Mikwe

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Historische prent van een mikwe te Amsterdam

Het mikwe is Nederlands-Jiddisch (Hebreeuws:מִקְוָה of "Mikwa", mv. mikwa'ot of mikwes) en betekent letterlijk 'levendig water' en is een belangrijk reinigingsritueel in het jodendom. Het doel is hierbij niet de hygiëne, maar de spirituele reinheid. Ook wordt er het speciaal voor dit ritueel gebouwde bad mee aangeduid. Bij het ritueel wordt de persoon of het bestek in dit speciale bad ondergedompeld.

Achtergronden[bewerken]

Er zijn drie situaties waar het orthodox jodendom onderdompeling in een mikwe voorschrijft.

  1. Een joodse vrouw moet zich telkens na de afloop van zeven dagen zonder bloeding die beginnen nadat ze haar menstruatie heeft gehad onderdompelen in het mikwe, dan pas mag ze weer seksueel contact hebben met haar man. De zuivering in het mikwe moet ook gebeuren nadat ze een kind heeft gekregen.
  2. Als iemand zich wil bekeren tot het jodendom moet hij of zij zich er ook in onderdompelen, onder toezicht van de drie rabbijnen van het beit din.
  3. Eetgerei dat door niet-Joden werd gemaakt moet er ook eerst gezuiverd worden.

De aanwezigheid van een mikwe is voor een joodse gemeenschap belangrijker dan een synagoge, omdat de godsdienstoefeningen ook in een niet speciaal daarvoor gebouwde ruimte plaats kunnen vinden. Bij het mikwe is dit niet mogelijk, omdat er speciale voorschriften zijn. Wel kan in plaats van een mikwe een natuurlijke waterbron gebruikt worden, zoals de zee of een rivier. Dit mag echter niet wanneer de rivier door hevige regenval groter is dan normaal.

Een Joodse vrouw bezoekt de mikwe zonder dat aan te kondigen en zonder opzien te baren. Voor haar zijn haar onreine staat en haar reiniging een particuliere zaak. Deze discretie is deel van de Joodse levenskunst.

Voorschriften[bewerken]

Opgraving van de mikwe in het Joods Historisch Museum te Amsterdam

Er zijn strenge rabbinale voorschriften verbonden aan deze badplaatsen. Men moet zich er volledig in onder kunnen dompelen. Alles moet er volgens strikte regels verlopen. Het moet om te beginnen een natuurlijke waterplaats zijn. Om die reden zijn ze vaak diep in de grond uitgegraven. Er moet een minimum 'natuurlijk water' gebruikt worden, dit is meestal regenwater, maar er zijn ook mikwes waar grondwater gebruikt wordt/werd, wat vaak wordt aangevuld met warm leidingwater. Er mogen geen reinigingsproducten aan te pas komen. Het bad moet ook in de grond gebouwd zijn.

Mikwes in Nederland[bewerken]

In gebruik zijnde mikwes in Nederland zijn er in Amsterdam (2x), Enschede, Den Haag, Rotterdam, Tilburg (liberaal) en Utrecht.

Ook elders zijn mikwes bewaard gebleven, ze hebben vaak een monumentale status. In Winschoten is er een in de voormalige rabbinaatswoning. De mikwe op de begraafplaats van Harlingen is een rijksmonument. In Bergen op Zoom is een mikwe met een mannenbad en een vrouwenbad onder de voormalige synagoge.

Mikwes in België[bewerken]

In België bevinden zich mikwes in Antwerpen (2x), Brussel en Knokke.

Afbeeldingen[bewerken]

Externe links[bewerken]