Marlene Dietrich

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Dietrich in No Highway in the Sky (1951)

Marie Magdalene (Marlene) Dietrich (Berlijn, 27 december 1901 - Parijs, 6 mei 1992) was een Duits-Amerikaans actrice en zangeres.

Levensloop[bewerken]

Op 27 december 1901 wordt Marie Magdalena Dietrich geboren. Ze heeft lang geprobeerd het idee op te houden dat ze in 1904 geboren was. Haar voornaam "Marlene" creëert zij als kind uit haar beide voornamen. Zij zou hem later gebruiken als een pseudoniem waarmee de hele wereld haar zou aanspreken. Uit de afleiding blijkt overigens dat de vaak gebruikte uitspraak van deze naam, Marlène, niet juist is. Grote bekendheid krijgt ze met haar rol als revuezangeres Lola in de film Der blaue Engel, vooral met het lied Ich bin von Kopf bis Fuß auf Liebe eingestellt. Deze film van Josef von Sternberg uit 1930 wordt nu gezien als een van de meest tijdloze films ooit gemaakt. Tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt ze nog bekender met haar vertolking van het lied Lili Marleen, geschreven in 1915 en aan weerszijden van het front geliefd (zij het in verschillende talen).

In 1930 verhuist Dietrich naar de Verenigde Staten, waar ze met von Sternberg nog diverse andere succesvolle films opneemt, onder andere Shanghai Express, Blonde Venus en The Devil is a Woman. Ze wordt door Hitler gevraagd terug te keren naar Duitsland. Hij ziet in haar het toonbeeld van de Duitse vrouw. Maar ze weigert. Ze verafschuwt alles waar Hitler voor staat. Ze krijgt de Amerikaanse nationaliteit. In haar nieuwe paspoort staat 1904 als geboortedatum en het is lang onduidelijk geweest hoe oud Dietrich precies was.

In de oorlog gaat ze naar Europa om voor de geallieerde soldaten aan het front op te treden en hun moreel te versterken. Vanwege haar moeder, die de hele oorlog in Berlijn is blijven wonen en kort na de oorlog overlijdt, wordt Dietrich een van de eerste niet-militairen die na de bevrijding de grens van Duitsland oversteken. Ze ontmoet haar zuster, die pro-Hitler was, en verbreekt elke relatie met haar.

Ze treedt in 1960 nog eenmaal in Berlijn op; ze wordt uitgejoeld als verraadster en keert nooit meer terug.

Dietrich is niet zomaar een filmster. Ze is een symbool van glamour en verleidelijkheid. Maar niet alleen haar uiterlijke verschijning, ook haar seksuele escapades zorgen voor bewondering en minachting. Ze kwam er openlijk voor uit biseksueel te zijn. "Ein bisschen bi schadet nie" is een uitspraak van haar. Onder haar vrienden bevonden zich het Amerikaanse sekssymbool Mae West, schrijver Ernest Hemingway, Noël Coward en Hildegard Knef. Ze had onder andere relaties met John F. Kennedy, Mercedes D'Acosta, Jean Gabin, Theodore von Kármán en Claudette Colbert.

Dietrich begint wanneer haar filmcarrière stokt een nieuwe loopbaan als zangeres en entertainster. Concerttournees en optredens in Las Vegas met een orkest onder leiding van Burt Bacharach brengen haar nieuwe faam. Met Dietrich zelf gaat het minder goed; zij raakt verslaafd aan alcohol en slaappillen en heeft steeds meer moeite haar ouderdom te verbergen. Op tournee in Australië in 1975 breekt zij een van haar fameuze benen. Zij zal nooit meer in de openbaarheid verschijnen.

Op 6 mei 1992 overlijdt ze, na 15 jaar als een kluizenaar geleefd te hebben, in haar appartement in Parijs. Als een gebaar van verzoening wordt ze begraven in Berlijn.

Dietrichs dochter Maria Riva publiceert na haar moeders dood een onthullend boek over haar moeder waarin de schandalen, het drank- en drugsmisbruik en de egocentriciteit van de grote Dietrich worden onthuld. Het boek wijst ook op Dietrichs discipline, vakmanschap en haar inzet voor de geallieerde zaak in de Tweede Wereldoorlog.

Een deel van Dietrichs bezittingen, waaronder haar garderobe en haar "Haute couture", is in het filmmuseum in Berlijn ondergebracht.

Biografieën[bewerken]

Bekende liedjes[bewerken]

Dietrich in Nederland, met Godfried Bomans (1963)
  • Ich bin von Kopf bis Fuß auf Liebe eingestellt
  • Lola Lola
  • Mein Blondes Baby
  • Johnny
  • In den Kasernen
  • Boys in the Backroom
  • Lili Marlene
  • Sag mir wo die Blumen sind (vert. van: Where have all the flowers gone)

Radio 2 Top 2000[bewerken]

Nummer(s) met noteringen
in de Radio 2 Top 2000
'99 '00 '01 '02 '03 '04 '05 '06 '07 '08 '09 '10 '11 '12 '13
Lili Marlene 984 1111 1480 1362 861 1671 1310 - - 1964 - - - - -
Sag mir wo die blumen sind - - - - - 1351 338 1116 1615 1031 1428 1761 1900 1902 -
Where have all the flowers gone 1048 - - 1992 1223 - - - - - - - - - -

Films[bewerken]


Muziek[bewerken]

Singles: 1928 - 1954[bewerken]

Eerste opnames op 78 toerenplaten:[1][2][3]

Year Titel (A-zijde) Titel (B-zijde) Label Catalogusnr. Opmerkingen
1928 "Wenn die Beste Freundin" - Electrola EG 892 Duet met Margo Lion.
1928 "Potpourri van Es Liegt in der Luft, Part 1" "Potpourri van Es Liegt in der Luft, Part 2" Electrola EH 146
1930 "Falling in Love Again" "Blonde Women" HMV B 3524
1930 "Ich bin von Kopf bis Fuß auf Liebe eingestellt" "Nimm dich in Acht vor blonden Frau'n" Electrola EG 1170
1930 "Ich bin die fesche Lola" "Kinder, heut' Abend, da such ich mir was aus" Electrola EG 1802
1930 "Wenn ich mir was wünschen dürfte" Electrola EG 2285
1931 "Peter" "Jonny" Polydor 522751
1931 "Jonny" (Alternate Version) Ultraphon AP 249
1931 "Quand l'Amour Meurt" "Give Me the Man" Electrola EG 2775
1933 "Assez" Moi, Je M'Ennuie Polydor 530000 Orkest: Peter Kreuder.
1933 "Assez" (Alternate Take) Decca M 452 Orkest: Peter Kreuder.
1933 "Ja, So Bin Ich" Polydor 524182 Orkest: Peter Kreuder.
1933 "Allein in einer Grossen Stadt" "Mein Blondes Baby" Polydor 530001 Orkest: Peter Kreuder.
1933 "Wo Ist der Mann?" Polydor 47199 Orkest: Peter Kreuder. Trompet: A. Briggs.
1935 "If It Isn't Pain (Then It Isn't Love)" "Three Sweethearts Have I" Decca
1939 "I've Been In Love Before" "You Do Something To Me" Decca 23139 Orkest: Victor Young.
1939 "You've Got that Look" "You Go To My Head" Decca 23140 Orkest: Victor Young.
1939 "Falling in Love Again" "The Boys in the Backroom" Decca 23141 Orkest: Victor Young.
1944 "Lili Marlene" "Symphonie" Decca 23456 Orkest: Charles Magnante.
1948 "Illusions" "Black Market" Decca A14582 Van A Foreign Affair.
1952 "Too Old to Cut the Mustard" "Good for Nothin'" Columbia 39812 Duet met Rosemary Clooney.
1952 "Come Rain or Come Shine" "Love Me" Columbia 39797
1953 "Time For Love" "Look Me Over Closely" Columbia 39959
1953 "Dot's Nice — Donna Fight" "It's The Same" Philips PH 21057 Duet met Rosemary Clooney.
1953 "Besides" "Land Sea and Air" Philips PB 314 Duet met Rosemary Clooney.
1954 "Ich hab' noch einen Koffer in Berlin" "Peter" Columbia 40497

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Bach, 1992. p 525 - 528.
  2. O'Connor, Patrick, The Amazing Blonde Woman: Dietrich's Own Style, Bloomsbury, London, 1991, p. 154 ISBN 0-7475-1264-7.
  3. Sudendorf, Werner; deWerk, Jan. Song Chronology. Sounds Like Marlene (2005) Geraadpleegd op 15 december 2012