Medische informatiekunde

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Onderzoek van bloedvaten.

Medische informatiekunde of medische informatica (MI) is een vakgebied binnen de geneeskunde dat zich bezighoudt met informaticatoepassingen in de geneeskunde. De vakdiscipline ontstond uit de noodzaak om vragen omtrent informatieverwerking in de geneeskunde zo aan te pakken dat ze met informaticamethoden opgelost kunnen worden.

Algemeen[bewerken]

Medische Informatiekunde is een opkomende discipline die bestaat uit de studie, uitvindingen en implementaties van bepaalde structuren en algoritmes om de communicatie, het inzicht en het management van de medische informatie te verbeteren. Het doeleinde van biomedische Informatiekunde is het samensmelten van data, kennis en de nodige tools om deze data en kennis in het besluitvormingsproces te kunnen gebruiken, op de nodige tijd en plaats dat de beslissingen genomen moeten worden.

Bij het wetenschappelijk beschouwen van het vakgebied dienen aanvullende zaken in ogenschouw genomen te worden als de afbakening en kern van het vakgebied, de daaruit voortvloeiende wetenschappelijke activiteiten en de toepassingen.

Het vakgebied is een empirische wetenschap die feiten bestudeert en wetten opstelt en toetst. Het studiedomein, het gebied van waaruit de waarnemingen worden gedaan is de geneeskunde. Het gaat hier om het functioneren ervan in het algemeen en het geneeskundig handelen in het bijzonder.

Beschouwd als een activiteit is de essentie de studie en geproduceerde nieuwe kennis over het onderwerp. Een medisch informaticus beoogt begripsvergroting, definiëring en overdracht van de verworven kennis van het vakgebied. Studieonderwerp is de rol van de informatie, de structuur, de gedragswetten ervan en de invloed op het functioneren van de geneeskunde en het bepalen ervan. De wetenschapper doet hiertoe waarnemingen omtrent het ontstaan en gebruik van medische informatie, brengt structuur aan, documenteert en analyseert en expliciteert de relatie tussen bestaande en nieuwe medische kennis.

Noodzaak voor de wetenschap[bewerken]

Eerst en vooral kan er gesteld worden dat deze wetenschap belangrijk is omdat er in de medische wereld veel gegevens van patiënten zijn die nodig kunnen zijn om hen bij bepaalde situaties te kunnen helpen/redden. Maar om al deze informatie ter beschikking te kunnen hebben is er een efficiënte samenwerking of samensmelting nodig van de verschillende afdelingen. Dit kan simpelweg met een voorbeeld geïllustreerd worden: stel dat een patiënt een hartaanval krijgt en naar de spoedafdeling gaat, dan is het belangrijk dat men daar alle informatie over deze patiënt heeft. Het kan bv. zijn bloedanalyses bevatten, zijn bloedtype, heeft hij bepaalde ziektes, neemt hij bepaalde medicijnen, enzovoort. Om dit te kunnen realiseren is een informaticasysteem nodig met een database die over de verschillende afdelingen (neurobiologie, cardiologie, radiologie, enzovoort) gebruikt kan worden.

Een andere reden die deze wetenschap belangrijk maakt is dat dokters meer en meer onderzoek verrichten aan de hand van nieuwe technologieën. Een voorbeeld hiervan is een simpele CT-scan die het mogelijk maakt de hersenen in 3D te bekijken. Hier komt ook veel informaticakennis en -technologie van pas om een correct en mooi beeld weer te geven. De studie die zich hiermee bezighoudt is digitale beeldbewerking. Maar het is logisch dat ook medische kennis vereist is om te begrijpen wat het beeld weergeeft.

Dankzij de interdisciplinaire vooruitgang van de Medische Informatiekunde kan de medische wereld meer en meer patiënten redden en genezen. De technologie is zo goed geëvolueerd dat de dokter in plaats van te genezen nu de ziektes en gezondheidsprobleem gaat voorkomen. Zo zien we dat met preventie meer patiënten genezen en gered kunnen worden, waarop de technologie en de informatica een belangrijke invloed zal hebben. Dit kan worden geïllustreerd aan de hand van een voorbeeld: een patiënt heeft kanker, hoe sneller die kanker gedetecteerd kan worden, hoe minder risico's dat de patiënt loopt. Dus is het belangrijk dat de twee wetenschappen samen gaan werken om nieuwe technologieën uit te vinden die meer preventief werken. Een technologie waar momenteel aan wordt gewerkt is het gebruik van zigbee aliance waar met behulp van nanotechnologie stoffen in de bloedvaten kunnen worden ingespoten die informatie aan de dokter kan bezorgen. Zo zullen patiënten met een slechte bloeddruk verwittigd worden wanneer hun bloeddruk te hoog/laag is of patiënten met diabetes worden verwittigd wanneer zij insuline moeten nemen.


Toepassingen[bewerken]

De verkregen kennis omtrent de informatie in het geneeskundig handelen vindt haar weerslag in een wetenschappelijker medische praktijk. De bevindingen worden toegepast bij het ontwikkelen van betere protocollen, het ondersteunen van methodisch vergaren en vastleggen van medische gegevens, het ontwerpen van gerichte zoektechnieken die optimaal gebruik kunnen maken van medische databanken en door het toepassen van valide redeneervormen die tot gefundeerde medische beslissingen kunnen leiden.

Medische beeldbewerking[bewerken]

CT-scan waarbij het oppervlak weergegeven wordt in 3D

Medische beeldbewerking is het onderzoeken van inwendige delen in het lichaam aan de hand van volgende technologieën die een beeld maken:

Endoscopie vormt wel beelden maar wordt meestal niet tot het beeldvormend onderzoek gerekend.

Medische mobiele communicatie[bewerken]

ZigBee Alliance[bewerken]

De ZigBee Alliance is een opensourcetechnologie voor WPAN (Wirelles Personal Network). In de medische wereld wordt hij vooral gebruikt omdat dit praktisch en kostenbesparend is. Het volgende scenario is een goed voorbeeld hiervan is een wat oudere persoon die zich niet of moeilijk kan verplaatsen. Om elke dag een verpleegkundige te sturen om alle medische gegevens (bloeddruk, suikerniveau et cetera) te komen noteren is duur en niet praktisch. Maar als we deze toestellen zouden verbinden met een ZigBee module die vervolgens aan een gsm of het internet verbonden is, dan hoeft er geen verpleegkundige meer langs te komen wat kostenbesparend is en praktisch. Er zijn ook andere projecten in de medische en gezondheid sector waarin ZigBee zeer nuttig kan zijn.


Nanogeneeskunde[bewerken]

Bij nanogeneeskunde zal er gebruikgemaakt worden van nanotechnologie om medicatie toe te dienen op specifieke plaatsen in het lichaam in plaats van om het even waar. De stoffen waaruit de medische nanotechnologie bestaat zijn niet dezelfde als die bij computernanotechnologie (CPU's, moederborden, ...). Dit komt doordat de computernanotechnologie veel schadelijke stoffen bevat die giftig zijn voor de mens.

Zie ook[bewerken]

  • eHealth - het gebruik van het internet als hulpmiddel bij gezondheidszorg.
Bronnen, noten en/of referenties
  • Rafael C. Gonzalez en Richard E. Woods Digital image processing 3th edition ISBN 978-0-13-505-267-9 info op 11 november 2010 geraadpleegd.