Meervoudige intelligentie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De meervoudige intelligentie theorie is in 1983 geïntroduceerd door de Amerikaanse psycholoog Howard Gardner. Er bestaat echter geen wetenschappelijke consensus dat de verschillende intelligenties daadwerkelijk bestaan.[1]

Intelligentie[bewerken]

Intelligentie betekent volgens Gardner: de bekwaamheid om te leren, om problemen op te lossen. Dit kan volgens hem op verschillende (dus meervoudige) manieren. Dit betekent dat je op sommige manieren meer intelligent bent dan op andere. Het idee dat er meerdere vormen van intelligentie bestaan is in het verleden ook door andere psychologen zoals Thurstone, Guilford, Cattell en Robert Sternberg[2] verdedigd. Het is echter door Gardner het verst doorgevoerd, omdat hij ook niet-cognitieve vaardigheden zoals motorische handigheid en muzikaliteit rekent tot subvormen van intelligentie.

Soorten intelligentie[bewerken]

De verschillende intelligenties volgens de theorie zijn:

  • verbaal/linguïstische intelligentie (taalslim)
  • logisch/mathematische intelligentie (rekenslim)
  • visueel/ruimtelijke intelligentie (beeldslim)
  • muzikaal/ritmische intelligentie (muziekslim)
  • lichamelijke/kinesthetische intelligentie (beweegslim)
  • interpersoonlijke intelligentie (samenslim)
  • intrapersoonlijke intelligentie (zelfslim)
  • natuurgerichte intelligentie (natuurslim).

IQ-test[bewerken]

Als je laag op een IQ-test scoort, betekent dit volgens Gardner dus niet dat je niet intelligent bent. Het betekent alleen dat je niet verbaal/linguïstisch, logisch/mathematisch en/of visueel/ruimtelijk intelligent bent. Op één van de andere manieren kan je wel erg intelligent zijn en heel erg uitblinken en daardoor zelfs heel succesvol worden. Mozart was volgens hem bijvoorbeeld muzikaal intelligent.

Gardner is van mening dat ieder mens een of meerdere dimensies heeft waarin men uitblinkt (en dus ook graag doet). Verder beweert Gardner dat de traditionele IQ-testen te weinig rekening houden met deze dimensies.

Meervoudige intelligentie in het onderwijs[bewerken]

In de Verenigde Staten wordt het begrip meervoudige intelligentie al langer gebruikt. Het begrip wordt veel gebruikt binnen het onderwijs met als doel onderwijs meer adaptief en gedifferentieerd te maken. In Nederland is er ook al een aantal scholen die dit concept aandacht geeft en er zijn zelfs scholen die hun hele onderwijsaanbod hierop gebaseerd hebben.

Gebruik in de onderwijspraktijk wordt door internationaal onderzoek echter afgeraden.[3]

Kritiek op de theorie van Gardner[bewerken]

Kritiek op de theorie van Gardner is dat er onvoldoende empirische aanknopingspunten zijn voor de door hem onderscheiden subvormen van intelligentie.[3] Het algemene intelligentieconcept (factor G) en daaraan gekoppelde intelligentietests blijken toch het best te voldoen aan criteria als betrouwbaarheid en validiteit, ontleend aan de psychometrie. Zo blijkt algemene intelligentie gemeten met een IQ test de beste voorspeller te zijn van schoolsucces. Vanuit meervoudige intelligentie gedacht is dit juist weer logisch omdat scholen vrijwel volledig gericht zijn op de eerste twee intelligenties (woordslim, rekenslim) waar ook de IQ test op gericht is. Een andere punt van kritiek is dat Gardner het begrip intelligentie verwart met het begrip vaardigheid (Engels: ability).

De reden waarom de theorie zo populair is geworden, ligt volgens wetenschappers in het feit dat er schijnbaar tegemoet kan worden gekomen aan de verschillen die er tussen kinderen bestaan. Het is echter een verwrongen beeld van differentiatie om te ontkennen dat het ene kind intelligenter is dan het andere. Dit kan namelijk aanleiding geven tot het stellen van lagere verwachtingen aan de leerlingen op cognitief gebied, waardoor de leerprestaties dalen.

Doordat de intelligenties van Gardner niet meetbaar zijn, bestaat ook het gevaar dat de intelligenties ten onrechte aan een leerling worden gekoppeld. Hierdoor kunnen problemen in de ontwikkeling ontstaan.

Zie ook[bewerken]

Verder lezen[bewerken]

  • Gardner, Howard. (1983) "Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences." New York: Basic Books.
  • Gardner, Howard. (1993) "Multiple Intelligences: The Theory In Practice." New York: Basic Books.

Referenties[bewerken]

  1. Benson, E. (2003) Breaking New Ground. Monitor on Psychology, February 2 2003.
  2. Sternberg, Robert J.; Jarvin, Linda & Grigorenko, Elena L. (2010), Explorations in Giftedness. ISBN 9780521740098
  3. a b Visser, B.A., Aston, M.C. & Vernon Ph.A (2006). Beyond g: Putting multiple intelligences theory to the test. Intelligence, 34, pp. 487-502.