Millenniumkwestie
De millenniumkwestie is de vraag wanneer precies het derde millennium van de christelijke jaartelling begon, een netelig en rond het jaar 2000 zeer actueel onderwerp van de chronologie.
Het eerste millennium na Chr., dat wil dus zeggen het eerste millennium van de christelijke jaartelling, bestaat uit de eerste duizend jaren, dus beginnend met het eerste jaar, het jaar 1, en eindigend met het duizendste jaar, het jaar 1000, omdat de jaartelling nu eenmaal begint te tellen - net als iedere normale vorm van tellen - bij 1. Een jaar nul is er niet, net zo min als er een nulde eeuw is. Evenzo bestaat het eerste millennium vóór Chr. uit de jaren –1000 tot en met –1 (waarbij het jaar –x = het jaar x vóór Chr.). Daaruit volgt dat de overgang van het eerste millennium vóór Chr. naar het eerste millennium na Chr. een tijdstip is (zoals trouwens elke jaarwisseling). Historici laten dan ook vanouds het jaar 1 onmiddellijk op het jaar -1 volgen.
Naar analogie van het feit dat iemand die op 1-1-1 werd geboren zijn tiende verjaardag op 1-1-11 zal hebben gevierd, moeten we onze decennia (en evenzo onze eeuwen en millennia) tellen vanaf tijdstip 1-1-1 00:00; dit is de sleutel tot de oplossing van de millenniumkwestie.
[bewerken] Millenniumvergissing
Bij het bereiken van een "mooi rond" getal, zoals het jaar 2000, denken velen dat een bijzonder moment bereikt is. Het bijzondere is dat het laatste jaar van de achterliggende periode is aangebroken. Pas als dat jaar voorbij is, begint een nieuwe periode. Veel mensen, waaronder ook wetenschappers (zelfs historici), vergeten echter dat die periode pas aanbreekt als het getelde jaar voorbij is, en menen dat de nieuwe periode aanbreekt bij het begin van het getelde jaar. Zoals bij tellen bij het bereiken van 10 een tiental geteld is, zo is inderdaad bij het tellen van de jaren, met het jaar 2000 een duizendtal geteld: 2000 is daarmee het laatste jaar van het millennium. De veronderstelling dat de overgang van het tweede naar het derde millennium van de christelijke jaartelling plaatsgevonden zou hebben op 1 januari 2000 in plaats van op 1 januari 2001 wordt wel de millenniumvergissing genoemd.
Dit probleem betreft ook andere tijdperioden als decennium en eeuw. Steeds beginnen zulke perioden met een eerste jaar van die periode, dus met een jaartal eindigend op een 1. Het eerste decennium in de twintigste eeuw is de periode 1901-1910, maar als men de millenniumvergissing maakt, omvat die periode de jaren 1900-1909. In deze encyclopedie zijn de artikelen over alle decennia op deze laatste manier ingedeeld.
Het eerste jaar van de jaartelling is het jaar 1; een jaar jaar nul is er niet. De verwarring daarover ontstaat door het verschil tussen tellen en meten. Bij tellen begint men (gewoonlijk) bij 1. Bij meten daarentegen wordt bij 0 begonnen. Zo worden de dagen van de maand geteld, (bijv. van 1 tot 31; er bestaat geen "nul maart"), terwijl tijdstippen op een dag, dus de tijdsduren vanaf het begin van de dag, gemeten worden (uren van 0 tot 23, minuten en seconden van 0 tot 59). Rond de laatste eeuwwisseling werd in diverse discussies over het juiste tijdstip van de millenniumwisseling, dit verschil tussen meten en tellen over het hoofd gezien.
Jaartallen zijn rangtelwoorden en strikt taalkundig bestaat er geen rangtelwoord bij nul. [1] Het tellen beginnend bij nul is pas van recentere datum en vindt z'n oorsprong en z'n voornaamste toepassing in de informatica.
[bewerken] Zie ook
- Lijst van decennia volgens de millenniumvergissing.
- Lijst van decennia volgens de jaartelling
[bewerken] Externe links
Bronnen, noten en/of referenties
|
