Metro van Boedapest
|
|
|
|
|
|
|
De metro van Boedapest is het metronetwerk van de Hongaarse hoofdstad Boedapest. Momenteel zijn er drie lijnen, een vierde is in aanleg.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
De metro van Boedapest was de eerste metro op het Europese vasteland. Hij werd ingehuldigd op 2 mei 1896. In dat jaar werd het duizendjarig bestaan van het Koninkrijk Hongarije gevierd. De feestelijkheden werden gehouden in het stadspark (Városliget), dat toen nog ver buiten het stadscentrum lag. Het stadsbestuur had echter geïnvesteerd in een prachtige boulevard (Andrássy út) tussen het stadscentrum en het Városliget, en was tegen een tramverbinding over die boulevard. Om de verwachte massa bezoekers toch snel ter plaatse te krijgen, werd gekozen voor een ondergrondse spoorlijn. Deze lijn draagt tegenwoordig de naam Millenniumondergrondse.
De krappe afmetingen van de tunnel (het dak ligt amper 20 cm onder straatniveau) waren noodzakelijk vanwege de riolering onder de kruising van de Andrássy út en de Nagykörút. Aangezien het destijds technisch niet mogelijk was de metrolijn onder de rioolbuizen te bouwen, werd ervoor gekozen de tunnel tussen het straatoppervlak en het riool te leggen.
Na de opening van de eerste lijn duurde het tot 1970 alvorens er een nieuw stuk metro bijkwam. In dat jaar werd het eerste deel van lijn M2 geopend. Daarna ging het echter snel. In 1972 werd de tweede metrolijn volledig afgewerkt; in 1973 werd de eerste metrolijn verlengd tot over de Hungária körút en in 1976 ging het eerste deel van lijn M3 open. Die lijn werd voltooid in 1990, waarna onmiddellijk de plannen voor de vierde metrolijn op tafel kwamen. Door geldgebrek begonnen de werken daaraan pas in 2003.
In de jaren 1980-1990 werd de oudste metrolijn grondig vernieuwd. Acht stations kregen daarbij weer hun originele uiterlijk van in 1896. Tussen 2003 en 2006 werden ook alle stations van lijn M2 volledig gerenoveerd.
[bewerken] Netwerk
| Lijn | Traject | Openstelling | Lengte | Stations |
|---|---|---|---|---|
  |
Vörösmarty tér ↔ Mexikói út | 1896 | 5 km | 11 |
 |
Déli pályaudvar ↔ Örs vezér tere | 1970 | 10 km | 11 |
 |
Újpest Központ ↔ Kőbánya-Kispest | 1976 | 18 km | 20 |
 |
Kelenföldi pályaudvar ↔ Bosnyák tér | 2014 à 2015 | in aanbouw | (14) |
[bewerken] Toekomst
Tegen 2014 zou de eerste fase van lijn M4 (kenkleur: lichtgroen) klaar moeten zijn. De M4 zal als tweede metrolijn Boeda en Pest verbinden, en loopt van het Ooststation (Keleti pályaudvar) naar het station van Kelenföld, in het zuiden van Boeda.
Er zijn ook plannen voor een vijfde metrolijn (kenkleur: paars). Deze zou de HÉV-lijnen naar Szentendre (in het noorden) en die naar Csepel (in het zuiden) met elkaar verbinden, via het Margiteiland, het Weststation (Nyugati pályaudvar) en Kálvin tér, met overstapmogelijkheden op alle andere metrolijnen.
Er bestaan ook vage plannen voor de verlenging van de andere lijnen (M1 naar het station van Rákosrendező, M2 naar Csömör, M3 naar de luchthaven van Boedapest in het zuiden en naar Káposztásmegyer in het noorden, M4 naar Nyírpalota). De meeste van deze plannen lijken echter niet (meer) haalbaar.
[bewerken] Vervoerbewijzen
Vervoerbewijzen van BKV zijn geldig op alle lijnen van het Boedapestse openbaar vervoer, maar het gewone kaartje staat geen overstappen toe. Er bestaan wel overstapkaartjes, die echter flink wat duurder zijn. Bovendien zijn er - uitsluitend voor de metro - ook kaarten (en overstapkaarten) die maar voor een beperkt aantal stations geldig zijn (drie voor het gewone kaartje, vijf voor het overstapkaartje). Verder zijn er kaarten voor één, drie of zeven dagen. Voor de abonnementen (twee weken, dertig dagen of een kalendermaand) is een foto verplicht.
[bewerken] Dienstregeling
De eerste metro vertrekt elke dag om 4.30, de laatste om 23.10. 's Morgens vroeg en 's avonds laat is er een interval van 10 tot 15 minuten, tijdens de piekuren is dit 2 à 3 minuten. In alle stations staat aangegeven wanneer het volgende metrostel kan worden verwacht. Verwarrend hierbij is dat sommige stations aftellen naar de volgende metro, terwijl andere de tijd aangeven sinds de vorige metro vertrokken is. Tussen 23.10 en 4.30 wordt de metrodienst vervangen door nachtbussen.
[bewerken] Trivia
- De inwoners van Boedapest verwijzen doorgaans met metró alleen naar de lijnen M2 en M3. De lijn M1 staat bekend als de Földalatti ("Ondergrondse").
- Op lijn 1 doen smalprofielwagons dienst. Ze rijden met 2 stuurstandrijtuigen en 1 tussenrijtuig en kennen geen doorloop. De capaciteit van lijn 1 is aanzienlijk minder dan die van lijn 2 en 3.
- Op de lijnen M2 en M3 doen dezelfde treinstellen (van Sovjetmakelij) dienst als in de metro's van Praag, Warschau en alle metrosystemen in de voormalige Sovjet-Unie. De stellen bestaan uit 2 stuurstandrijtuigen en 3 tussenrijtuigen op lijn 2 en 4 tussenrijtuigen op lijn 3, welke echter geen doorloop voor het publiek kennen maar alleen een nooddeur. Het materieel van lijn 1 is geel, dat van lijn 2 en 3 rood. Het is niet onderling uitwisselbaar. Het interieur heeft langsbanken behalve bij lijn 1.
- De metrostellen op lijn 2 worden bediend door 2 mensen, die op lijn 3 slechts door één. Lijn 4 zou volledig onbemand moeten worden.
- De treinen op de oude Millenniumlijn zijn vanwege de krappe tunnelmaat een stuk kleiner dan die op de andere twee lijnen, maar krijgen hun stroom desondanks van een bovenleiding.
- Bijna alle stations zijn ondergronds; alleen Kőbánya-Kispest op lijn 3 en Pillangó utca en Örs vezér tere op lijn 2 zijn bovengronds.
- Metrostation Kálmán Széllplein ligt het diepste van alle metrostations in Boedapest.
- De lijnen M1, M2 en M3 kruisen elkaar op het station Deák Ferenc tér. Hierbij ligt M1 vlak onder het straatoppervlak en kruist M3 die op zijn beurt weer M2 kruist die het diepst gelegen is.
- Op alle metrostations vindt permanent controle plaats op het bezit van een geldig plaatsbewijs en op overstappen met een gewoon ticket. Dit vergt nogal wat mankracht. Er zijn echter geen tourniquets aanwezig.
- De lijn M4 zal de eerste lijn worden die niet stopt op station Deák Ferenc tér.
- De films Kontroll en Underworld zijn (deels) gefilmd in de metro van Boedapest.
- De perrons op lijn M1 zijn klein, daarom hebben de treinstellen op die lijn een lage instap.
- Bij de diepgelegen stations van lijn M2 zijn vier roltrappen waarvan er twee tijdens de daluren buiten gebruik zijn.
[bewerken] Externe links
- BKV, het stadsvervoerbedrijf van Boedapest
- Metromuseum
- Metro van Boedapest op UrbanRail.Net
- Website over de vierde metrolijn
 |
Zie de categorie Metro (Budapest) van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
