Maatschappelijke dienstverlening

Maatschappelijke dienstverlening oftewel public service delivery is het geheel van diensten die de overheden aan hun burgers leveren. Dit begrip wordt gebruikt om dit soort dienstverlening te kunnen bestuderen, overzien en beoordelen. Daarnaast wordt de term gebruikt voor het direct ondersteunen van inwoners die specifieke steun op sociaal gebied nodig hebben, zoals jongeren of ouderen, alleenstaande moeders e.d.

Context

Maatschappelijke dienstverlening, vooral in het onderwijs en de gezondheidszorg, vormt een essentieel onderdeel van de verzorgingsstaat. In diverse landen bestaan duidelijke wettelijke regelingen voor het verlenen van maatschappelijke diensten in engere zin.

Algemeen

Maatschappelijke dienstverlening kan ook omschreven worden als een doorlopende wisselwerking tussen sociale politiek en sociaal beleid en de realisatie van een concreet aanbod van dienstverlening. Maatschappelijke dienstverlening bezit een duidelijke besproken sociaal-politieke dimensie, een sociaal-beleiddimensie en de agogische dimensie.

De discussie over de plaats, sturing en kwaliteit van maatschappelijke dienstverlening vindt in steeds meer landen plaats. Vaak wordt kritiek geuit op de kwaliteit, de omvang, de toegankelijkheid en de bestuurbaarheid van maatschappelijke dienstverlening van de moderne overheden.

Binnen de sociaal-politieke dimensie is de ontwikkeling zichtbaar naar een ‘activerende’ verzorgingsstaat en de maatschappelijke achtergronden hiervan. Ook bestaat er een discussie over welzijnsrecht en de betekenis van een recht op maatschappelijke dienstverlening.

Daarnaast wordt maatschappelijke dienstverlening in engere zin gedefinieerd als alle vormen van maatschappelijke gerichte, steunende dienstverlening, al dan niet van de overheid afkomstig, zoals algemeen maatschappelijk werk, (Amw), Fiom-hulpverlening. telefonische hulpdiensten, slachtofferhulp en het werk van sociaal raadslieden. In dit geval spreekt men ook van Welzijnszorg.

Nederland

In Nederland bestaan voor plaatselijke organisaties voor maatschappelijke dienstverlening, die vaak onder toezicht van een gemeente de feitelijke uitvoering van deze taak in engere zin op zich hebben genomen.

België

In de Belgische Grondwet wordt het recht op maatschappelijke dienstverlening voor elke persoon gesteld naast het recht op sociale zekerheid, op bescherming van de gezondheid en op maatschappelijke, medische en juridische dienstverlening. Deze Grondwet stelt: "Elke persoon heeft recht op maatschappelijke dienstverlening. Deze heeft tot doel eenieder in de mogelijkheid te stellen een leven te leiden dat beantwoordt aan de menselijke waardigheid. Om voor deze bijstand te zorgen, zijn er Openbare Centra voor Maatschappelijk Welzijn opgericht."