Keizer Maximiliaan I
| Maximiliaan I | ||
 |
||
| Portret van Maximiliaan I door Albrecht Dürer, 1519 | ||
| Rooms-Duits koning en keizer | ||
| Regeerperiode | 1493 - 1519 | |
| Verkiezing | 16 februari 1486 in Frankfurt | |
| Koningskroning | 9 april 1486 in de Dom van Aken | |
| Aanname van de keizerstitel | 4 februari 1508 in de Dom van Trente | |
| Voorganger | Frederik III | |
| Opvolger | Karel V | |
| Regerend aartshertog van Opper-Oostenrijk | ||
| Regeerperiode | 1490 - 1493 | |
| Voorganger | Sigismund van Tirol | |
| Opvolger | Karel V | |
| Regerend aartshertog van Oostenrijk | ||
| Regeerperiode | 1493 - 1519 | |
| Voorganger | Frederik III | |
| Opvolger | Karel V | |
| Huis | Habsburg | |
| Vader | Frederik III | |
| Moeder | Eleonora Helena van Portugal | |
| Geboren | 22 maart 1459 Wiener Neustadt, Oostenrijk |
|
| Gestorven | 12 januari 1519 Wels, Oostenrijk |
|
| Echtgenotes | 1e Maria van Bourgondië 2e Bianca Maria Sforza |
|
| Religie | Rooms-katholiek | |
Maximiliaan I (Wiener Neustadt, 22 maart 1459 – Wels, 12 januari 1519) was als enige overlevende zoon van keizer Frederik III, een telg uit het Habsburgse huis en aartshertog van Oostenrijk (vanwaar hij ook Maximiliaan I van Oostenrijk werd genoemd) met hausmacht aldaar.
Inhoud |
Toelichting [bewerken]
Door zijn huwelijk met Maria van Bourgondië werd Maximiliaan na haar voortijdige dood in 1482 de feitelijke machthebber over de Nederlanden en de Franche-Comté, als regent voor zijn troongerechtigd vierjarig zoontje Filips, de latere koning-gemaal in Castilië. In 1486 werd hij gekozen tot Rooms-koning en 22 jaar later, in 1508, door paus Julius II tot keizer van het Heilige Roomse Rijk gekroond — hij was echter al de facto keizer sinds 1493, het jaar waarin zijn vader overleed. De Brugse stedelingen zetten hem in 1488, in hun strijd om autonomie, meer dan vier maanden gevangen in de stad.
In 1494 viel het Franse leger, onder bevel van koning Karel VIII, Italië binnen, wat leidde tot de Italiaanse Oorlog van 1494 - 1498, de eerste van de Italiaanse Oorlogen. Die konden slechts na zijn dood, in 1525, door de Slag bij Pavia tijdens de Italiaanse Oorlog van 1521 - 1526 in het voordeel van het rijk worden beslecht.
Maximiliaans zoon Filips werd in 1494 meerderjarig verklaard en nam vanaf dan persoonlijk het bewind in handen, waardoor het regentschap van Maximiliaan verviel. Na het overlijden van Filips in 1506 gingen de Nederlanden en de Franche-Comté naar zijn zesjarige zoontje Karel. Tot 1515 stond Karel onder het voogdijschap van zijn grootvader Maximiliaan. Deze had het echter te druk met zijn andere regeringstaken en militaire campagnes en hij liet zich, met instemming van de Staten-Generaal, in de Nederlanden vervangen door zijn dochter Margaretha van Oostenrijk, die daarmee de eerste landvoogdes van de Nederlanden werd. Deze functie zou ook onder Karel en zijn opvolgers blijven bestaan.
Om de toenemende druk te verminderen die ontstaan was door verdragen afgesloten tussen de heersers van Frankrijk, Polen, Hongarije, Bohemen en Rusland, pleegde Maximiliaan in juli 1515 in Wenen overleg met koning Wladislaus II van Hongarije en Bohemen, en met diens broer Sigismund I van Polen. Het daar afgesproken dubbelhuwelijk (de Wiener Doppelhochzeit) tussen twee kleinkinderen van Maximiliaan (Ferdinand en Maria) en de enige kinderen van Wladislaus (Anna en Lodewijk) zorgden ervoor dat elf jaar later ook Hongarije en Bohemen toevielen aan het huis Habsburg.
Huwelijken en kinderen [bewerken]
Op 19 augustus 1477 huwde hij te Gent met Maria van Bourgondië, de dochter van Karel de Stoute en erfgename van Bourgondië. Het paar kreeg drie kinderen:
- Filips de Schone (22 juni 1478 - 25 september 1506), trouwde met Johanna van Castilië
- Margaretha (10 januari 1480 - 1 december 1530), trouwde met Filibert II van Savoye
- Frans (*/† 1481)
Maximiliaan sloot op 22 juli 1489 een huwelijk met de handschoen met Anna van Bretagne, dit huwelijk werd voor oktober 1491 ontbonden.
Op 16 maart 1494 huwde Maximiliaan met Bianca Maria Sforza. Uit dit huwelijk werden eveneens geen kinderen geboren.
Naast zijn kinderen uit zijn huwelijk met Maria van Bourgondië had hij een aantal onechte kinderen:
- Joris van Oostenrijk (Gent, 1505 - Luik, 1557) was een natuurlijke zoon van Maximiliaan en Margaretha van Edelsheim. Joris werd in 1536 bisschop van Brixen en van Brescia en in 1538 werd hij bisschop van Valencia.
- Dorothea van Oostenrijk was een natuurlijke dochter van Maximiliaan. Zij trouwde met Johan I van Oost-Friesland, heer van Durbuy, gouverneur der landen van Overmaas en drossaard en kastelein van Valkenburg. Anna van Oostfriesland-Durbuy, een dochter van Doreothea en Jan, trouwde met Joost van Bronckhorst-Gronsveld.
- Barbara Disquis, ('s-Hertogenbosch, 1482 - 22 september 1568) een gevolg van zijn bezoek aan 's-Hertogenbosch in 1481. Zij trad op 15-jarige leeftijd in een klooster en verbleef daar tot haar overlijden.
Overlijden [bewerken]
Maximiliaan overleed in 1519 in de stad Wels in Opper-Oostenrijk. Voor zijn grafmonument in de Hofkerk in Innsbruck had hij opdracht gegeven om 40 levensgrote bronzen standbeelden te laten gieten, maar slechts 28 ervan zijn ooit voltooid. Hij werd echter bijgezet in de hofkapel van zijn geboorteplaats, Wiener Neustadt. Als keizer werd hij opgevolgd door zijn kleinzoon Karel V. Zijn eigen zoon Filips de Schone was immers al overleden in 1506.
Trivia [bewerken]
De Amsterdamse Keizersgracht is vernoemd naar Maximiliaan.
 |
Zie de categorie Maximilian I, Holy Roman Emperor van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
Vetgedrukt: keizer · Cursief: tegenkoning · 1 medekoning (in een deelrijk)· 2 afkomstig uit een andere dynastie
