Maaksel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Met maaksel (Engels: fabric) wordt in de geologie de ruimtelijke en geometrische ligging van elementen in een gesteente bedoeld.[1] Dat kunnen bijvoorbeeld mineralen of klasten zijn. Een verwant begrip is textuur, dat behalve het maaksel ook andere dingen, zoals korrelgrootte en -vorm bevat.

Soorten maaksel[bewerken]

In sedimentair gesteente is soms sprake van een voorkeursoriëntatie van de lange as van de klasten. In dat geval heeft men het over primair maaksel (primary fabric). Wanneer de klasten schuin over elkaar liggen, spreekt men van imbricatie. Een dergelijke voorkeursoriëntatie wordt gevormd wanneer het gesteente in een stroming gevormd werd, waardoor klasten min of meer in dezelfde oriëntatie afgezet worden.

Andere soorten maaksels worden veroorzaakt door deformatie van het gesteente. Vormmaaksel (shape fabric) is een maaksel waarbij elementen met ongelijke assen, zoals platige of naaldvormige mineralen, een voorkeursoriëntatie hebben. Een vormmaaksel kan veroorzaakt worden door deformatie van oorspronkelijk equidimensionale elementen. Naast een voorkeursoriëntatie van de korrelvorm, kan ook de oriëntatie van de optische assen van een mineraal verschillen. Crystallographic preferred orientation is een voorkeursoriëntatie van het kristalrooster van mineralen. Het ontstaat bij ductiele deformatie als gevolg van dislocatiekruip.

In tektonische gesteentes wordt met maaksel of fabric een sterk aanwezige doordringende textuur bedoeld, veroorzaakt door ductiele deformatie. S-fabric is een planair maaksel zoals splijting of foliatie. Tektonische gesteentes waarin zulke vlakken de dominante structuur zijn, worden S-tektonieten genoemd. L-fabric is het maaksel van een gesteente waarin een lineaire structuur dominant aanwezig is. Dit is bijvoorbeeld het geval bij stretching lineations. Een dergelijk gesteente wordt een L-tektoniet genoemd.

Zie ook[bewerken]

Bronnen
  1. Hobbs et al. (1976), p 73; Boggs (1987), p 105
  • (en) Boggs, S.Jr.; 1987: Principles of Sedimentology and Stratigraphy, Merrill Publishing Company, ISBN 0-675-20487-9.
  • (en) Hobbs, B.E., Means, W.D. & Williams, P.F.; 1976: An outline of structural geology, Wiley, ISBN 0471401560.