Maassluis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Dit artikel gaat over de gemeente Maassluis. Zie Maassluis (schip) voor het schip dat in 1989 is vergaan.
Maassluis
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Maassluis Wapen van de gemeente Maassluis
(Details) (Details)
Locatie van de gemeente Maassluis
Situering
Provincie Vlag Zuid-Holland Zuid-Holland
Coördinaten 51° 56' NB, 4° 15' OL
Algemeen
Oppervlakte 10,12 km²
- land 8,49 km²
- water 1,63 km²
Inwoners (1 januari 2014) 32.097? (3781 inw/km²)
Hoofdplaats Maassluis
Belangrijke verkeersaders A20
Politiek
Burgemeester (lijst) Koos Karssen (CDA)
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 13.500 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 212.000
WW-uitkeringen (2007) 17 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 3140-3146
Netnummer(s) 010
CBS-code 0556
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Amsterdamse code 10880
Website www.maassluis.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Maassluis
Bevolkingspiramide (2008)
Foto's
MaasluisAerial01.jpg
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Topografische gemeentekaart van Maassluis, dec. 2013
Groote Kerk
Woning uit 1649
Groote Kerk

Maassluis (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg))[1] is een stad en gemeente in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. De gemeente heeft een oppervlakte van 10,11 km² (waarvan 1,51 km² water) en telt 32.097 inwoners (1 januari 2014, bron: CBS), die Maassluizers[2] worden genoemd. Binnen de gemeentegrenzen liggen geen andere kernen. Maassluis wordt ook wel aangeduid als Eerste stad aan de Waterweg. De gemeente maakt deel uit van het samenwerkingsverband Stadsregio Rotterdam en de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag.

Geschiedenis[bewerken]

Maassluis is rond 1340 ontstaan, als nederzetting bij een sluis in een zeewering die tussen de Noordzee en Rotterdam werd aangelegd om overstromingen te voorkomen. De nederzetting werd Maeslandsluys genoemd, en viel bestuurlijk onder Maesland. In 1489 werd de nederzetting geplunderd. In de zestiende eeuw liet Marnix van St. Aldegonde een schans aanleggen. Nog voor de voltooiing werd de schans in 1573 veroverd door de Spanjaarden. Van Aldegonde werd gevangengenomen. Een jaar later werd Maeslandsluys door muitende Spaanse troepen geplunderd.

Op 16 mei 1614 werd Maeslandsluys zelfstandigheid verleend door de Staten van Holland en ging verder als Maassluis. De afscheiding had mogelijk kerkelijke redenen, Maassluis is protestants georiënteerd en Maasland is katholiek georiënteerd. De schans werd in 1624 afgebroken om plaats te maken voor de Groote Kerk. Met de bouw daarvan werd begonnen in 1629. De bouw lag vijf jaar stil doordat kapers uit Duinkerke veel Maassluizer vissersschepen veroverden en de bemanning overboord gooiden. In 1639 werd de Groote Kerk voltooid. Op 4 december 1732 werd het beroemde Garrelsorgel in gebruik genomen. Dit was in de periode 1730 - 1732 gebouwd door Rudolf Garrels en was een geschenk van de Maassluise reder Govert van Wijn.

Het eigen verzoek van Maassluis om zich stad te mogen noemen dateert van december 1813. Het Koninklijk Besluit van verlening is gedagtekend 18 februari 1814.

Op economisch gebied was aanvankelijk de visserij van belang. In de negentiende eeuw werd de stad wereldberoemd door het sleepvaartbedrijf L. Smit & Co. en het scheepsbergingsbedrijf W.A. van den Tak, die na een fusie bekendstonden als Smit-Tak. In Maassluis is het Nationaal Sleepvaartmuseum gevestigd en in de haven ligt de stoomsleepboot Furie. Dit schip sleepte jarenlang houtvlotten over de Oostzee, werd in 1976 door de AVRO aangekocht voor een rol in de televisieserie Hollands Glorie naar het boek van Jan de Hartog, en is sinds 15 februari 1978 eigendom van de Stichting Hollands Glorie. Een ander maritiem bedrijf in Maassluis is Koninklijke Dirkzwager, dat sinds 1872 informatiediensten in en rond de Rotterdamse haven levert.

De Tweede Wereldoorlog[bewerken]

Ook Maassluis heeft vijf jaren lang te maken gehad met de Duitse bezetter. Hoewel het een klein stadje was, Maassluis telde toen nog maar zo’n 9.200 inwoners, zat er wel een groot aantal Duitse soldaten. De reden daarvoor is dat Maassluis een haven heeft en dicht bij de Noordzee ligt. Maassluis en zijn haven zouden een belangrijke rol krijgen in de verdediging van de Rotterdamse haven. De Duitse Kriegsmarine had al snel een kleine vlootbasis gevormd in de buitenhaven met gevorderde vissersvaartuigen. Deze schepen waren redelijk bewapend met luchtdoelgeschut (FLAK) en geducht onder de geallieerde vliegtuigen die richting Duitsland vlogen.

Op donderdag 18 maart 1943, omstreeks 15.35 uur, kreeg Maassluis te maken met een aanval van twaalf geallieerde bommenwerpers met dertig brisant- en zestig brandbommen. Deze aanval miste zijn eigenlijke doel, de oliefabriek Witol aan de Heldringstraat. In korte tijd werd een groot gedeelte van de oude binnenstad vernield door hevige branden en instortende gebouwen. Achttien inwoners van Maassluis kwamen om tijdens het bombardement.

Op 21 januari 1944 werd Hoek van Holland, tegelijk met elf andere Europese havensteden, door het Oberkommando der Wehrmacht tot Festung verklaard. Maassluis werd nu officieel Festungsvorfeld en de Maassluise vlieten werden als tankgrachten aangemerkt.

Joodse gemeenschap[bewerken]

Maassluis had een liberaal vestigingsbeleid en was een van de weinige plaatsen in de regio waar joden zich mochten vestigen. Op 27 april 1688 vestigde de tabaksverkoper Levi Jacobs zich er, en vanaf 1750 groeide de joodse gemeenschap. In 1769 kreeg zij toestemming een synagoge te bouwen. Na 1890 trok het grootste deel van de joodse gemeenschap weg. In 1930 woonden er nog maar acht joden in Maassluis, die allen zijn weggevoerd en vermoord tijdens de Tweede Wereldoorlog. De synagoge aan de Groen van Prinstererkade werd in 1960 gesloopt, en de joodse begraafplaats aan de Roggekade werd al in 1950 geruimd. De stoffelijke resten zijn begraven op de algemene begraafplaats en de drieëntwintig grafstenen zijn daarheen gebracht.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Een deel van Maassluis is een beschermd dorpsgezicht. Verder zijn er als bezienswaardigheden:

Monumenten[bewerken]

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, en oorlogsmonumenten, zie:

Verkeer en vervoer[bewerken]

Maassluis heeft twee treinstations, beide aan de Hoekse Lijn, sinds 1891 station Maassluis en sinds 1970 station Maassluis West. Het wegverkeer wordt afgewikkeld over de A20. Met de veerpont is er een verbinding naar Rozenburg.

Sport en recreatie[bewerken]

Maassluis kent vele sportverenigingen, zoals de voetbalclubs Excelsior Maassluis, VDL-Maassluis en MSV '71, schietvereniging Prins Hendrik, Atletiekvereniging AV Waterweg, basketbalvereniging MBV Green Eagles, hockeyvereniging MHV Evergreen, korfbalvereniging c.k.c. Maassluis, handbalvereniging Unitas '63, gymnastiekvereniging Gv Maassluis, honk- & softbalvereniging HSV Gophers, wielrenvereniging RCMD De Coureur, tafeltennisvereniging TOG/MeerServices en volleybalvereniging MVC. Er is een zwembad,genaamd Dol-fijn aan de Sportlaan tegenover het sportveld van het eerdergenoemde VDL.

Door Maassluis loopt ook nog de Europese wandelroute E9, ter plaatse ook North Sea Trail of Deltapad geheten. De E9 loopt van Portugal naar de Baltische staten.

Gemeenteraad[bewerken]

De gemeenteraad van Maassluis bestaat uit 23 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1994:

Gemeenteraadszetels
Partij 1994 1998 2002 2006 2010 2014
PvdA 5 7 7 8 6 4
CDA 6 5 5 4 3 4
VVD 5 5 4 3 5 4
VSP* - 3 3 3 3 4
D66 5 2 1 - 1 1
ChristenUnie* 1 1 1 1 1 2
Maassluis Belang - - - 2 3 4
SP - - - 2 1 -
Wensveen - - 2 - - -
Overigen 1 - - - - -
Totaal 23 23 23 23 23 23
  • In 1998 werd de VSP vertegenwoordigd door de AOV-Unie55+
  • In 1994 en 1998 deed de ChristenUnie mee als een combinatie van het GPV, de RPF en SGP.

Geboren[bewerken]

  • Govert van Wijn (4 december 1642 - 21 februari 1738), reder en weldoener
  • Abraham Kuyper (29 oktober 1837 - 8 november 1920), theoloog, politicus en journalist
  • Jan Schouten (12 augustus 1883 - 9 november 1963), politicus en verzetsstrijder
  • Johannes Haasnoot (25 januari 1897 - 5 augustus 1987), olympisch roeier
  • Gerrit Abram Wagner (21 oktober 1916 – 8 oktober 2003) verzetsheld en later president van de Koninklijke Shell
  • Henk Fortuin (26 december 1916 - 30 april 2007), kunstschilder
  • Bas van Toor (17 september 1935), de clown uit het bekende duo Bassie & Adriaan
  • Aad van Toor (30 oktober 1942), de acrobaat uit het bekende duo Bassie & Adriaan
  • Maarten 't Hart (25 november 1944), bioloog en schrijver
  • Niko Koffeman (12 mei 1958), politicus, communicatieadviseur en dierenrechtenactivist
  • Nico van der Knaap (11 september 1964), komiek (lid Comedytrain) en tekstschrijver (onder andere Dit was het nieuws)
  • Irma Hartog (21 februari 1966), actrice (onder andere GTST, Spijkerhoek, Intensive Care en Spangen)
  • Koen Pijpers (30 mei 1969), hockey international en -coach
  • Marco Verhoef (10 mei 1971), meteoroloog (weerman van het NOS-journaal)
  • Khalid Boulahrouz (28 december 1981), voetballer (international)
  • Tonny Trindade de Vilhena (3 januari 1995), voetballer (Feyenoord)
  • Christiaan Joannes Vaillant (19 oktober 1818 - 27 maart 1914), arts, groot voorstander van crematie, eerste in Nederland gecremeerde

In populaire cultuur[bewerken]

  • In het lied "Moeders Wil is Wet" van Kinderen voor Kinderen wordt verwezen naar Maassluis. De moeder van de ik-figuur in het lied gaat op bezoek bij "mijn oma in Maassluis". Terwijl de dames in Maassluis zitten kookt de vader van de ik-figuur voor de kinderen, met desastreuze gevolgen.
  • De film Spetters van Paul Verhoeven is voor een belangrijk deel in Maassluis opgenomen.
  • In het lied "Swiet Swiet Honniebee" van Tineke Schouten wordt verwezen naar Maassluis: Oh oh o-oh oh oh swiet swiet honniebee, please tell me would you marry me, I follow you van Moskou tot Maassluis, maar mag ik wel een keer of twee per maand naar huis
  • De film Kruimeltje van Maria Peters is voor een deel in Maassluis opgenomen.
  • In de tv-serie Hollands Glorie van Jan de Hartog kwam de sleepboot eerst als 'Jan van Gent' en na enkele aanpassingen als 'Furie' in actie. De naam Furie is blijven hangen, de sleper vaart nog steeds onder die naam in Maassluis en als pakjesboot bij de intocht van Sinterklaas.
  • in het lied "Mijn Gebed" van DC Lewis is het Garrels-orgel van de Groote Kerk te horen, bespeeld door Feike Asma. De trompetsolo is van Jan Marinus (1923-1990), de plaatopname en bediening van de registers zijn verzorgd door Harry van Hoof en D.C. Lewis.

Bekende inwoners[bewerken]

  • De in Maassluis opgegroeide actrice Noortje Herlaar speelt de rol van Mary Poppins in de gelijknamige musical in het Circustheater in Scheveningen.
  • De in Maassluis wonende "Françoise Harteveld" is jarenlang succesvol topsporter in Judo, zij heeft deelgenomen aan de kwalificatiereeks voor de Olympische Spelen van Sydney (2000) en Athene (2004). Vanaf 3-jarige leeftijd begonnen bij Mahorokan, ze werd onder andere 13x Nederlands Kampioen, 3x Europees Kampioen en Wereldkampioen Universitair en is tweemaal Europees Kampioen en 3x Vice Wereldkampioen Sumo. In 2012 ontving zij van Burgemeester Karssen de gouden erepenning van Maassluis voor haar indrukwekkende erelijst.
  • Oud-voetballer Marco Gentile woont anno 2014 in Maassluis.

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
 Rotterdam
(Hoek van Holland
 Westland   Midden-Delfland 
   Brosen windrose nl.svg  Vlaardingen 
 Rotterdam   Rotterdam   Rotterdam 

Fotogalerij[bewerken]

Noten

Externe links