Methode-D'Hondt
De Methode-D'Hondt wordt gebruikt om in een kiessysteem met evenredige vertegenwoordiging het aantal beschikbare zetels te verdelen in functie van de voor de deelnemende partijen geldig uitgebrachte stemmen. In de verdeling van de restzetels geeft D'Hondt een lichte voorkeur aan de grotere partijen, in tegenstelling tot de methode-Saint Laguë. Een soortgelijke methode is Imperiali, dat bij de Belgische gemeenteraadsverkiezingen wordt toegepast. Dat laatste geeft nog meer voordeel voor de grotere partijen.
De methode is bedacht door Victor D'Hondt (1841–1901), Belgisch jurist en wetenschapper, en wordt in diverse landen gebruikt, onder meer in België, Bulgarije, Finland, Portugal, Spanje, Zwitserland en Turkije.
[bewerken] Werking
| Grootste partij | Middelste partij | Kleinste partij | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| divisor | quotiënt | zetel | quotiënt | zetel | quotiënt | zetel |
| stemmen | 4800 | 3600 | 1600 | |||
| /1= | 4800 | (1) | 3600 | (2) | 1600 | (6) |
| /2= | 2400 | (3) | 1800 | (4) | 800 | (12) |
| /3= | 1600 | (5) | 1200 | (8) | 533 | (18) |
| /4= | 1200 | (7) | 900 | (10) | 400 | (25) |
| /5= | 960 | (9) | 720 | (13) | 320 | |
| /6= | 800 | (11) | 600 | (16) | ||
| /7= | 686 | (14) | 514 | (19) | ||
| /8= | 600 | (15) | 450 | (21) | ||
| /9= | 533 | (17) | 400 | (24) | ||
| /10= | 480 | (20) | 360 | |||
| /11= | 436 | (22) | ||||
| /12= | 400 | (23) | ||||
| /13= | 369 | |||||
Het aantal stemmen van elke partij wordt achtereenvolgens gedeeld door positieve gehele getallen (1, 2, 3, 4, enz ...). De quotiënten die deze delingen opleveren, worden in volgorde van grootte gezet. Als 2 quotiënten hetzelfde zijn krijgt het quotiënt dat het resultaat is van de grootste deler (=de partij met de meeste stemmen) de eerste zetel toegewezen (in het voorbeeld hiernaast gebeurt dit bij 1600, 1200, 800, 600 en bij 400) in de praktijk zal dit echter zeer weinig voorkomen. De toewijzing gebeurt totdat alle zetels verdeeld zijn. Elke partij krijgt zoveel zetels als ze grootste quotiënten heeft.
Een voorbeeld: drie partijen halen respectievelijk 4800, 3600 en 1600 stemmen voor een raad van 25 leden. D'Hondt geeft in dit voorbeeld hetzelfde resultaat als een evenredige vertegenwoordiging, 12 + 9 + 4
In het voorbeeld hiernaast geeft het nummer tussen haakjes de toegekende zetel aan. (1) is de eerste te verdelen zetel, (2) de tweede, (3) de derde et cetera.
[bewerken] Kiesdeler
Het quotiënt dat gebruikt wordt om de laatste zetel toe te kennen aan een partij is de Kiesdeler en is het minimumaantal stemmen dat nodig is om een zetel te verwerven: een lijst krijgt zoveel zetels als het aantal keer dat de kiesdeler in het stemcijfer gaat.
