Maarten Krabbé

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Maarten Krabbé

Maarten Krabbé (Laren, 22 februari 1908 - Amsterdam, 18 februari 2005) was een Nederlands kunstschilder en kunstpedagoog.

Levensloop[bewerken]

Hij is de zoon van kunstschilder Hendrik Maarten Krabbé (1868 - 1931) en zangeres Miep Rust (1874 – 1956). Zijn zusters waren Henny Eskens-Krabbé (verzetsheldin in de Tweede Wereldoorlog) en Lies van Buren-Krabbé.

Krabbé groeide op in Het Gooi,waar hij intensief van de natuur genoot, hetgeen later in zijn werk zichtbaar wordt. Hij verhuisde in 1913 naar Bussum en in 1922 naar Zandvoort.

Na drie jaar op de hbs in Haarlem stond zijn vader hem toe schilder te worden, waarna hij van 1926 tot 1930 een opleiding aan de Rijksakademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam volgde.

Hij huwde met Margreet Reiss, schrijfster en vertaalster. Zij kregen twee zonen: Tim Krabbé (auteur) en Jeroen Krabbé (acteur, regisseur, kunstschilder). Halverwege de jaren vijftig scheidden zij en in 1959 trouwde hij opnieuw, met Helena Verschuur. Zij kregen een zoon, Mirko Krabbé (ontwerper, kunstschilder).

Krabbé bestudeerde in zijn jeugd o.a. het ‘Gelaatsboek’van Petrus Camper (1780) en vindt zijn inspiratie als schilder in het Kubisme, kindertekeningen, René Gockinga (1893-1962), Aubrey Beardsley. Al jong ontdekt hij het experiment met ‘automatisch tekenen’, het vinden van vormen in toevallige lijnen. Ook is hij zeer gevoelig voor het woord en voert een correspondentie met Frederik van Eeden, Dulac, Dr. Paul Gachet (arts van Vincent van Gogh), Carmiggelt, collega schilder Melle. In zijn rijpere jaren als kunstenaar ziet men in zijn werk hoe hij stijlen en composities van bekende collega’s verkent om erin te vinden wat ze zo speciaal maken. We zien werken (schilderijen, etsen, tekeningen, gouaches) in de stijlen van, onder anderen, Cézanne, Matisse, Théodore Géricault, Picasso, Gustave Doré, Édouard Vuillard en Paul Klee, maar steeds met zijn eigen toets en een de levendigheid dat al zijn werk kenmerkt. Net als zijn vader schildert hij veel portretten in opdracht waaronder een van de nazaten van Vincent van Gogh. In de oorlogsjaren 1940-1945 ontstaat een beroemd geworden serie etsen met het onderwerp Don Quichot van Cervantes. Deze 18 etsen vinden na de oorlog hun weg naar het Museo Casa Natal de Cervantes [1] (Spanje) en vlak voor zijn dood volgen nog acht meesterlijke olieverf schilderijen met hetzelfde onderwerp naar dit museum. In 1949 ontstaan zijn tekeningen en gouaches voor de Bijbel. In de jaren zeventig schildert hij een serie van 72 gouaches over Duizend-en-één-nacht. Zijn latere schilderijen, zoals een grote serie ‘Tuinen’ hebben een geheel eigen sfeer met een kleurkracht en optimisme dat men eerder aan een jongere kunstenaar toedenkt.

Maarten Krabbé ontwikkelde zich tot een belangrijk didacticus, een vernieuwer van het tekenonderwijs voor kinderen. Hij stelde dat men moet uitgaan van de eigen poëzie van het kind. Door middel van de verkenning van technieken als een avontuur en zijn eigen poëtische verhaaltjes schiep hij een grote, fantasievolle ruimte voor de kinderen van waaruit zij konden creëren. Voorbeeld: “Er zijn bomen die dromen van het maken van verre reizen. Ze houden zich daarom kaarsrecht, in de hoop uitgekozen te worden om mast te worden op een schip. Andere bomen daarentegen zijn geheel tevreden op het kleine stukje grond waar zij staan. Zij keren en wenden zich in alle richtingen om zo veel mogelijk te kunnen zien wat zich op hun plekje afspeelt. Ze zijn dus helemaal krom. Weer andere bomen schijnen hoera te roepen. Zij strekken hun ‘armen’ omhoog naar de zon, de wolken en de hemel ….”.

Hij schrijft veel kunstdidactische boeken voor zowel kinderen op de basisschool, middelbaar onderwijs en leerlingen van de Kweekschool (onderwijzersopleiding). Zijn lezingen door heel Nederland genereerden enthousiasme voor zijn open, creatieve benadering van kunst en kinderen. Hij gaf o.a. les aan de Kohnstamm School en de Volksuniversiteit in Amsterdam. Medio jaren vijftig had Krabbé een televisieprogramma waarin hij kinderen leerde tekenen. Filmmaker Louis van Gasteren maakt gebruikt (2008) van Maarten Krabbé’s werken over Don Quijote en dichter Frank Starik schrijft bij zijn overlijden een gedicht.

Tentoonstellingen (selectie)[bewerken]

  • Galerie Tswin, Zwijndrecht (1968)
  • De Hoogovens, IJmuiden (1968)
  • Singer Museum. Laren. ‘Drie generaties Krabbé’ (1985)
  • Pictura, Dordrecht (1993)
  • Krakeling, Amsterdam ‘Eye Love Books’ (1997)
  • Voerman Museum, Hattem, ‘Familieverbanden’ (2000)
  • Museum Casa Natal de Cervantes, Alcala de Henares, Spanje (2004)
  • Museum Jan van der Togt, Amstelveen (2008)

Werk in collecties (selectie)[bewerken]

  • Don Quichote (1947) Serie etsen (18 bladen aangekocht door Biblioteca Nacional de Madrid en momenteel in bezit van Museo Casa Natal de Cervantes[1] in Alcala de Henares, Spanje
  • Stedelijk Museum, Amsterdam
  • Rijksmuseum, Amsterdam
  • Joods Historisch Museum Amsterdam
  • Koninklijke Bibliotheek, Den Haag

Geschriften (selectie)[bewerken]

  • Education and Art, Kroniek van Kunst en Kultuur 18e jaargang, no.6, 1955 (Unesco)
  • Muizen en bokken houden veel van Papier (Proost, Amsterdam, 1955)
  • Het Schema, Parnas, tijdschrift over de Vormgeving no.2 1956
  • Verborgen Mogelijkheden (8 delen), uitbeeldingsmogelijkheden voor jonge handen (Sijthoff, Leiden 1961)
  • Het Venster Open, Kompasreeks, 2e serie, no. 5 (Samson, 1963)
  • Beeld in, Beeld uit, Bouwstenen voor creatieve expressie en muzische vorming Redactie P. Dijkstra (Gottmer, Haarlem 1970)

Illustraties (selectie)[bewerken]

  • De Artapappa’s door J.B. Schuil (1936)
  • Honderd vertellingen uit de Bijbel, naverteld door Anne de Vries (Van Goor, Den Haag, 1949)

Literatuur[bewerken]

  • Het Bevrijdende Beeld; genezende en scheppende werking der Expressie. Trouw, 20 oktober 1955
  • Leerlingen geven kleur en fleur aan de Rembrandtschool. Haagse Courant 15 juni 1959
  • Drie generaties Krabbé. Bibeb en Frans Keijsper (Van Holkema & Warendorp, Weesp, 1985)
  • Krabbé in Drievoud. Panorama 18 april 1985
  • Catalogus Museo Casa Natal de Cervantes, Alcala de Henares, Spanje 2003
  • De vrije expressie op school. In memoriam door Maartje den Breejen. Het Parool, 26 februari 2005

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties