Middelen en Maatregelen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Middelen en Maatregelen of M&M is in Nederland de overkoepelende term voor de regelgeving rondom dwangbehandeling en noodsituaties bij gedwongen opname in een bijzondere opname psychiatrisch ziekenhuis (Bopz)-instelling. Middelen en Maatregelen zijn regels, handelingen of interventies, die in strijd zijn met de persoonlijke vrijheid van een individu. Deze vrijheidsbeperkende maatregelen kunnen uitsluitend worden toegepast als er sprake is van gevaar voor het individu, derden of voor goederen: het gebruik in andere gevallen of buiten de regelgeving van de Bopz is verboden.

Vijf vormen[bewerken]

De wet bijzondere opname psychiatrisch ziekenhuis (Wet Bopz) noemt de volgende vijf middelen en maatregelen:

  • afzondering: de cliënt/patiënt wordt voor behandeling ingesloten in een zogenaamde 'prikkelarme' eenpersoonskamer;
  • separatie: de cliënt wordt voor behandeling ingesloten in een separeerruimte, een kamer waarin alles waaraan hij zich kan bezeren of verwonden is weggehaald en welke hiervoor door de Minister is goedgekeurd;
  • fixatie: de cliënt wordt beperkt in zijn bewegingsmogelijkheden;
  • toediening van medicijnen tegen de (uitdrukkelijke) wil van de cliënt of diens wettelijk vertegenwoordiger (hieronder valt ook het toedienen van medicatie gegeven uit de onmacht van de omgeving, bijvoorbeeld kalmeringsmiddelen);
  • toediening van vocht en/of voeding tegen de wil van de cliënt of diens wettelijk vertegenwoordiger.

De middelen en maatregelen mogen maximaal zeven dagen achtereen worden toegepast. Ze moeten altijd direct worden opgeheven zodra het gevaar is geweken. Aan het behandelplan dient een dwangbehandelplan te worden toegevoegd.

Huisregels[bewerken]

Hiernaast bestaat er ook de mogelijkheid om "huisregels" toe te passen: de regels worden gebruikt om het gedrag van cliënten te begrenzen en in te perken. Te denken valt hierbij aan het beperken van contact met anderen (telefoonverkeer en bezoek), het beperken van de bewegingsvrijheid in en om het huis en het beperken van persoonlijke bezittingen.
Huisregels kunnen nadelig werken voor groepsgenoten; voor hen is een dergelijke maatregel niet noodzakelijk, maar zij worden hier toch mee geconfronteerd (bijvoorbeeld met een afgesloten keuken). Ook dit dient in het zorgplan van de betreffende cliënt vermeld en geregistreerd te worden.

Vrijwillige opname en Middelen en Maatregelen[bewerken]

Bij cliënten die vrijwillig verblijven binnen een Bopz-instelling, mogen middelen en maatregelen in het kader van het behandelplan alleen worden toegepast wanneer met de cliënt zelf hierover overeenstemming is bereikt.
In dezen is toestemming van de ouder of wettelijk vertegenwoordiger niet voldoende (bijvoorbeeld bij wilsonbekwaamheid): is Middelen en Maatregelen bij vrijwillige opname toch noodzakelijk, dan is een IBS, Rechterlijke machtiging of (in de meeste gevallen) een beoordeling door de Bopz-indicatiecommissie vereist (CIZ).

Externe link[bewerken]