Maria Gaetana Agnesi

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Maria Gaetana Agnesi
Maria Gaetana Agnesi

Maria Gaetana Agnesi (Milaan, 16 mei 1718 — aldaar, 9 januari 1799) was een Italiaanse taalkundige, wiskundige en filosoof. Agnesi schreef het eerste boek dat zowel differentiaal- als integraalrekening bespreekt. Zij was een erelid van de faculteit bij de Universiteit van Bologna. Haar vader, Pietro, was een rijke zijdehandelaar.

Jeugd en opleiding[bewerken]

Maria sprak zowel Frans als Italiaans toen ze vijf jaar oud was. Op haar dertiende verjaardag had zij Grieks, Hebreeuws, Spaans, Duits, Latijn en waarschijnlijk nog een paar talen verworven. Zij leidde zelfs haar jongere broers op. Toen zij 9 jaar oud was hield zij een urenlange toespraak in het Latijn voor een academische publiek. Het onderwerp was het recht van vrouwen op onderwijs. Ook al was zij vijftien, toch verzamelde haar vader in zijn huis geregeld de geleerdste mensen van Bologna, waarvoor zij een reeks stellingen las over de lastigste filosofische vragen. Verslagen van deze vergaderingen worden gegeven in Lettres sur l'Italie en Propositiones Philosophicae, die door haar vader in 1738 werd gepubliceerd. Deze vertoningen, die waarschijnlijk niet totaal bij Maria's verlegen aard pasten, stopten op haar twintigste jaar. Hoewel haar wens non te worden niet werd vervuld, leefde zij vanaf toen een bijna kloosterlijk leven, waarin zij alle interactie met de maatschappij vermeed en zich volledig aan de studie van wiskunde wijdde.

Werk[bewerken]

Het waardevolste resultaat van haar hand was Instituzioni analitiche ad uso della gioventù italiana, gepubliceerd in Milaan in 1748. Het eerste deel behandelt de analyse van eindige hoeveelheden en het tweede deel de analyse van infinitesimalen. Een Franse vertaling van het tweede deel door P.T. d'Antelmy, met toevoegingen door Charles Bossut (1730 - 1814), verscheen in Parijs in 1775 en een Engelse vertaling van het gehele werk door John Colson (1680 - 1760), de wiskundeprofessor in Cambridge, werd gepubliceerd in 1801 op kosten van Baron Maseres. Agnesi schreef ook een nooit werd gepubliceerd commentaar op de Traité analytique des sections coniques van Guillaume de l'Hôpital.

Zij besprak de kromme die bekendstaat als de heks van Agnesi of versiera. De kromme wordt gedefiniërd door:

 y = \frac{1}{1+x^2}.

De kromme werd eerder bestudeerd door Fermat en door Grandi in 1703.

Laatste jaren[bewerken]

Na de dood van haar vader in 1752 vervulde zij haar droom door theologie te gaan studeren. Ze richtte een bejaardentehuis, Opera Pia Trivulzio, op en bestuurde het, terwijl ze leefde als de nonnen die daar werkten.

Bronnen, noten en/of referenties