Menachem Begin

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Menachem Begin מנחם בגין
6e Minister-president van Israël
16 augustus 1913 - 9 maart 1992
Voorganger	Yitzchak Rabin
Opvolger	Yitzhak Shamir
Partij	Likoed
Geboorte	16 augustus 1913 Brest
Overlijden	9 maart 1992 Jeruzalem
Portaal Politiek

Menachem Wolfovitch Begin (Brest, 16 augustus 1913 – Jeruzalem, 9 maart 1992) was een Israëlisch politicus en de 6e premier van Israël. Menachem Begin (Hebreeuws: מנחם בגין) werd vooral bekend door de Camp-David-akkoorden met de Egyptische president Anwar Sadat die beiden de Nobelprijs voor de Vrede opleverde in 1978.

Menachem Begin in 1940 na zijn arrestatie door de NKVD

Menachem Begin werd geboren in Brest in Rusland waar hij vanaf 1939 de leider van de Zionistische Betar-organisatie was. Na de Duitse inval in Polen vluchtte hij naar Litouwen. Na de bezetting van Litouwen door de Sovjet-Unie werd Begin in september 1940 gearresteerd. Hij zat tot 1941 gevangen, maar mocht vertrekken voor de opbouw van het Poolse 2e Korps. De tocht van de Polen ging via Perzië en het Midden-Oosten, waar Begin in 1942 achterbleef in het Britse Mandaatgebied Palestina.

Vanaf 1942 was hij lid van de Irgoen Tsewa'i Leoemi (Hebreeuws voor Nationale Legerorganisatie, afgekort als Etsel) en in 1947 nam hij daar de leiding over. Begin wordt verantwoordelijk gehouden voor de terroristische bomaanslag op het Koning Davidhotel in Jeruzalem, waar op dat moment het Britse militaire hoofdkwartier was gevestigd en waarbij 91 mensen omkwamen.

Menachem Begin, Jimmy Carter en Anwar Sadat in Camp David, 1978

Na de stichting van de staat Israël vormde Begin de Herut-partij, die later de dominante fractie van de Likoed-partij zou worden, en leidde de oppositie. In 1977, 29 jaar na de oprichting van de staat, won zijn partij voor de eerste keer de verkiezingen. Hij vormde een regering met de religieuze partijen, die later ook op de steun van de Democraten kon rekenen. In 1979 ondertekenden Begin en Anwar Sadat onder leiding van Jimmy Carter de Camp David-akkoorden. In dat verdrag werd de Sinaï terugegeven aan Egypte waarbij ook alle Israëlische nederzettingen werden ontruimd en vernietigd.

In juni 1981 gelastte hij een aanval van het Israëlische leger op de in aanbouw zijnde Iraakse kernreactor Osirak. Naast veel kritiek uit binnen- en buitenland leverde hem dit ook een populariteitstoename op. Diezelfde maand genoot Begin zijn tweede en laatste verkiezingsoverwinning, alweer op Shimon Peres. In 1982 trok Israël onder Begin Libanon binnen om de PLO buiten raketaanvalsbereik van de noordelijke grens te krijgen. Naar aanleiding van de bloedbaden in Sabra en Shatila, die Libanese christelijke milities (zogenaamde falangisten) aanrichtten op Palestijnse vluchtelingen en waarbij vele duizenden burgers omkwamen, kwam in Israël een protestbeweging op gang die onafhankelijk juridisch onderzoek eiste. Dat onderzoek kwam er in de vorm van commissie Cahn, die concludeerde dat minister van defensie Ariel Sharon, die later premier zou worden, zijdelingse verantwoordelijkheid droeg voor het bloedbad, waarna hij moest aftreden.

Begin kwam weinig gehavend uit het onderzoek, maar het was duidelijk dat hij zijn greep op de regering had verloren. Eerder al had hij verklaard dat in het gevecht rond het Libanese Beaufort geen Israëlische soldaten waren gesneuveld, hetgeen feitelijk onjuist was. In augustus 1983 trok Begin zich terug uit de politiek. Hij was hevig teleurgesteld en gedeprimeerd door de oorlog, de dood van zijn vrouw en zijn eigen ziekte. Hij stierf in Jeruzalem in 1992.

Na zijn dood werd bekend dat Begin persoonlijk als leider binnen Irgun drie bomaanslagen op de West-Duitse bondskanselier Konrad Adenauer beraamd en gepland heeft. Hierbij bleef Adenauer grotendeels ongedeerd, wel doodden de Israëlische terroristen een Duitse politie-agent.^[1]

Een zoon van Begin, Benny Begin, heeft evenals zijn vader een carrière in de Israëlische politiek en werkt voor de Knesset.

[bewerken] Externe link

Wikimedia Commons heeft meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen in de categorie Menachem Begin.

• (en) (he) Begincentrum

Voorgaande: Amnesty International (1977)

Nobelprijswinnaar voor de Vrede

Eerstvolgende: Moeder Teresa (1979)