Mecenas

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een mecenas, ook wel patroon genoemd, is een persoon die als beschermheer of -vrouwe van kunstenaars, geleerden of sporters optreedt door ze van financiële middelen te voorzien, zodat ze zich zorgeloos kunnen wijden aan hun scheppend werk, wetenschappelijk onderzoek of sportieve loopbaan. De functie van een mecenas heet mecenaat. Hij is meestal welgesteld, zodat hij zich het financiële offer kan veroorloven. De begunstigde artiest, wetenschapper of atleet wordt in dit verband protegé genoemd.

Geschiedenis[bewerken]

De term mecenas is een eponiem, afkomstig van Gaius Cilnius Maecenas, de rijke Romein die de beschermheer was van schrijvers als Vergilius, Propertius en Horatius. Hij speelde een belangrijke rol in keizer Augustus' cultuurpolitiek.

Enkele bekende mecenassen uit de geschiedenis zijn:

In de 21e eeuw start het mecenaat in Europa een nieuwe bloeiperiode, na decennia van overheidszorg voor de kunsten. Steeds meer liefhebbers van beeldende kunst, theater, muziek, literatuur etc. beseffen, dat hun steun noodzakelijk is nu overheden hun financiering voor cultuur steeds verder terugschroeven. Onder deze nieuwe mecenassen zijn drie hoofdgroepen van gevers te onderscheiden, zo wijst recent onderzoek uit.[bron?] Ten eerste de naoorlogse generatie of babyboomers die nu hun vermogen gaan verdelen. Dan de generatie tussen de 30 en 50 jaar (vooral in het bedrijfsleven en de financiële wereld) die met hun snel gestegen inkomens ruimhartig kunnen zijn. Tot slot vrouwen, als belangrijkste erfgenamen wereldwijd en de snelst groeiende groep ondernemers. Daarmee is mecenaat niet langer een begrip uit het verleden, maar een actuele aanvullende financieringsbron voor kunst en cultuur. Soms komt men dan in de buurt van een sponsor. Van een mecenas verwacht men toch niet dat hij er uiteindelijk voordeel van zal ondervinden. Soms is de grens echter moeilijk te trekken, vooral als bedrijven voor mecenas spelen.

Bedrijfsmecenaat[bewerken]

Het bedrijfsmecenaat bevindt zich op de grens van sponsoring en puur altruïstisch mecenaat. Hoewel de bedrijven geen onmiddellijke tegenprestatie vragen, verwacht men toch een zekere naambekendheid en imagoverbetering. Zo zal een bedrijf zich graag als kunstminnend profileren en wordt het toch vermeld bij het kunstwerk, bijvoorbeeld als schenker, of als: "dankzij de steun van". Dit is niet ongewoon, want ook in het verleden werd een schenker of sponsor bij het kunstwerk vermeld, soms zelfs als "weldoener" afgebeeld op een schilderij, zoals bijvoorbeeld bij Rogier van der Weyden, of bij componisten die hun werk opdroegen aan de geldschieter.

De Belgische vereniging Bedrijfsmecenaat wil een platform zijn door bedrijven en kunstenaars samen te brengen.

Literatuur over mecenaat in Nederland[bewerken]

  • Helleke van den Braber, "Geven om te krijgen. Literair mecenaat in Nederland tussen 1900 en 1940" (2002)
  • Carla Graft, "Kunst in Nood. Haagse kunstliefhebbers en hun initiatieven voor steun aan noodlijdende beeldend kunstenaars" (2008)
  • Renée Steenbergen, "De Nieuwe Mecenas. Cultuur en de terugkeer van het particuliere geld" (2008)

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]