Mazurië

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
17e-eeuwse bedevaartskerk in Święta Lipka

Mazurië of Mazoerië (Pools: Mazury, Duits: Masuren) is een historische regio die ooit deel uitmaakte van Oost-Pruisen maar nu in noordoost-Polen ligt. De vele meren en bossen trekken veel toeristen, vooral zeilers en kajakkers.

Het Mazurisch Merenplateau (Mazurische Meervlakte), met meer dan 2000 meren, strekt zich over ongeveer 290 km uit, van de benedenloop van de rivier de Wisła (Weichsel) tot aan de Pools-Litouwse grens. Het grootste meer in het gebied is het Sniardwymeer, dat met 110 km² ook het grootste meer van Polen is. Het gebied staat bekend als het Kraina Tysiąca Jezior (Pools) of Land der Tausend Seen (Duits), het "Land der Duizend Meren".

Belangrijke steden in Mazurië zijn Ełk (Duits: Lyck), Iława (Deutsch Eylau), Kętrzyn (Rastenburg), Mrągowo (Sensburg), Ostróda (Osterode) en Szczytno (Ortelsburg).

Geschiedenis[bewerken]

Mazurië werd oorspronkelijk bevolkt door de Oude Pruisen. In de 13e eeuw werd het gebied veroverd en gekerstend door de Duitse Orde. Hierna werd de streek bevolkt door Poolse kolonisten, voornamelijk uit Mazovië. Ook veel Duitsers, Fransen, Nederlanders, Vlamingen en Noren trokken naar het gebied. In de 16e eeuw viel het gebied onder de heerschappij van het Hertogdom Pruisen. Op het platteland was Pools de belangrijkste voertaal, maar in de steden werd veel Duits gesproken, vooral door de hogere klassen. Op het platteland bleef ook Oudpruisisch in gebruik tot begin 18e eeuw.

In 1656 werd de streek verwoest door invallende Tataren, die in twee weken 30% van de bevolking uitmoordden. In de periode 1708-1711 stierf zo'n 50% van de bevolking aan de pest. De bevolking werd hierna aangevuld met protestantse kolonisten uit Polen-Litouwen, Schotland, Salzburg, Frankrijk en Rusland.

Mazurië werd in 1773 onderdeel van de nieuwe Pruisische provincie Oost-Pruisen. Een proces van verduitsing begon met de vestiging van het Duitse Rijk in 1871, waarbij het gebruik van Pools op scholen werd verboden.

In 1914, tijdens de Eerste Wereldoorlog, werd een belangrijke veldslag tussen de Duitsers en de Russen uitgevochten in Mazurië, de Slag bij Tannenberg. Na de oorlog vond op 11 juni 1920 een volksraadpleging plaats waarbij de inwoners van de twee zuidelijkste districten van Oost-Pruisen konden kiezen om zich bij Polen aan te sluiten of bij Duitsland te blijven. Hierbij koos 99,32 % van de stemmers voor Duitsland.[1]

Van 1933 tot 1943 voerden de nazi's een actief verduitsingsbeleid. Hierbij werden duizenden Poolse plaatsnamen vervangen door Duitse namen; vanaf 1938 werden zo'n 50% van de bestaande plaatsnamen veranderd in Duitse namen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog had Adolf Hitler zijn militair hoofdkwartier Wolfsschanze in Görlitz (nu: Gierłoż), nabij Rastenburg (nu: Kętrzyn) in Mazurië. Hier werd op 20 juli 1944 een mislukte bomaanslag op Hitler gepleegd. De streek werd verwoest door het Wisła-Oderoffensief in januari en februari 1945.

Na de oorlog werd het gebied bezet door Polen, waarbij het grootste deel van de bevolking naar Duitsland vluchtte of verjaagd werd. Tegelijkertijd was er een grote intocht van Polen, vooral afkomstig uit door de Sovjet-Unie geannexeerde gebieden. Onder het communistische regime werd de Duitstalige bevolking van Mazurië onderdrukt. In de jaren '50 kreeg een aantal Mazuriërs de kans om herenigd te worden met hun gevluchte familie in West-Duitsland. Zo'n 100.000 mensen verlieten het gebied.

Vandaag de dag zijn er nog maar zo'n 5.000 van de oorspronkelijke Mazurische bevolking over. De protestantse kerken van de oorspronkelijke Mazuriërs zijn nu veelal in gebruik als rooms-katholieke kerken voor de huidige Poolse bevolking.

Mazurië werd in 1945 een administratieve regio (woiwodschap) van Polen. In 1999 werd de regio samengevoegd met Ermland tot de huidige regio Ermland-Mazurië.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Andreas Kossert (2003), "Grenzlandpolitik" und Ostforschung an der Peripherie des Reiches, in: Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte, 51. Jg. Heft 2, blz. 124.
Wikivoyage Wikivoyage heeft een reisgids over dit onderwerp: Ermland-Mazurië.