Maansverduistering
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Een maansverduistering doet zich voor wanneer de zon, de aarde en de maan op één lijn staan (met de aarde in het midden). Normaal weerkaatst de maan het licht van de zon naar de aarde, maar tijdens een maansverduistering staat de aarde in de weg en ontvangt de maan geen zonlicht: de maan bevindt zich in de schaduw van de aarde. Het zonlicht dat door de aardatmosfeer dringt is rood, wat een rode gloed op de verduisterde maan kan veroorzaken.
Een 'penumbrale' maansverduistering doet zich voor wanneer de maan door de bijschaduw van de aarde trekt (het met grijs aangegeven deel van de aardeschaduw) en niet door de kernschaduw. In dat geval is de volle maan wat minder helder. Een totale maansverduistering doet zich voor wanneer de maan wel door de kernschaduw (umbra) van de aarde trekt; als slechts een gedeelte van de maan door de umbra gaat, is er sprake van een gedeeltelijke maansverduistering.
Maansverduisteringen doen zich alleen voor tijdens volle maan, wanneer de maan tegenover de zon staat. Er doet zich echter niet tijdens elke volle maan een verduistering voor, omdat de baan van de maan ongeveer 5,1° helt ten opzichte van de ecliptica (het vlak waarin de aarde rond de zon draait). Hierdoor kan een maansverduistering alleen optreden als de maan zich in een "knoop" bevindt, één van de twee punten waar het baanvlak de ecliptica snijdt. Meestal gaat de baan onder of boven langs de schaduwkegel van de aarde.
In tegenstelling tot zonsverduisteringen, die in een klein gebied van de aarde te zien zijn, zijn maansverduisteringen waarneembaar vanaf elke plek waarvan men de maan kan waarnemen. Dit is op aarde, bij volle maan, dus vrijwel overal waar het nacht is. De verduistering vindt immers plaats op de maan zelf, die geen direct zonlicht ontvangt.
Tijdens een maansverduistering op aarde doet zich op de maan een zonsverduistering voor: de aarde staat voor de zon.
De Oude Grieken concludeerden dat de aarde een bol was omdat tijdens maansverduisteringen de rand van de schaduw altijd rond was.
Inhoud |
[bewerken] Recente verduisteringen
[bewerken] 3 maart 2007
Op 3 maart 2007 vond een totale maansverduistering plaats die zichtbaar was in Europa, Afrika en West-Azië. In Nederland was deze maansverduistering door het heldere weer goed te zien. [1][2]
[bewerken] 21 februari 2008
In de nacht en vroege ochtend van 21 februari 2008 zou in Nederland en België de voorlopig laatste totale maansverduistering kunnen zijn waargenomen[3], ware het niet dat boven beide landen een dicht wolkendek hing. Een nieuwe kans om wellicht een totale maansverduistering boven de lage landen waar te nemen komt op 28 september 2015[4].
De eclips van 21 februari 2008, die om 02:43 uur begon, was totaal van 04:01 tot 04:51 uur en nam daarna weer geleidelijk af. Om 06:09 uur tenslotte, was het natuurverschijnsel voor Nederland en België voorbij.
[bewerken] Toekomstige maansverduisteringen
Tussen 2000 en 2049 vinden 116 maansverduisteringen plaats (2,32 per jaar), voor 58 van deze eclipsen is ten minste het maximum in de Benelux zichtbaar (1,16 per jaar). De volgende maansverduistering die vanuit Nederland en België zichtbaar is vindt plaats in de nacht van 31 december 2009.
In 2009 vinden op 6 augustus en 31 december gedeeltelijke maansverduisteringen plaats in de halfschaduw, respectievelijk kernschaduw, die helemaal vanuit de Benelux te volgen zijn. De totale maansverduistering van 15 juni 2011 bereikt haar maximum rond maanopkomst en is dus slechts beperkt zichtbaar. Het is wachten tot 28 september 2015 voordat een totale maansverduistering helemaal vanuit onze streken te zien zal zijn.
|
in de kernschaduw (zwart) na eerst door de halfschaduw (grijs) gegaan te zijn. |
Bronnen, noten en/of referenties:
- ↑ Total lunar eclipse of 2007 Mar 03. NASA. Geraadpleegd op 26 februari 2007.
- ↑ De maansverduistering in de Benelux
- ↑ Totale maansverduistering op 21 februari 2008
- ↑ Maansverduisteringen tussen 2000 en 2049
[bewerken] Externe links
- Foto's maansverduistering 3 maart van Nederland (AstroVersum)
- NASA maansverduisteringen-pagina (Engels): 2001-2010, 2011-2020 met zichtbaarheidskaartjes
- Alles over de maansverduistering, van webcam tot foto's (AstroStart.nl)
- Totale maansverduistering 4 mei 2004 (Kennislink.nl)
- Gedeeltelijke maansverduistering 7 september 2006 (Kennislink.nl)
- Maansverduistering 3/4 maart 2007
- Maansverduistering 3/4 maart 2007 live
Totale maansverduistering 21 februari 2008:
- Informatie en live webcasts van de maansverduistering van 22 februari 2008 vanuit Nederland, België, Duitsland, Spanje en Argentinië (Astronet.nl)
- Informatie over komende maansverduistering met tijden en informatie (AstroVersum.nl)
- Live-uitzending en informatie over de maansverduistering van 21 februari 2008 (Astoforum.nl)
- www.meteo-maarssen.nl (tijdstippen West-Europa, grafische weergave, hemelkaart)
- www.hermit.org (wereldkaart, tijdstippen in UT)
- sunearth.gsfc.nasa.gov (Site - in de USA nog 20 febr. avond!)
- De sterrenhemel voor Nederland en België (hemel.waarnemen.com: Kaartjes, animaties en tabellen, in het Nederlands)
| Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden in de categorie Lunar eclipse van Wikimedia Commons. |

