Meer uitgebreid lager onderwijs

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De voormalige RK ULO St Thomas van Acquino in Tiel. (Op de gevel staat: "R.K.U.L.O.SCHOOL St THOMAS v AQUINE")

(Meer) uitgebreid lager onderwijs, afgekort mulo (ook ulo), is een schoolvorm die in Nederland ontstond onder de Onderwijswet van 1857.

In Nederland werd hij na invoering van de Mammoetwet afgeschaft, in Suriname bestaat de onderwijsvorm nog steeds. Het is de benaming voor een schooltype na de lagere school. De wettelijke term MULO werd in 1920[1] afgeschaft en veranderd in ULO. Echter, de naam MULO is nooit meer verdwenen. Veel scholen vonden de term MULO beter klinken dan ULO. Ulo en Mulo wordt ook geschreven als ULO en MULO of ulo en mulo en ook met punten: M.U.L.O.

Vakkenpakket[bewerken]

Het standaard jaarlijkse vakkenpakket (geen keuzemogelijkheid) bestond uit: Nederlands, Frans, Engels, Duits, algebra, meetkunde, aardrijkskunde, geschiedenis, biologie, natuurkunde (vaak aangeduid als fysica), bedrijfsrekenen, boekhouden en gymnastiek. Op de Christelijke en RK Mulo stond ook nog godsdienstleer en bijbelse geschiedenis op het programma. Ook werd een cijfer gegeven voor 'verzorging schriftelijk werk'. De enige facultatieve vakken waren tekenen en handwerken. De lessen werden in een vast stramien (rooster) gegeven. Aan belangrijke vakken zoals Nederlands werd relatief meer tijd besteed.

Examen[bewerken]

Het schriftelijke en mondelinge examen bestond uit Nederlands, Frans, Engels, Duits, algebra, meetkunde, aardrijkskunde, geschiedenis en natuurkunde. Ook werd er een cijfer voor schrijven (handschrift of verzorging schriftelijk werk) toegekend, dat overigens niet meetelde voor de uitslag.

Het examen werd in aanwezigheid van een rijksgecommitteerde niet door de school zelf afgenomen. Resultaten van voorgaande tests werden niet meegeteld. Ingeval men gezakt was voor het examen kreeg men een herkansing.

Mogelijkheden[bewerken]

Na de vierjarige Mulo kon men doorstromen naar de middelbare meisjesschool (mms) of hogereburgerschool (hbs) of voor technische opleidingen naar de middelbare technische school (mts). Tot 1957 was mts de naam voor de latere hogere technische school (hts).

Differentiatie MULO-A en MULO-B[bewerken]

Naast de Mulo-A, was er de Mulo-B, waarbij in het laatste/examenjaar extra algebra, meetkunde (o.a. goniometrie) en fysica (natuurkunde inclusief mechanica) werd gegeven en geëxamineerd. De mogelijkheid bestond ook om na het behalen van het Mulo(-A) diploma na één extra studiejaar, het Mulo-B diploma te halen. In geval van één examen voor Mulo-A en Mulo-B kon een van de vreemde talen en aardrijkskunde of geschiedenis vervallen. Uiteraard verviel dan ook de 'normale' algebra, meetkunde en natuurkunde.

Men kon ook in het laatste jaar les volgen en examen doen in boekhouden, bedrijfsrekenen, handelskennis, bedrijfsleer en rechts- en wetskennis. In dat geval kreeg men een aantekening op het diploma,[2] waarmee, net als met het middenstandsdiploma, werd voldaan aan de eisen van handelskennis, zoals vereist volgens de vestigingswet bedrijven 1954.

Bij een aantal scholen kon men facultatief examen doen in tekenen of scheikunde (een eenvoudig en een moeilijker programma).

Gevolgen Mammoetwet[bewerken]

In het kader van de Mammoetwet[3] is de Mulo-school als schooltype in 1968 vervangen door de mavo, hoewel beide schooltypen een andere achtergrond hebben. Het oude systeem met Ambachtsschool, ULO, mms, hbs en gymnasium was sterk standgericht; de ULO voor de "Kleine Luyden en kleine middenstand", de HBS voor de "hogere" burgers en het gymnasium voor de academische elite. Dit is uiteraard een versimpelde voorstelling van zaken. Het nieuwe systeem van de Mammoetwet legt veel meer de nadruk op het niveau van onderwijs en was mede bedoeld te komen tot emancipatie van de lagere sociale klassen.

Niveau[bewerken]

De MULO was door het ontbreken van niveau-differentiatie (met uitzondering van het boven aangegeven A en B niveau en de aantekening voor handelskennis) zoals die nu aanwezig is in het vmbo feitelijk een categorale school. Menig MULO-gediplomeerde studeerde in de avonduren om carrière te kunnen maken. Vergelijking van het niveau van MULO en vmbo/mavo is alleen goed mogelijk indien alleen de huidige D(TL)-niveaus in de vergelijking meegenomen worden. MULO direct vergelijken met vmbo-bb zal uiteraard de reactie oproepen dat het niveau gedaald is. Een vergelijking tussen MULO en mavo met alle vakken (6) op niveau D zal dat beeld nuanceren. Onder anderen Wim Kok en Jelle Zijlstra begonnen hun opleiding op de Mulo.

Suriname[bewerken]

In Suriname bestaat het MULO nog steeds en kan vergeleken worden met de onderbouw van het voortgezet onderwijs in Nederland. In het eerste jaar wordt er les gevolgd in Nederlands, Engels, aardrijkskunde, geschiedenis, biologie, wiskunde, natuurkunde, bedrijfsrekenen en gymnastiek. In het tweede jaar komt er Spaans bij, en in het derde jaar wordt er een keuze gemaakt tussen de A- en de B-richting. In de A-richting vervalt natuurkunde, wordt er minder aandacht besteed aan wiskunde en komt het vak Handelswetenschappen erbij. In de B-richting vervalt bedrijfsrekenen en wordt er meer aandacht besteed aan natuurkunde.

Aan het eind van zowel het derde als het vierde jaar wordt er een toelatingsexamen gemaakt in Nederlands, Engels, Spaans, Wiskunde/bedrijfsrekenen en natuurkunde/handelswetenschappen waarin de volgende pakketten kunnen worden behaald:

  • Havo P1: Toelating tot vierde klas havo oude stijl A-richting (met Spaans)
  • Havo P2: Toelating tot vierde klas havo oude stijl A-richting (met Latijns-Amerikaanse cultuur)
  • Havo R: Toelating tot vierde klas havo oude stijl B-richting (kan alleen worden behaald in de B-richting)
  • Vwo P: Toelating tot vierde klas VWO oude stijl met maatschappelijke vakken en talen
  • Vwo Q1: Toelating tot vierde klas VWO oude stijl A-richting (met Spaans)
  • Vwo Q2: Toelating tot vierde klas VWO oude stijl A-richting (met Latijns-Amerikaanse cultuur)
  • Vwo S: Toelating tot vierde klas VWO oude stijl B-richting (kan alleen worden behaald in de B-richting)

Als men geen van de pakketten worden behaald kan men alleen maar doorgaan naar de vierde klas, waar men behalve toelatingsexamen ook staatsexamen maakt in de overige vakken. B-leerlingen maken in de vierde klas ook examen in Technisch Inzicht, dat toelating geeft tot het Natuurtechnisch Instituut, een technisch mbo. Zonder pakketten kan men alleen maar (na het behalen van het diploma) doorstromen naar het IMEAO (Instituut voor Middelbaar Economisch Administratief Onderwijs), een soort mbo voor management, economie en recht, en de kweekschool. Men kan dus ook eerst MULO-B volgen om daarna met een behaald P- of Q-pakket van richting te veranderen.

Hoewel ingewikkeld is dit systeem ingevoerd om de leeftijdsgroepen meer gescheiden te houden, maar vooral omdat er minder effectief lesgegeven wordt vanwege het tropisch klimaat. Dit systeem scheidt ook makkelijker de ijverige en begaafde studenten van de minder begaafden en luilakken.[bron?]

Mulorapport[bewerken]

Mulo-B diploma (1965) met handelsaantekening (=middenstandsdiploma)[bewerken]

Externe link[bewerken]

Voetnoten[bewerken]

  1. Wet op het lager onderwijs van 1920.
  2. Basisbesluit vestigingseisen kredietwaardigheid en handelskennis (Stb 1958, 417).
  3. Wet op het Voortgezet onderwijs van 1963.