Maria Gaetana Agnesi

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Maria Gaetana Agnesi
Maria Gaetana Agnesi

Maria Gaetana Agnesi (Milaan, 16 mei 1718 — aldaar, 9 januari 1799) was een Italiaanse taalkundige, wiskundige en filosoof. Agnesi wordt gecrediteerd voor het schrijven van het eerste boek dat zowel differentiaal- als integraalrekening bespreekt. Zij was een erelid van de faculteit bij de Universiteit van Bologna. Haar vader, Pietro, was een rijke zijdehandelaar.

Maria kon zowel Frans als Italiaans spreken toen ze vijf jaar oud was. Op haar dertiende verjaardag had zij de Griekse, Hebreeuwse, Spaanse, Duitse, Latijnse, en waarschijnlijk nog een paar talen verworven. Zij leidde zelfs haar jongere broers op. Toen zij 9 jaar oud was, hield zij een urenlange toespraak in het Latijn voor een academische menigte. Het onderwerp was het recht van vrouwen op onderwijs. Ook al was zij vijftien, toch begon haar vader in zijn huis de meest geleerde mensen in Bologna te verzamelen, waarvoor zij en een reeks theses las over de meest abstruze filosofische vragen. De verslagen van deze vergaderingen worden gegeven in Lettres sur l'Italie and in the Propositiones Philosophicae, die haar vader in 1738 werd gepubliceerd. Deze vertoningen, die waarschijnlijk niet totaal bij Maria past (die een teruggetrokken aard had) stopten op haar twintigste jaar, en het wordt zelfs gezegd dat zij een sterke wens had om op dat ogenblik in het klooster te gaan. Hoewel haar wens niet werd vervuld, leefde zij vanaf toen in een bijna kloosterlijk semi-pension waarin zij alle interactie met de maatschappij vermeed en zich volledig aan de studie van wiskunde wijdde.

Het waardevolste resultaat van haar hand was Instituzioni analitiche ad uso della gioventu italiana, een werk van grote verdienste, gepubliceerd in Milaan in 1748. Het eerste deel behandelt van de analyse van eindige hoeveelheden en het tweede deel de analyse van infinitesimale hoeveelheden. Een Franse vertaling van het tweede deel door P.T. d'Antelmy, met toevoegingen door Charles Bossut (1730 - 1814), verscheen in Parijs in 1775; en een Engelse vertaling van het gehele werk door John Colson (1680 - 1760), de wiskundeprofessor in Cambridge, werd gepubliceerd in 1801 op koste van Baron Maseres. Mevrouw Agnesi schreef ook commentaar op Traite analytique des sections coniques of the marquis de l'Hôpital, hetgeen nooit werd gepubliceerd. Zij besprak de kromme die bekendstaat als de heks van Agnesi of versiera. De kromme wordt gedefiniërd als:

 y = \frac{1}{1+x^2}.

De kromme werd reeds bestudeerd door Fermat en door Grandi in 1703.

Na de dood van haar vader in 1752 voerde zij een lang-geliefd doel uit door aan de studie van theologie te beginnen. Uiteindelijk sloot zij zich aan bij het zusterschap. In deze strenge orde leefde zij haar laatste dagen.

Bronnen, noten en/of referenties