Medezeggenschap

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Medezeggenschap is het uitoefenen van invloed op de (arbeids)omstandigheden, arbeidsrelatie en de organisatie door werknemers of andere direct betrokkenen, zoals studenten/cliënten (bij onderwijsinstellingen en zorginstellingen) of ouders (bij scholen).

Arbeidsorganisaties[bewerken]

Medezeggenschap bij arbeidsorganisaties in Nederland kan op twee niveaus plaatsvinden:

  • Binnen de onderneming. In dit geval is sprake van medezeggenschap door een ondernemingsraad (of eventueel een personeelsvertegenwoordiging).
  • Ondernemingsoverschrijdend. In dit geval is sprake van medezeggenschap door vakbonden.

Dit onderscheid is niet zo zwart-wit als hier beschreven staat. Het kan voorkomen dat een werkgever met een vakbond een ondernemings-cao afsluit. Deze CAO is dan van toepassing op één onderneming. Anderzijds moet het begrip onderneming ruim opgevat worden; als er sprake is van een concern zijn er meerdere ondernemingsraden die invloed hebben binnen de ondernemingen in dit concern. Elke onderneming binnen het concern kan een eigen ondernemingsraad hebben. Daarnaast kan er een groepsondernemingsraad (voor een aantal ondernemingen binnen het concern) bestaan en een centrale ondernemingsraad (voor het hele concern).

Defensie[bewerken]

Medezeggenschap binnen het Ministerie van Defensie vindt in principe plaats op drie niveaus:

  • Op niveau van een diensteenheid. Dit is de medezeggenschapscommissie (MC).
  • Op niveau van een defensieonderdeel. Dit is de Defensieonderdeel medezeggenschapscommissie (DMC).
  • Op niveau van het departement. Dit is de Centrale medezeggenschapscommissie (CMC).

Voorts zijn er nog een aantal bijzondere medezeggenschapscommissies:

  • Alle diensteenheden kunnen op aanwijzing van de minister beschikken over een Gemeenschappelijke medezeggenschapscommissie (GMC).
  • In geval van reorganisatie binnen een aantal diensteenheden waarbij de reorganisatie niet binnen de bestaande medezeggenschapstructuur kan worden afgehandeld dan wordt er een tijdelijke reorganisatie medezeggenschapscommissie (TRMC) ingesteld.
  • Indien er op 1 locatie meerdere diensteenheden werkzaam zijn kan een locatie medezeggenschapscommissie (LMC) worden ingesteld.

Medezeggenschap binnen Defensie is geregeld binnen het Besluit Medezeggenschap Defensie (BMD).

Zorginstellingen[bewerken]

Medezeggenschap door cliënten bij zorginstellingen in Nederland is sinds 1996 geregeld in de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (WMCZ).

Hoger onderwijs[bewerken]

Medezeggenschap binnen het Nederlandse hoger onderwijs vindt plaats op drie niveaus:

  • Universiteits- of hogeschoolbreed is er de centrale medezeggenschapsraad. Deze overlegt met het college van bestuur.
  • Op faculteitsniveau is er de facultaire medezeggenschapsraad welke overlegt met het bestuur van de faculteit.
  • Iedere opleiding heeft een eigen opleidingscommissie. Deze overlegt met de opleidingsdirecteur of het opleidingsbestuur.

Zowel studenten als docenten hebben in de organen een stem. De rechten en plichten van medezeggenschapsraden zijn geregeld in de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW).