van dit traject.

Trams die vanuit station Waterloo richting Gilly en Soleilmont rijden, gaan vlak vóór het binnenrijden van station Samaritaine over op linkerspoorbedrijf. De beide sporen kruisen elkaar op dat punt. Vanaf station Samaritaine tot aan het einde van de lijn, de keerlus van Soleilmont, wordt links gereden. Op de rest van het netwerk wordt rechts gereden (behalve op de Châtelet-tak, maar die is niet in gebruik).

Stations:

Het station Soleilmont tijdens de openingsdag. Links is de gereedstaande tram op het vertrekperron nadat deze de keerlus heeft bereden. Op de achtergrond is het aankomstperron te zien met daarachter gestalde trams. In het midden keren en stoppen aansluitende bussen.
Naam Type Staat Locatie Oorspronkelijk gepland Bouwdatum Openingsdatum Opmerkingen
Aansluiting op de Centrale Ring in station Waterloo.
Samaritaine metro in exploitatie ondergronds Ja Ja ? 28 augustus 1992
Gazomètre metro in exploitatie ondergronds Ja Ja ? 28 augustus 1992
Gilly metro in exploitatie ondergronds Ja Ja ? 28 augustus 1992 Na station Gilly overgaand in viaduct.
Marabout metro in exploitatie vrije baan Ja Ja ? 27 februari 2012
Sart-Culpart metro in exploitatie vrije baan Ja Ja1 ? 27 februari 2012
Soleilmont metro in exploitatie vrije baan Nee Nee1 ? 27 februari 2012 Is als een keerlus uitgevoerd.

1Op de oorspronkelijke plannen stonden twee stations na Gilly: Marabout en Soleilmont. De STIC en de NMVB hadden echter ruzie over de naam van Station Soleilmont, de NMVB noemde dit station Sart-Culpart. Het oorspronkelijk geplande station Soleilmont heet nu inderdaad Sart-Culpart. Een nieuw station Soleilmont is als eindpunt gebouwd. Beide namen (Soleilmont en Sart-Culpart) zijn dus uiteindelijk gebruikt voor twee verschillende stations.[4]

Châtelet[bewerken]

Lengte: 6,8 km – Stations: 8

Deze lijn, ook wel Chatelineau of Centenaire genoemd, is grotendeels in ruwbouw aanwezig, maar nooit in exploitatie genomen. Vanaf de aftakking (tussen Waterloo en Samaritaine van de lijn naar Gilly) zijn sporen aanwezig tot voorbij station Centenaire (sinds ca 1985 afgewerkt), en is de lijn klaar voor onmiddellijke exploitatie (na eerst hersteld en ontgroend te zijn). Verder is de lijn tot voorbij station Corbeau in ruwbouw aanwezig.

Net als op de lijn naar Gilly en Soleilmont, ligt ook op deze lijn een punt waar beide sporen elkaar kruisen. Dit punt ligt in de toerit van de tunnel tussen de stations Waterloo en Neuville. Wanneer ooit deze lijn in gebruik zal worden genomen, zullen de trams op deze lijn links rijden, net als op de lijn naar Soleilmont en in tegenstelling tot de rest van het netwerk.

Stations:

Het station Chet. Volledig afgebouwd maar niet in gebruik.
Naam Type Staat Locatie Oorspronkelijk
gepland
Bouwdatum Openingsdatum Opmerkingen
Aansluiting op de Centrale Ring in de tunnel tussen Waterloo en Samaritaine, direct na de aftakking overgang op viaduct.
Neuville metro volledig afgebouwd viaduct Ja Ja ? -
Chet metro volledig afgebouwd viaduct Ja Ja ? - Het station is een viaduct. Maar het spoor ligt aan beide zijden op een dijk.
Pensée metro volledig afgebouwd ondergronds Ja Ja ? - Het station ligt aan de monding van een korte tunnel.
Centenaire metro volledig afgebouwd ondergronds Ja Ja ? -
Champeau metro ruwbouw vrije baan Ja Ja ? - Tussen Champeau en Corbeau ligt een lange tunnel.
Corbeau metro ruwbouw vrije baan Ja Ja ? - Na Corbeau begint een lange tunnel die abrupt eindigt in een heuvel.
Trieux metro niet gebouwd vrije baan/viaduct Ja Ja - -
Châtelet metro niet gebouwd viaduct Ja Ja - -

Geplande Infrastructuur[bewerken]

Couillet[bewerken]

Lengte: 4,3 km – Stations: 5

Met de aanleg van deze lijn is nooit begonnen.

Stations:

Naam Type Staat Locatie Oorspronkelijk gepland Bouwdatum Openingsdatum Opmerkingen
Aansluiting op de Centrale Ring in het viaduct tussen Sud en Tirou.
Detombay metro niet gebouwd ondergronds Ja Ja - - -
Hauchies metro niet gebouwd ondergronds Ja Ja - - -
Coucou metro niet gebouwd ondergronds Ja Ja - - -
Couillet metro niet gebouwd ondergronds Ja Ja - - -
Loverval metro niet gebouwd ondergronds Ja Ja - - -

Mont sur Marchienne[bewerken]

Lengte: 3,2 km – Stations: 5

Met de aanleg van deze lijn is nooit begonnen.

Stations:

Naam Type Staat Locatie Oorspronkelijk gepland Bouwdatum Openingsdatum Opmerkingen
Aansluiting op de Centrale Ring in het viaduct tussen Sud en Vilette.
Beaussart metro niet gebouwd ondergronds Ja Ja - - -
Beau Site metro niet gebouwd ondergronds Ja Ja - - -
Tombe metro niet gebouwd ondergronds Ja Ja - - -
Goutteaux metro niet gebouwd ondergronds Ja Ja - - -
Essarts metro niet gebouwd ondergronds Ja Ja - - -

Roux en Courcelles[bewerken]

Lengte: 7,5 km – Stations: 9

Met de aanleg van deze lijn is nooit begonnen.

Stations:

Naam Type Staat Locatie Oorspronkelijk gepland Bouwdatum Openingsdatum Opmerkingen
Aansluiting op de Centrale Ring via station Piges, aftakkend tussen Piges en Dampremy
La-Haut metro niet gebouwd ondergronds/vrije baan Ja Ja - -
Gohissart metro niet gebouwd vrije baan Ja Ja - -
Monni metro niet gebouwd vrije baan Ja Ja - -
Bassee metro niet gebouwd vrije baan/viaduct Ja Ja - -
Marais metro niet gebouwd viaduct/vrije baan Ja Ja - -
Hubes metro niet gebouwd vrije baan Ja Ja - -
Nolichamps metro niet gebouwd vrije baan Ja Ja - -
Rainwelz metro niet gebouwd vrije baan Ja Ja - -
Lido metro niet gebouwd vrije baan Ja Ja - -

Lodelinsart en Gosselies[bewerken]

Lengte: 8,7 km – Stations: 12

Met de aanleg van deze lijn is nooit begonnen, hoewel vanaf station Waterloo wel zo'n 50 meter spoor aanwezig is, in gebruik om eventueel gestrande metrostellen te stallen. Het tracé was grotendeels langs de route van de vroegere spoorlijn 119. Een deel van de route is wel gerealiseerd in Gosselies als deel van de tramlus in de zuidelijke richting.

Stations:

Naam Type Staat Locatie Oorspronkelijk gepland Bouwdatum Openingsdatum Opmerkingen
Aansluiting op de Centrale Ring via station Waterloo.
Bayemont metro niet gebouwd vrije baan/viaduct Ja Ja - -
Marteau metro niet gebouwd ondergronds Ja Ja - -
Bon-Air metro niet gebouwd ondergronds Ja Ja - -
Marine metro niet gebouwd ondergronds/vrije baan Ja Ja - -
Puissant metro niet gebouwd vrije baan/ondergronds Ja Ja - -
Brulotte metro niet gebouwd ondergronds/vrije baan Ja Ja - -
Spinoy metro niet gebouwd vrije baan Ja Ja - -
Chef-lieu metro niet gebouwd vrije baan Ja Ja - -
Carosse metro niet gebouwd vrije baan Ja Ja - - Tramlijn M3
Bois-Lombu metro niet gebouwd vrije baan Ja Ja - - Tramlijn M3
Gosselies metro niet gebouwd vrije baan Ja Ja - - Tramlijn M3
Faubourg metro niet gebouwd vrije baan Ja Ja - -

Ransart[bewerken]

Lengte: 4,6 km – Stations: 6

Met de aanleg van deze lijn is nooit begonnen.

Stations:

Naam Type Staat Locatie Oorspronkelijk gepland Bouwdatum Openingsdatum Opmerkingen
Aansluiting op de geplande premetrolijn naar Gosselies bij station Puissant.
Rogier metro niet gebouwd ondergronds/vrije baan Ja Ja - -
Houbouis metro niet gebouwd vrije baan Ja Ja - -
Trianoy metro niet gebouwd vrije baan Ja Ja - -
Philosophe metro niet gebouwd vrije baan Ja Ja - -
Aeroport metro niet gebouwd vrije baan Ja Ja - -
Heppignies metro niet gebouwd vrije baan Ja Ja - -

Exploitatie[bewerken]

Het metronetwerk in 2013 met de nieuwe lijnnummers 1 t/m 4

Op het net zijn de volgende lijnen in exploitatie:

  • Lijn 1: Van Monument in Anderlues naar Charleroi: de centrale ring wordt tegen de klok in bediend. (Er wordt rechtstreeks van Piges naar Ouest gereden zonder gebruik te maken van de keerlus in Beaux-Arts station)
  • Lijn 2: Van Pétria naar Charleroi: de centrale ring wordt met de klok mee bediend (rijdt op dit moment nog door tot Anderlues).
  • Lijn 3: Van Gosselies naar Charleroi: de centrale ring wordt met de klok mee bediend.
  • Lijn 4: Van Soleilmont naar Charleroi: de centrale ring wordt tegen de klok in bediend.

Deze lijnen worden alle door de TEC Charleroi geëxploiteerd. De tramexploitatie stopt zeer vroeg omstreeks 20:00 en begint ook zeer vroeg, omstreeks vijf uur in de ochtend op werkdagen. Na 20 uur rijden een paar avondbussen die ongeveer dezelfde route hebben als de tramlijnen. Na ongeveer 22 uur avonds rijden ook deze bussen niet meer. Met de tramnetuitbreidingen is het busnet in Charleroi en de streek gereorganiseerd en rijden de meeste buslijnen niet meer naar het centrum maar eindigen bij tram/busknooppunten in:

  • Madeleine (tramlijn 3)
  • Soleilmont (eindpunt tramlijn 4)
  • Moulin (tramlijn 1, 2)

Rollend materieel[bewerken]

Materieel voor reizigersvervoer[bewerken]

Métro Léger de Charleroi gebruikt de trams van het type Light Rail Véhicule, gebouwd door de toenmalige Belgische tramfabrikant La Brugeoise et Nivelles. De trams van Charleroi (reeks 6100) waren oorspronkelijk quasi identiek aan die van de Kustlijn (reeks 6000), behalve het feit dat de Kusttrams eenrichtingtrams zijn, in tegenstelling tot de trams van Charleroi die tweerichtingstrams zijn. Ook zijn ondertussen aan de kust de trams verbouwd: ze hebben een tussenrijtuig met lage vloer, en bumpers gekregen.

Lijn M2 bij station Charleroi-Sud
Interieur van de trams.

De trams voor Métro Léger de Charleroi werden door La Brugeoise et Nivelles vanaf 1981 geleverd. Niet alle trams werden rechtstreeks geleverd, sommige hadden eerst aan de Kust gereden vooraleer ze naar Charleroi kwamen. Momenteel zijn er nog 2 trams van de reeks 6100 aan de kust: de 6102 die dienst doet als depannage- en sleeptram, en de 6131, die als wisselbank dienst doet en dus volledig ontmanteld is.

In 2006 waren er 41 rijvaardige trams voor reizigersexploitatie. De trams welke in de nieuwe TEC kleuren werden geschilderd werden vernummerd in de 7400 reeks. De laatste trams in de oude oranje kleur (onder andere de 6103 en de 6126) zijn in 2012 uitgevoerd in het wit met grote nummers 1, 2, 3 en 4 om reclame te maken voor de nieuwe lijnnummers, die toen zijn ingevoerd. Deze hebben nu ook een nieuw nummer in de 7400 reeks en een digitale display.

In tegenstelling tot de kustlijn kunnen de trams wel gekoppeld rijden en zijn de perrons lang genoeg. Deze mogelijkheid wordt nog niet gebruikt, maar er worden wel testen uitgevoerd.

De 6103 heeft op 8 april 1981 aan de kust een zwaar ongeval gehad in dichte mist. Tijdens een demonstratierit voor potentiële kopers uit het Midden-Oosten, worden zowel voertuig 6102 als 6103 ingezet. Die dag hangt er echter dichte mist, en de 6102 botste met hoge snelheid op de stilstaande 6103. Als herstelling wordt de voorkast van de 6102 vervangen door de onbeschadigde voorkast van de 6103. Na dit ongeval is het voertuig ook niet naar Charleroi gebracht, maar definitief gestald in Oostende.

Dienstmaterieel[bewerken]

Kenmerkend voor het metro/trambedrijf van Charleroi is groot aantal werkwagens (in verhouding tot aantal gewone trams). In 2006 waren er een vijftal werkwagens, meestal omgebouwde trams type SJ (gemoderniseerde type S van de voormalige Buurtspoorwegen).

Uitbreiding van het net 2008 - 2013[bewerken]

Vanaf 2008 heeft men een groot deel van de Métro Léger afgebouwd of in gebruik genomen. Men heeft gebouwd aan de volgende lijnen:

Centrale Ring[bewerken]

De nieuwe sporen langs de rivier de Samber. Het auto en busverkeer kruist de tramsporen door een tunnel.
Tram rijdt over de Samber over de verbrede "Pont de la Résistance".

De Centrale Ring tussen stations Parc en Sud is inmiddels voltooid als tramlijn. Het oorspronkelijke tracé met tunnel en viaduct werd verlaten. De metrotunnel komt door het natuurlijke verval van de weg ter hoogte van de Rue de Montigny bovengronds en kruist dan als tramlijn over de Pont Neuf de Samber en rijdt dan langs de rivier tot het station Sud. Ook is er een nieuw busstation en een nieuwe tramhalte, Tirou, gebouwd.

Kosten van bouw, inclusief busstation: 20,5 miljoen euro. Dit deel is geopend op 27 februari 2012.

Soleilmont[bewerken]

De lijn naar Soleilmont was tot 2012 alleen in gebruik tot station Gilly en inmiddels zijn de lange tijd in ruwbouw aanwezige stations Marabout en Sart-Culpart afgebouwd. Een nieuw eindstation Soleilmont werd gebouwd als eindpunt en transferium.

Kosten van bouw, inclusief transferium: 16 miljoen euro. Dit deel is geopend op 27 februari 2012.

Gosselies[bewerken]

De bestaande tramlijn M3 naar Gosselies over de Brusselsesteenweg is weer in exploitatie genomen. De weg werd eerst heringericht om de trams grotendeels een vrije baan in het midden te geven en de trams krijgen op elke kruising voorrang. Ook werd er een transferium gebouwd. Het ziekenhuis Marie Curie in Lodelinsart is in aanbouw, dit zal een belangrijke vervoersstroom opbrengen. Na het station Piges werden 18 nieuwe tramhaltes gebouwd. In Gosselies heeft de tram per richting een eigen route met drie haltes in de noordelijke richting (oude tramroute) en vier haltes in de zuidelijke richting (oude spoorlijn). Het eindpunt is gelegen bij de oude stelplaats en gerestaureerd stationsgebouw van de buurtspoorwegen in Gosselies. Het busnet werd gereorganiseerd en veel buslijnen bieden aansluiting op de nieuwe tramlijn.

Kosten van (re)activatie en ombouw: 40 miljoen euro. Dit deel is geopend op 21 juni 2013.

Overige plannen[bewerken]

Een aftakking naar Brussels South Charleroi Airport. Deze zal er deels komen, maar zal stoppen op 1,5 km van het terminalgebouw. De reden dat er niet wordt doorgereden tot aan het gebouw is zeer politiek: Infrabel en NMBS gaan een spoorlijn aanleggen en uitbaten die in het gebouw zal aankomen. En deze mag geen concurrentie worden aangedaan[bron?].

De bestaande metrolijn richting Châtelineau (Châtelet) zal voorlopig niet in exploitatie genomen worden omdat dit te duur bevonden wordt, al worden er wel steeds onderhoudswerken uitgevoerd. Zo zijn de kabelgoten leeggemaakt, nieuwe kabels ingelegd, en vastgelegd met beton. Dit tot voorbij het station Corbeau. Tevens wordt de lijn voor instructieritten gebruikt. De Waalse regering heeft op 28 juni 2011 de ingebruikname van de lijn besproken. In het najaar van 2012 wordt er naar verwachting een onderzoek gestart. De uitkomst zal grotendeels afhangen van het succes van de andere investeringen in de metro. Het activeren van de bestaande infrastructuur kost circa 15 miljoen euro. Het afbouwen van de lijn tot aan de halte Cora in Chatelineau kost ongeveer 24 miljoen euro. Eventueel zal er voor 12,5 miljoen euro geïnvesteerd moeten worden in nieuwe trams (al zou men waarschijnlijk ook met het huidige aantal trams de dienst kunnen opvatten). Om de lijn naar Châtelineau in gebruik te nemen zijn dus 51,5 miljoen euro nodig - hierbij zijn de kosten voor de exploitatie niet meegenomen.

Externe links[bewerken]

Referenties[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Rail Atlas Vicinal, rail memories
  2. The vicinal story, light railways in Belgium 1885 - 1991, By W.J.K.Davies
  3. Vragen aan TEC
  4. CHARLEROI : Métro Léger, Skyscrapercity, 29 september 2011
  • tramways.freeservers.com/main.html (Les Tramways du Pays du Charleroi)
  • Blijvende BlundersDouglas de Coninck (1992-1994) Uitgeverij Kritak, Leuven
  • Technische MislukkingenLex Veldhoen & Jan van den Ende (1995) Ad Donker, Rotterdam
  • Verscheidene bezoeken aan de Metro van Charleroi
  • Trammaterieel in Nederland en België – Herman van 't Hoogerhijs (1996). Uitgeverij De Alk, ISBN 90 6013 948 8
  • Trams 2006 – B.A. Schenk / M.R. Van Den Toorn. Uitgeverij De Alk, ISBN 90 6013 456 7
  • Trams 2007 – B.A. Schenk / M.R. Van Den Toorn. Uitgeverij De Alk, ISBN 90 6013 466 4