Marokkaans-Arabisch

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
verspreidingsgebied van het Marokkaans-Arabisch

Marokkaans-Arabisch is de meest gebruikte taal van Marokko. Het Marokkaans-Arabisch is een regionale variant van het Arabisch. Ook andere landen en gebieden hebben een eigen variant, al komen deze meer overeen met het Standaardarabisch naarmate men het Arabische Schiereiland nadert. De taal wordt ook wel eenvoudigweg Marokkaans genoemd, omdat dit een van de lastigst verstaanbare Arabische varianten zou zijn. Het dialect dat het meest sprekend hierop lijkt, is het Algerijns-Arabisch.

De taal wordt ook Darija genoemd; dat is het Arabische woord voor gangbaar. De naam impliceert dus dat het om "de gangbare taal" gaat. De taal wordt ook in de naburige landen gebruikt voor verwante Arabische talen.

Het Marokkaans-Arabisch is sterk beïnvloed door andere talen. In de eerste plaats door het Tamazight (Berbers), maar vooral ook door het Frans en Spaans. De grammatica is ook een smeltkroes - er worden soms Arabische grammaticale constructies op Tamazight woorden toegepast, en vice versa.

Geschiedenis[bewerken]

Voor de komst van de islam werden er in Marokko Berbertalen gesproken. Na de verovering van Marokko in de zevende eeuw door de Arabische Omajjaden werd Marokko langzaam maar zeker verarabiseerd. De verarabisering van Marokko is in drie fasen verlopen:

  • In de zevende eeuw na de islamitische verovering van Marokko. Arabische soldaten uit het Midden-Oosten bouwden legerbases en vestigden zich in Marokko. Er vonden gemengde huwelijken plaatsen tussen Arabische soldaten en oorspronkelijke Berberse inwoners. In deze fase werd Marokko echter maar weinig verarabiseerd.
  • Tijdens de elfde eeuw met de komst van verschillende Arabische stammen uit het Midden-Oosten naar Noord-Afrika. Met name de stam Banu Hilal verspreidde zich over grote delen van Noord-Afrika waardoor grote gebieden werden verarabiseerd. Banu Hassan vestigde zich in de Sahara.
  • Na de val van El-Andalous (islamitisch Spanje) vluchtten veel Arabischtalige Moriskos (moslims die in Spanje woonden) naar Noord-Afrika en vestigden zich onder andere in Marokko. Met name in het noorden van Marokko (Tanger, Tétouan) is de invloed van de Moriskos nog sterk te zien.

Met name de laatste twee fasen hebben ervoor gezorgd dat tegenwoordig de meerderheid van de bevolking in Marokko Arabisch spreekt. Ruim tweederde van de Marokkanen heeft als moedertaal het Marokkaans Arabisch. Het overige deel spreekt, vaak naast het (Marokkaans) Arabisch, een Berbertaal.

Varianten[bewerken]

Het is, net zoals dat in veel andere Arabische landen het geval is, moeilijk om te spreken over één soort Marokkaans Arabisch. In Marokko zijn er verschillende varianten Arabisch die, vaak slechts in kleine mate, van elkaar verschillen. We kunnen deze varianten op verschillende manieren indelen. Allereerst naar gebied:

  • Dakhiliya Arabisch: dit wordt gesproken aan de Atlantische kust en in de grote steden in het binnenland (Rabat, Casablanca, Fes, Marrakech, etc.)
  • Chamal Arabisch: dit wordt gesproken in het noordwesten van Marokko (Tanger, Tétouan en omstreken). Dit wordt ook wel Jebala Arabisch genoemd omdat dit gebied van Marokko bewoond wordt door de Jebala.
  • Charq Arabisch: dit wordt gesproken in het oosten van Marokko, tussen de rivier Moulouya en de Algerijnse grens (Oujda en omstreken). Dit dialect neigt sterker tot de Arabische dialecten van Algerije.
  • Sahara Arabisch: dit wordt gesproken door de Arabische nomadenstammen van de Sahara.

Daarnaast is ook een historische indeling mogelijk:

  • Hilali Arabisch: dit dialect behoorde oorspronkelijk toe tot de Banu Hilal stammen die zich in de elfde eeuw vestigden in Noord-Afrika. Dit dialect wordt gesproken ten zuiden van Casablanca (Doukkala, Abda, Chaouia etc.) en in het oosten.
  • Andalusi Arabisch: dit dialect behoorde oorspronkelijk toe tot de mensen die tijdens de Reconquista uit Spanje (El-Andalous) zijn gevlucht en zich in Marokko hebben gevestigd. Dit wordt gesproken in het noorden (Tanger, Tétouan), Rabat en Fes.
  • Hassaniya Arabisch: dit dialect wordt gesproken door de Banu Hassan stammen in de Sahara.

Er is een duidelijk verschil tussen het Hassaniya Arabisch, dat overigens ook in Mauritanië en delen van de Algerijnse Sahara wordt gesproken, en de twee eerstgenoemde dialecten.

Zie ook[bewerken]