Metropolis (film)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Metropolis
Regie Fritz Lang
Producent Erich Pommer
Scenario Thea von Harbou
Fritz Lang
Hoofdrollen Brigitte Helm
Alfred Abel
Gustav Fröhlich
Muziek Gottfried Huppertz
Montage Martin Koerber
Cinematografie Karl Freund
Günther Rittau
Walter Ruttmann
Distributie Universum Film (UFA)
Première 10 januari 1927
Genre Drama
Speelduur 153 minuten
Taal Duits
Land Vlag van Duitsland Duitsland
Budget 5.100.000 Reichsmark
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

Metropolis is een van origine Duitse sciencefictionfilm uit 1927, en de duurste film die in de jaren 20 werd geproduceerd. Het scenario werd in 1924 geschreven, maar de torenhoge kosten van de film – ruim 5 miljoen mark, omgerekend 16 miljoen euro anno 2008 – zorgden ervoor dat de opnames moesten worden uitgesteld tot er genoeg geldschieters gevonden waren. Het bracht de productiemaatschappij UFA op de rand van faillissement. De Duitse versie werd te complex en te lang geacht voor de Verenigde Staten. Daarom werd de film niet alleen drastisch ingekort, maar werden nieuwe tussentitels geschreven, waardoor de stille film een heel andere verhaallijn kreeg.

Het verhaal[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

Metropolis verhaalt over een futuristische stad in het jaar 2026, waarin de mensen zijn opgedeeld in 'denkers' die in luxe boven de grond leven en de 'werkers' die zwoegen in de mijnen. Een bijna bijbelse vrouw genaamd Maria komt op voor de rechten van de werkers en zegt hen niet in opstand te komen maar om de komst van een bemiddelaar af te wachten. De burgemeester van de stad laat Maria opsluiten en een robot haar vorm aannemen; deze robot speelt vervolgens de werkers tegen elkaar uit en organiseert een opstand in de mijnen, waarbij de mysterieuze 'M-Machine' wordt vernietigd en de reservoirs van de stad overstromen, waarbij de kinderen van de werkers dreigen te verdrinken, maar op het nippertje worden gered door de inmiddels ontsnapte 'echte' Maria en de burgemeesterszoon. Wanneer de robot-Maria, die verantwoordelijk wordt gehouden voor de chaos, levend wordt verbrand ontdekt men dat het geen echt mens is. Uiteindelijk verzoent de zoon van de burgemeester de twee groepen in zijn rol als bemiddelaar.

Rolverdeling[bewerken]

Acteur Personage
Abel, Alfred Alfred Abel Joh Fredersen
Fröhlich, Gustav Gustav Fröhlich Freder, Joh Fredersens zoon
Klein-Rogge, Rudolf Rudolf Klein-Rogge Rotwang, de uitvinder
Rasp, Fritz Fritz Rasp De Dunne Man
Loos, Theodor Theodor Loos Josaphat
Biswanger, Erwin Erwin Biswanger 11811
George, Heinrich Heinrich George Grot, de bewaker van de Hartmachine
Helm, Brigitte Brigitte Helm De Creatieve Man/De Machineman/De dood/De Zeven Doodzonden/Maria
Alberti, Fritz Fritz Alberti Creatieve Mens - man die Babel overtuigt
Berger, Grete Grete Berger Werkende vrouw
Boeheim, Olly Olly Boeheim Werkende vrouw
Dietze, Max Max Dietze Werkende man
Frey, Ellen Ellen Frey Werkende vrouw
Garga, Beatrice Beatrice Garga Vrouw uit de eeuwige tuinen
Gotho, Heinrich Heinrich Gotho Ceremoniemeester
Grey, Dolly Dolly Grey Werkende vrouw
Hintze, Anny Anny Hintze Vrouw in Eeuwige Tuin
John, Georg Georg John Werkende man die explosie M-Machine veroorzaakt
Kuehle, Walter Walter Kuehle Werkende man
Lanner, Margarete Margarete Lanner Vrouw in auto/Vrouw in Eeuwige Tuin
Lichtenstein, Rose Rose Lichtenstein Werkende vrouw
Reich, Hanns Leo Hanns Leo Reich Marinus
Reinhardt, Arthur Arthur Reinhardt Werkende man
Siodmak, Curt Curt Siodmak Werkende man
Siodmak, Henrietta Henrietta Siodmak Werkende vrouw
Storm, Olaf Olaf Storm Jan
Vater, Erwin Erwin Vater Werkende man
Goth, Rolf von Rolf von Goth Zoon in Eeuwige Tuin
Münchofen, Helen von Helen von Münchofen Vrouw in Eeuwige Tuin
Weigel, Helene Helene Weigel Werkende vrouw
Woitscheff, Hilde Hilde Woitscheff Vrouw in Eeuwige Tuin

Achtergrond[bewerken]

Effecten[bewerken]

De film bevat kunstig gemaakte opnamen waarbij gebruik is gemaakt van spiegels. De spiegellaag werd op bepaalde punten weggekrast waardoor het mogelijk werd om de spiegel een gedeelte van een kunstwerk te laten zien, terwijl eerder opgenomen beelden op de achterkant werden geprojecteerd. Voor elke scène waarin deze methode is gebruikt, moest een spiegel worden bewerkt. Wanneer hierbij een fout werd gemaakt, moest helemaal opnieuw worden begonnen met een nieuwe spiegel. Deze methode werd ontwikkeld door Eugen Schüfftan en staat bekend onder de naam "Schufftan Process".

Uitgave en ontvangst[bewerken]

De film ging in januari 1927 in première in Berlijn, maar was commercieel gezien geen groot succes. Desondanks was het publiek zeer onder de indruk van de speciale effecten die gebruikt zijn in Metropolis, die ook in modernere films niet zouden misstaan. Voor Amerikaanse bioscopen werd het verhaal ingekort tot 80 minuten, wat inhield dat vrijwel alle controversiële scènes, zoals het bijna verdrinken van de kinderen, ontmoetingen in nachtclubs met exotische danseressen en een scène waarin het bestaan van God ontkend wordt, werden geschrapt.

Invloed[bewerken]

Metropolis heeft veel modernere sciencefictionfilms geïnspireerd, waaronder Star Wars, The Matrix en Blade Runner. De Duitse versie is grotendeels verloren gegaan, afgezien van een aantal fragmenten in filmmusea. In 2002 is een gerestaureerde versie van Metropolis op DVD verschenen die kwalitatief gezien uitsteeg boven alle andere verschenen uitgaves. Bronnen voor deze restauratie waren een incompleet origineel beschadigd negatief en enkele ingekorte kopieën. Met behulp van computers is hieruit een zo origineel mogelijk beeld gemaakt. Er wordt geschat dat ongeveer een kwart van de film verloren is gegaan. De ontbrekende stukken film zijn vervangen door dialoogschermen.

Een bekende (en beruchte) bewerking van de film is gemaakt door Giorgio Moroder. Deze zeer ingekorte versie (80 minuten) is gedeeltelijk ingekleurd en voorzien van muziek van artiesten uit de jaren 80 van de twintigste eeuw zoals Freddie Mercury en Pat Benatar.

In 2001 werd de film door de UNESCO opgenomen in het Geheugen van de wereld-register als eerste SF-film ooit.

Op 3 juli 2008 maakte de Friedrich-Wilhelm-Murnau Foundation bekend dat er in het Cinema Museum van Buenos Aires een vrijwel complete kopie uit 1928 van de originele film is aangetroffen. De kwaliteit van het beeld is matig, maar is het enige overblijfsel van de decennia lang verloren gewaande delen. Er ontbreekt nu nog slechts een scène, namelijk een waarin een monnik de ondergang van Metropolis voorspelt aan de inwoners. Tijdens de Berlinale 2010 ging de gerestaureerde versie van Metropolis in premiere, op initiatief van de Murnau Foundation. De film werd tegelijk vertoond in het Friedrichstadtpalast in Berlijn en de Alten Oper in Frankfurt. Een orkest speelde de originele muziek bij de stomme film. Ook werd de film geprojecteerd op een doek bij de Brandenburger Tor in Berlijn en uitgezonden op tv-zender Arte. De nieuwe versie van de film kwam eind 2010 ook in Nederland op dvd uit.

Notities[bewerken]

  • In de film zijn 1100 kale figuranten ingezet.
  • Volgens geruchten was Metropolis een van de favoriete films van Adolf Hitler.
  • In de clip "Radio Ga Ga" van Queen zijn fragmenten uit de film opgenomen.
  • De clip "Express yourself" van Madonna bevat invloeden uit de film en sluit af met een citaat uit de film: Without the heart, there can be no understanding between the hand and the mind.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]