Marcin Dunin

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Beeld van Dunin in de kathedraal van Posen.
Kołobrzeg, monument van bisschop

Marcin Dunin, ook Marcin Dunin-Sulgustowski (Wał bij Rawa Mazowiecka, 11 november 1774 - Poznań, 26 december 1842) was een Pools aartsbisschop.

Dunin liep school aan de Jezuïetenschool van Rawa Mazowiecka en aan het Collegium Germanicum in Rome. In 1808 werd hij kanunnik aan de kathedraal van Gniezno en in 1831 aartsbisschop van Gniezno-Poznań.

Toen de breve van paus Pius VIII uit 1830 over de gemengde huwelijken, leidde tot meningsverschillen met de aartsbisschop van Keulen, Clemens August Droste zu Vischering, vroeg Dunin aan de minister van geestelijke aangelegenheden en vervolgens aan de koning om ook in zijn aartsbisdom de breve toe te passen. Zijn verzoek werd verworpen.

Onmiddellijk na de pauselijke uitspraak van 10 december 1837 over de arrestatie van de aartsbisschop van Keulen, schreef Dunin een herderlijke brief waarin hij de geestelijken met afzetting bedreigde bij het inzegenen van een gemengd huwelijk. Nadat pogingen om de brief te laten intrekken niet slaagden, werd tegen de aartsbisschop een proces geopend en werd Dunin veroordeeld tot 6 maanden gevangenis. De koning zette de straf om in een verbod om Berlijn te verlaten. Dunin hield zich niet aan het verbod en werd opgesloten in Kolberg. In augustus 1840 kreeg hij van Frederik Willem IV van Pruisen genade. Dunin verzachtte daarop zijn tegenstand tegen gemengde huwelijken.

Werken[bewerken]

  • Wilhelm von Schütz; Martin von Dunin: Ueber die preussische Rechtsansicht wegen der gemischten Ehen. Beigefügtes Werk: Nebst Rechtfertigung des Herrn v. Dunin auf die von der königl. Regierung in Berlin durch die Staatszeitung vom 31. Dezember 1838 veröffentlichte Erklärung. Regensburg: Manz, 1839
  • Martin von Dunin und Franz Pohl: Erzbischof von Gnesen und Posen: eine biographische und kirchenhistorische Skizze. Marienburg: Dormann 1843. Posen: W. Stefański, 1850.
  • Martin von Dunin: Książka do nabożeństwa z polecenia najprzewielebniejszego śp. arcybiskupa Dunina dla wszystkich katolików szczególniej zaś dla wygody katolików Archidiecezyi Poznańskiéj i Gnieźnieńskiéj. 2. Aufl. 1850.
  • Martin von Dunin: Książka do nabożeństwa dla wszystkich katolików, szczególniéj zaś dla wygody katolików archidyecezyi gnieźnieńskiéj i poznańskiéj / z polecenia najprzewielebniejszego arcybiskupa Dunin ułożone. Leszno: E. Günther 1853.
  • Martin von Dunin: Książka do nabożeństwa dla wszystkich katolików, szczególniéj zaś dla wygody katolików archidyecezyi gnieźnieńskiéj i poznańskiéj z polecenia najprzewielebniejszego X. arcy-biskupa Dunina ułożona, na nowo z rozkazu najprzewielebniejszego arcy-biskupa X. Leona Przyłuskiego przejrzana. Gniezno: J. B. Lange 1861.
  • Martin von Dunin: Książka do nabożeństwa dla wszystkich katolików, szczególniéj zaś dla wygody katolików archidyecezyi gnieźnieńskiéj i poznańskiéj / z polecenia najprzewielebniejszego X. arcy-biskupa Dunina ułożona, na nowo z rozkazu najprzewielebniejszego arcy-biskupa X. Leona Przyłuskiego przejrzana. Gniezno: J. B. Lange 1864.
  • Martin von Dunin: Książka do nabożeństwa dla wszystkich katolików / ułożona podług książki wydanéj z polecenia Najprzewielbniejszego Arcy-biskupa Dunina. Tschenstochau: Kohn und Oderfeld 1887.
  • Martin von Dunin: Nowy pana naszego Jezusa Chrystusa Testament z łacińskiego na język kpolski prezełożony przez Jakóba Wujka. Posen: Nakł. Ksiegarni Katolickiej 1888.

Literatuur[bewerken]

  • Anton Graf: Die Erzbischöfe von Cölln und Posen. Darstellung der welthistorischen Bedeutung der katholischen Frage in Preussen. Leipzig, Müller 1838.
  • Franz Pohl: Martin von Dunin, Erzbischof von Gnesen und Posen : eine biographische und kirchenhistorische Skizze. Marienburg: Dormann 1843.
  • Martin von Dunin und Franz Pohl: Erzbischof von Gnesen und Posen: eine biographische und kirchenhistorische Skizze. Marienburg: Dormann 1843. Posen: W. Stefański, 1850.
  • Józef Knjaź Walkowski: Ważne źródło do historyi arcybiskupa Dunina; Ks. Józefa Walkowskiego Pamiętniki pisane w niewoli kołobrzeskiej. Wyd. i wstępem poprzedził Ks. Tadeusz Trzcíński. Posen: Księgarnia Św. Wojciecha, 1908.
  • Manfred Laubert: Die Wahl Martin von Dunin zum Erzbischof von Gnesen und Posen. Uit: Jahrbücher für Kultur und Geschichte der Slaven; 2.1926, blz. 35 - 45.

Externe links[bewerken]

Voorganger:
Teofil Wolicki
Aartsbisschop van Gniezno
1831-1842
Opvolger:
Leon Michał Przyłuski