Mesties

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Spaans en Indiaans geeft mesties, een Spaans-koloniale afbeelding
Landen met een dominante mestizobevolking (The World Factbook van de CIA)

Een mesties (Spaans: mestizo, Portugees: mestiço, Frans: métis, Engels: mestee) is een persoon geboren uit een Europese, vaak Spaanse of Portugese, vader en een Indiaanse moeder of omgekeerd. In bredere zin wordt iedereen van gemengde etnische afkomst wel mesties genoemd. Het woord is afgeleid van mixtus, het verleden deelwoord van het Latijnse miscere (mengen).

Het proces van vermenging van Europese en Indiaanse achtergronden wordt mestizaje genoemd. Mestizaje wordt niet alleen als een raciaal of etnisch proces gezien, maar vooral ook cultureel. In zaken als voedsel, muziek, kleding, etc. vindt immers ook vermenging van Europees en Indiaans plaats. De bekendste filosoof van het mestizaje is de Mexicaan José Vasconcelos, die in zijn essay La raza cosmica (Het kosmische ras) de mesties het vijfde ras noemde, die het beste van de andere combineerde en daarbij de toekomst toebehoort.

In tegenstelling tot bijvoorbeeld de Engelse koloniën in Noord-Amerika en de Verenigde Staten heeft in Zuid-Amerika vanaf het eerste begin van de kolonisatie al rassenvermenging plaatsgevonden. Dit is nooit als een probleem gezien en werd zelfs aangemoedigd door de koloniale autoriteiten. Een groot deel van de bevolking van Latijns-Amerika bestaat uit mestiezen. In veel gebieden, zoals Mexico, Venezuela, Colombia is de rasvermenging zo ver voortgeschreden dat er nauwelijks nog zuivere blanken en Indianen zijn. In andere Latijns-Amerikaanse landen, waaronder Guatemala en Bolivia, bestaat er echter nog een sterke scheiding tussen Europeanen en Indianen en worden de mestiezen tot de "blanken" gerekend; het criterium is hier niet zo zeer het ras als wel de taal: "Indiaan" is wie een Indiaanse taal spreekt, "blank" is wie Spaans spreekt. Het land met het grootste percentage mestiezen is Paraguay (95%), terwijl in Uruguay (8%) nauwelijks mestiezen wonen.

In Centraal-Amerika worden mestiezen, soms samen met Europeanen, wel ladinos genoemd. Personen die deels van Europese en deels van Afrikaanse voorouders afstammen worden mulatten genoemd, personen deels Afrikaans deels Indiaans zijn worden zambo's genoemd.

In de Verenigde Staten bestaan uiteraard ook mestiezen, maar daar is die term minder gebruikelijk. Het woord Mestee wordt voor drierassen groepen, vermengde blanke, zwart en Indiër gebruikt. In Canada worden zij métis genoemd, en zijn ze samen met Indianen en Inuit erkend als de drie inheemse bevolkingsgroepen van het land. Op de Filipijnen wordt de term mestizo gebruikt voor personen die deels van Spaanse of Chinese en deels van inheems Filipijnse afkomst zijn. Tegenwoordig wordt de term "mestiezensamenleving" en "mestiezencultuur" ook vaak gebruikt voor de Indo's, de groep mensen van gemengd bloed in het voormalige Nederlands-Indië.

Zie ook[bewerken]