Martina Navrátilová

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Martina Navrátilová
Martinanav.jpg
Persoonlijke informatie
Nationaliteit Vlag van Tsjecho-Slowakije Tsjecho-Slowaakse (1956–1981)
Vlag van Verenigde Staten Amerikaanse (1981–heden)
Vlag van Tsjechië Tsjechische (2008–heden)
Geboorteplaats Řevnice, Tsjecho-Slowakije
Woonplaats Sarasota, Verenigde Staten
Geboortedatum 18 oktober 1956
Lengte 1,77 m
Gewicht 70,5 kg
Profdebuut 1975
Met pensioen 2006
Slaghand links (enkelhandige backhand)
Totaal prijzengeld US$ 21.626.089
Profiel (en) WTA-site
Hall of Fame 2000 (en) profiel
Enkelspel
Winst-verliesbalans 1442-219
Titels 167
Hoogste positie 1e (10 juli 1978)
Grandslamresultaten
Vlag van Australië Australian Open winnares (1981, 1983, 1985)
Vlag van Frankrijk Roland Garros winnares (1982, 1984)
Vlag van Verenigd Koninkrijk Wimbledon winnares (1978, 1979, 1982-1987, 1990)
Vlag van Verenigde Staten US Open winnares (1983, 1984, 1986, 1987)
Dubbelspel
Winst-verliesbalans 747-143
Titels 177
Hoogste positie 1e (10 september 1984)
Grandslamresultaten
Vlag van Australië Australian Open winnares (1980, 1982-1985, 1987-1989)
Vlag van Frankrijk Roland Garros winnares (1975, 1982, 1984-1988)
Vlag van Verenigd Koninkrijk Wimbledon winnares (1976, 1979, 1981-1984, 1986)
Vlag van Verenigde Staten US Open winnares (1977, 1978, 1980, 1983, 1984, 1986-1990)
Laatst bijgewerkt op: 2008
Portaal  Portaalicoon   Tennis

Martina Navrátilová (Řevnice, 18 oktober 1956) is een Tsjechisch-Amerikaans proftennisster van Tsjechoslowaakse afkomst. Ze vluchtte in 1975 uit het communistische Oostblok naar de Verenigde Staten en ontving in 1981 het Amerikaans burgerschap.

Ze won 59 grandslamtitels, waarvan 18 in het enkelspel, 31 in het vrouwendubbelspel en 10 in het gemengd dubbelspel. Ze was in totaal 331 weken nummer één van de wereld, waarvan 14 juni 1982 tot 9 juni 1985 de langst aaneengesloten periode was (159 weken). Door haar openheid over haar homoseksualiteit en inzet voor de rechten van homo's en lesbiennes is ze bovendien een icoon van de homobeweging. Ook is ze een overtuigd vegetariër.

In 2000 werd Navrátilová opgenomen in de prestigieuze Tennis Hall of Fame

Begin 2008 besloot ze om weer Tsjechisch staatsburger te worden. In de pers verscheen toen dat dit in reactie op de politiek van president Bush zou zijn, maar op haar website liet ze verstaan dat dit niet het geval was.[1] Ze heeft momenteel zowel de Tsjechische als de Amerikaanse nationaliteit.[2]

Biografie[bewerken]

Martina Navrátilová (geboren als Martina Šubertová) groeide op in Řevnice, een klein plaatsje ten zuiden van Praag (toen nog in Tsjechoslowakije). Naast het huis dat haar moeder Jana na haar scheiding had betrokken lag een tennisbaan van gravel waar Martina haar eerste ervaring met tennis opdeed. De familie had bovendien een tennisgeschiedenis: haar oma Agnes Semanska was voor de Tweede Wereldoorlog een goed speelster geweest en ook haar moeder kon een aardig balletje slaan. Haar stiefvader Mirek Navrátil, die in 1962 met haar moeder trouwde, werd haar eerste coach.

Jeugd[bewerken]

Navrátilová speelde haar eerste toernooi toen ze acht jaar oud was. Ze strandde in de halve finale maar kreeg de smaak te pakken. Ze ging in binnen- en buitenland jeugdtoernooien spelen en won zo nu en dan. Haar ambitie om prof te worden vormde zich op haar negende nadat ze in Praag de Australische Rod Laver (1938) had zien tennissen. Haar enthousiasme bond enigszins in toen ze merkte dat topsporters na de Praagse Lente (1968) vooral voor nationalistische propaganda werden gebruikt.

Privéleven[bewerken]

Eind jaren 70 werd Navrátilová afgeleid door de media-aandacht voor haar relatie met de Amerikaanse bestsellerauteur Rita Mae Brown (1944). Op vragen naar die relatie erkende Navrátilová dat ze op vrouwen valt, wat haar menig sponsorcontract kostte. Haar coming-out in 1980 was toentertijd in Amerika en in de sportwereld zeer ongebruikelijk.

In 1991 werd de beëindiging van haar relatie met Judy Nelson, die acht jaar lang haar partner was geweest, in de media breed uitgemeten. Nelson begon een rechtszaak tegen Navrátilová voor alimentatie, wat uiteindelijk buiten de rechtszaal werd geschikt. Twee jaar later schreef ze een boek waarin ze haar relatie met Martina haarfijn uit de doeken deed.

Carrière[bewerken]

Toen Martina de nummer één speelster van Tsjechoslowakije was geworden, besloot ze in 1973 tot het profcircuit toe te treden. Daarvoor moest ze onder andere wedstrijden in de Verenigde Staten spelen. De regering van Tsjechoslowakije dreigde echter voortdurend om haar geen uitreisvisa te verlenen, omdat ze er te ruimdenkende ideeën op nahield. Dat was de reden om in 1975 na de US Open niet meer naar haar vaderland terug te keren en asiel in de Verenigde Staten aan te vragen. Een maand na het toernooi kreeg ze een verblijfsvergunning.

Op 10 juli 1978 werd Navrátilová voor het eerst nummer één van de wereld na het toernooi van Wimbledon te hebben gewonnen. Haar prestaties waren in die tijd wisselvallig en ze had nog wel eens moeite haar emoties onder controle te houden, waardoor ze onnodig wedstrijden verloor.

Jaren 80[bewerken]

In het begin van de jaren tachtig begon Navrátilová grote successen te boeken als resultaat van een nieuw trainingsprogramma gericht op de ontwikkeling van spierkracht, uithoudingsvermogen, technische precisie en een goed dieet. Zij bereikte zodoende het niveau van de Amerikaanse Chris Evert (1954) die eind jaren zeventig het vrouwentennis had gedomineerd. Er ontstond een rivaliteit tussen de twee speelsters die het vrouwentennis jarenlang aantrekkelijk maakte. Vooral hun tegengestelde speelstijlen waren daar debet aan. Terwijl Martina spectaculair serve-volley spel liet zien en opviel door haar enkelvoudige backhand, blonk Chris Evert uit in fenomenaal precies baselinespel. Van 1973 tot 1988 speelden de dames 80 keer tegen elkaar, waarvan 60 finales en 14 grandslamfinales. Een absoluut unicum. Navrátilová won 43 keer.

In augustus 1987 werd de Duitse Steffi Graf (1969) voor het eerst nummer één van de wereld en dat luidde een nieuwe fase in Navrátilová’s tenniscarrière in. Ze moest het gaan opnemen tegen een nieuwe generatie speelsters, die weliswaar niet haar ervaring hadden, maar haar door hun jeugdigheid wel in conditie overtroffen.

In 1994 zette ze een punt achter haar enkelspelcarrière na dat seizoen toch nog twee finales te hebben bereikt: op het WTA-toernooi van Rome en op Wimbledon. Beide finales verloor ze van de Spaanse Conchita Martínez (1972). Ze zou in 1995 en 1996 nog wel op een paar gemengddubbeltoernooien verschijnen.

Na het einde[bewerken]

Na het einde van haar tennisloopbaan bleef Navrátilová in de spotlights door de publicatie van verschillende boeken, waaronder drie misdaadromans in co-auteurschap met Liz Nickles, haar column in de krant USA Today, haar rol als commentator bij tenniswedstrijden en medewerking aan commercials. Ook haar inzet voor de homobeweging bleef niet onopgemerkt. Ze is bijvoorbeeld medeoprichter van de Rainbow Card: een creditcardmaatschappij waarvan tien procent van de opbrengsten ten goede komen aan een fonds voor initiatieven van homo-organisaties. Ook spreekt ze zich regelmatig uit over het belang van uit de kast komen en vraagt ze aandacht voor gelijke rechten voor hetero’s en homo’s.

Comeback[bewerken]

In het voorjaar van 2000 kondigde Martina haar terugkeer in het professionele tenniscircuit aan. Hoewel haar voornemen om deel te nemen aan de grote dubbeltoernooien met enige scepsis werd ontvangen, was een groot deel van het publiek enthousiast dat ze de levende legende weer op de baan zagen. En haar rentree was niet onsuccesvol. Ze bereikte tussen mei 2000 en augustus 2005 23 finales en won er daarvan 14.

Met dubbelpartner Leander Paes (1973) had ze het meeste succes: ze wonnen in 2003 zowel de Australian Open als Wimbledon, stonden in 2004 wederom in de finale van de Australian Open en in 2005 in de finale van Roland Garros. In het damesdubbel haalde ze samen met de Russische Svetlana Koeznetsova (1985) de finale van de US Open in 2004 en bereikte dat jaar ook de kwartfinale van de Olympische Spelen met Lisa Raymond (1973).

In 2004 maakte ze ook haar rentree in het vrouwenenkelspel. Op Roland Garros verloor ze in de eerste ronde, maar op Wimbledon bereikte ze de tweede ronde nog. In 2005 won ze met Anna-Lena Grönefeld het dubbeltoernooi van Toronto. Critici menen dat het feit dat Navrátilová na haar veertigste nog steeds zo succesvol is in het dubbelspel, aantoont dat het dubbelspel niet echt serieus te nemen is. Martina won in haar gehele carrière echter 175 dubbeltitels.

Met haar laatste overwinning op Wimbledon in 2003 evenaarde ze het record van Billie Jean King (1943) van 20 Wimbledon-overwinningen. Navrátilová won 9 keer in het enkelspel, 7 keer het vrouwendubbel en 4 keer het gemengd dubbel. King won 6 keer in het enkelspel, 10 keer het vrouwendubbel en 4 keer het gemengd dubbel. Navrátilová is door haar lange succesvolle carrière houder van meer records, waaronder de meest gewonnen enkelspeltitels (mannen en vrouwen), de meeste dubbeltitels, de langste ononderbroken reeks winstpartijen (74), de meeste gespeelde enkelspelfinales (227) en de oudste winnaar van een WTA-titel (48 jaar en 10 maanden).

Op 9 september 2006 nam Navrátilová (opnieuw) afscheid, en in stijl. Ze won, samen met Bob Bryan, het gemengd dubbel tijdens de US Open. Het was haar 59e Grandslamtitel.

Toekomst[bewerken]

Om nieuw talent in Tsjechië de kans te geven zich te ontwikkelen heeft Navrátilová op een eilandje in de rivier de Vltava in Praag een klein stadion laten bouwen om te trainen.

Op woensdag 7 april 2010 werd bekendgemaakt dat Navrátilová was getroffen door borstkanker. Ze kreeg zes weken lang een chemokuur en volgens de artsen zou de kans dat ze het haalt groot zijn. Na herstel van haar borstkanker speelde Martina Navrátilová samen met Jana Novotná in het dubbelspel voor invité's op Wimbledon 2012. Ze versloegen op 5 juli 2012 met 6-0 6-2 Conchita Martínez en Nathalie Tauziat.

Palmares[bewerken]

Paraguay stamp - Martina Navrátilová.jpg

Tijdens haar professionele tennisloopbaan won Navrátilová 352 titels, waarvan:

  • 167 titels in het enkelspel
  • 175 titels in het vrouwendubbelspel
  • 10 titels in het gemengd dubbelspel

Waarvan 18 grandslamtitels in het enkelspel:

Gewonnen grandslamtoernooien enkelspel[bewerken]

jaar toernooi tegenstandster in finale score
1978 Vlag van Verenigd Koninkrijk Wimbledon Vlag van Verenigde Staten Chris Evert 2-6, 6-4, 7-5
1979 Vlag van Verenigd Koninkrijk Wimbledon (2) Vlag van Verenigde Staten Chris Evert 6-4, 6-4
1981 Vlag van Australië Australian Open Vlag van Verenigde Staten Chris Evert 6-7, 6-4, 7-5
1982 Vlag van Frankrijk Roland Garros Vlag van Verenigde Staten Andrea Jaeger 7-6, 6-1
1982 Vlag van Verenigd Koninkrijk Wimbledon (3) Vlag van Verenigde Staten Chris Evert 6-1, 3-6, 6-2
1983 Vlag van Australië Australian Open (2) Vlag van Verenigde Staten Kathy Jordan 6-2, 7-6
1983 Vlag van Verenigd Koninkrijk Wimbledon (4) Vlag van Verenigde Staten Andrea Jaeger 6-0, 6-3
1983 Vlag van Verenigde Staten US Open Vlag van Verenigde Staten Chris Evert 6-1, 6-3
1984 Vlag van Frankrijk Roland Garros (2) Vlag van Verenigde Staten Chris Evert 6-3, 6-1
1984 Vlag van Verenigd Koninkrijk Wimbledon (5) Vlag van Verenigde Staten Chris Evert 7-6 6-2
1984 Vlag van Verenigde Staten US Open (2) Vlag van Verenigde Staten Chris Evert 4-6, 6-4, 6-4
1985 Vlag van Australië Australian Open (3) Vlag van Verenigde Staten Chris Evert 6-2, 4-6, 6-2
1985 Vlag van Verenigd Koninkrijk Wimbledon (6) Vlag van Verenigde Staten Chris Evert 4-6 6-3 6-2
1986 Vlag van Verenigd Koninkrijk Wimbledon (7) Vlag van Tsjechië Hana Mandlíková 7-6, 6-3
1986 Vlag van Verenigde Staten US Open (3) Vlag van Tsjechië Helena Suková 6-3, 6-2
1987 Vlag van Verenigd Koninkrijk Wimbledon (8) Vlag van Duitsland Steffi Graf 7-5, 6-4
1987 Vlag van Verenigde Staten US Open (4) Vlag van Duitsland Steffi Graf 7-6, 6-1
1990 Vlag van Verenigd Koninkrijk Wimbledon (9) Vlag van Verenigde Staten Zina Garrison 6-4, 6-1


31 grandslamtitels in het vrouwendubbelspel:

  • Australian Open (8): 1980, 1982, 1983, 1984, 1985, 1987, 1988 en 1989
  • Roland Garros (7): 1975, 1982, 1984, 1985, 1986, 1987 en 1988
  • US Open (9): 1977, 1978, 1980, 1983, 1984, 1986, 1987, 1989 en 1990
  • Wimbledon (7): 1976, 1979, 1981, 1982, 1983, 1984 en 1986

10 grandslamtitels in het gemengd dubbelspel:

  • Australian Open (1): 2003
  • Roland Garros (2): 1974 en 1985
  • US Open (3): 1985, 1978 en 2006
  • Wimbledon (4): 1985, 1993, 1995 en 2003

Deze titels leverden haar in 1984 een grand slam in vrouwendubbel op en in 2003 een super slam: titels in vrouwenenkel, vrouwendubbel en gemengd dubbel op alle vier de grandslamtoernooien.

Door de WTA werd ze in de loop van haar carrière bekroond met volgende awards:

  • 7 maal 'speelster van het jaar'
  • 8 maal maakte ze deel uit van het 'vrouwendubbelteam van het jaar'

Prestatietabel[bewerken]

Grand slam, enkelspel[bewerken]

Toernooi 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 2004
Vlag van Australië Australian Open F HF W F W HF W g.t. F HF KF
Vlag van Frankrijk Roland Garros KF KF F KF W 4R W F F F 4R 1R 1R
Vlag van Verenigd Koninkrijk Wimbledon 3R 1R KF HF KF W W HF HF W W W W W W F F W KF HF HF F 2R
Vlag van Verenigde Staten US Open 2R 4R HF 1R HF HF HF 4R F KF W W F W W KF F 4R F 2R 4R

Grand slam, dubbelspel[bewerken]

Toernooi 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1994 1995 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006
Vlag van Australië Australian Open 2R W F W W W W g.t. W W W 3R 2R KF
Vlag van Frankrijk Roland Garros KF HF W HF W W W W W W 3R 3R 1R 1R 3R HF 1R 2R
Vlag van Verenigd Koninkrijk Wimbledon 1R 1R KF W F KF W HF W W W W F W KF 3R HF KF HF HF HF KF KF 2R KF HF HF KF
Vlag van Verenigde Staten US Open 2R KF HF W W F W HF HF W W F W W HF W W 3R HF 2R 3R KF 3R F KF HF KF

Externe links[bewerken]

Bronnen
  1. Martina Navrátilová. My Dual Citizenship: Why Did the Media Get It So Wrong?. Martina Navrátilová Gearchiveerd van het origineel op 2009-02-02
  2. Martina Navratilova gets back Czech passport (12 maart 2008) Geraadpleegd op 15 februari 2014