Milltown Malbay

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Milltown Malbay
Sráid na Cathrach
Plaats in Ierland Vlag van Ierland
Milltown Malbay
Milltown Malbay
Situering
Provincie Clare
Subarea Munster
Coördinaten 52° 51′ NB, 9° 24′ WL
Algemeen
Inwoners (2011) 777
Foto's
Luchtfoto uit 2010 van het grootste deel van Milltown Malbay, genomen vanuit het noordwesten
Luchtfoto uit 2010 van het grootste deel van Milltown Malbay, genomen vanuit het noordwesten
Portaal  Portaalicoon   Ierland

Milltown Malbay (ook Miltown Malbay; Iers: Sráid na Cathrach, Straat van het Fort)[1] is een dorp in Ierland. Het ligt in het westelijk deel van County Clare, ongeveer halverwege Kilrush en Lahinch, op 2,5 kilometer van de Atlantische Oceaan en fungeert als het centrum van de rooms-katholieke parochie Kilfarboy.[2]

Geschiedenis[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Kilfarboy voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De eerste bewoners van de regio waren waarschijnlijk woonachtig op de hogere gronden ten noorden en oosten van het huidige Milltown Malbay, tussen het steenfort (iets ten noorden van de huidige kerk in het verlengde van de linkertak van de Church Street/Sráid an Teampall) en de kerk van Kilfarboy.[3] Later ontstond een cluster van hutten met de naam Caghryariff (Iers: Cathair Gharbh) op het kruispunt van de wegen naar Kilfarboy, Inagh en Mullagh.[4]

1750-1840[bewerken]

Main Street met de extra verbreding voor de markt

Milltown Malbay is heel lang niet meer dan een gehucht geweest, tot Thomas Moroney de omgeving van zijn landhuis 'Milltown House' in ontwikkeling bracht. De familie Moroney had sinds 1681 een viertal townlands in de parochie Kilfarboy in erfpacht. In 1750 werden de gronden gekocht door zakenman Edmond Moroney uit Limerick. Zijn zoon Thomas J. Moroney bouwde in het townland Leagard South een huis van drie verdiepingen, genaamd Milltown House,[4] tegenwoordig onderdeel van het schoolgebouw van de St Joseph's Secondary School.

Verdere ontwikkeling kwam in 1781 tot stand na het verlenen van een vergunning voor het houden van wekelijkse markten en een drietal jaarmarkten. Vanaf Caghryariff, richting Mullagh, bouwde hij voor de nieuwe bewoners een brede straat en een marktplein omzoomd met huizen. Later werden een gerechtsgebouw en markthuis toegevoegd.[5]

United Irishmen[bewerken]

Symbool van de United Irishmen

Gedurende de Ierse opstand van 1798 was het ook in County Clare onrustig. Moy, iets ten noorden van Milltown Malbay en in dezelfde parochie, was een van de bolwerken van de United Irishmen en van daaruit werden veel activiteiten ondernomen.[6] De eerste zichtbare acties waren gewapende overvallen op reizigers en landhuizen om aan wapens te komen. Onder meer van landheer Augustine Fitzgerald, eigenaar van landgoed in het townland Tullygarvan, werden zijn wapens afgenomen.[7] Op 13 januari 1799 kwamen zo'n 200 gewapende mannen bijeen in Milltown Malbay, met als doel de in aantocht zijnde legermacht aan te vallen. Tezamen met een groot aantal anderen trokken zij op richting Ennistymon, maar het leger verscheen daar niet, zodat zij huiswaarts keerden zonder slag te hebben geleverd.[8] Na de aankomst van geregelde troepen enkele dagen later verliep de opstand snel. Hugh Kildea, de voornaamste organisator in Moy, werd spoedig gearresteerd. Hij werd schuldig bevonden en veroordeeld tot de dood door middel van ophanging.[9]

1840-1914[bewerken]

Hongersnood[bewerken]

Ook Milltown Malbay ontsnapte niet aan de aardappelziekte Phytophthora infestans en de daardoor veroorzaakte hongersnood. Overal in het land waren plaatselijke comités van landheren en notabelen opgezet om de armen van werk en geld te voorzien. In Milltown Malbay ondernam het comité, mede onder invloed van de ongeïnteresseerde landheer Moroney en de afwezige landheer Leconfield die geacht werden de kar te trekken, geen publieke werken waardoor er ook geen werk of inkomen was voor de armen. Het gevolg was dat midden juni 1846 de eerste geregistreerde aan de hongersnood overleed, de eerste in County Clare.[10] Het aantal doden in Milltown Malbay is niet nauwkeurig vast te stellen. Veel doden in Milltown Malbay waren armen van buiten die plaats. Verdreven uit hun huizen zochten ze beschutting maar stierven ze van honger, uitputting, tyfus en cholera in de straten en velden. Veel van de landloze inwoners stonden niet geregistreerd, wat het schatten van het aantal slachtoffers zeer hachelijk maakt. Daarnaast houden statistieken geen rekening met de massale, vaak gedwongen emigratie van het arme bevolkingsdeel. In de periode 1841-1851 verloor County Clare 26% van zijn geregistreerde bevolking, bijna 74.000 personen.[11] De schattingen voor geheel County Clare zijn 60.000 doden en 30.000 geëmigreerden. George Wyndham, Baron Leconfield, zag de bevolking op zijn landgoederen in de periode 1841-1871 halveren als gevolg van de hongersnood en emigratie.[12] De parochie Kilfarboy verloor naar schatting 78% van zijn bevolking in de periode 1839-1936.[13]

Fenianrebellie van 1867[bewerken]

De Irish Republican Brotherhood (IRB) had een rebellie gepland voor 1867. Een beroerde planning, verraad en arrestaties van leiders voorkwamen dat die succesvol werd. Milltown Malbay was dusdanig onrustig dat de plaatselijke rechter vroeg om militaire bescherming, na verzoeken daartoe van boeren.[14]

Volgens de verhalen werd het afblazen van de acties in Milltown Malbay veroorzaakt door een jezuïet. Deze was benaderd door een jongeman om een kerkdienst te leiden. Verrast door het ongewone verzoek, verzocht de jezuïet om uitleg. De man verklaarde daarop dat hij die nacht ten strijde zou trekken met een groep andere IRB-leden en hij wilde graag de priesterlijke zegen voor de actie. Daarop weigerde de jezuïet, waarna de jongeman besloot dan maar zonder zegen te gaan vechten. De jezuïet informeerde de plaatselijke politie, die de actie in de kiem kon smoren.[15]

Landoorlog en Moroney-boycot[bewerken]

Grofweg in de periode 1870-1895 was Ierland het toneel van de zogenaamde landoorlog, een periode van agitatie en onrust (soms zelfs met geweld) met als doel het verbeteren van de rechten van de pachtboeren en de herverdeling van grote landgoederen van afwezig land. Ook in Milltown Malbay was het onrustig. In 1882 werden 15 mensen gearresteerd wegens uitlokking van en intimidatie tot het niet betalen van de landhuur. En in 1883 werden 25 personen (van wie elf uit Milltown Malbay) gearresteerd op verdenking van verraad en samenzwering tot moord. Allen werden veroordeeld tot gevangenisstraffen.[16]

Gedurende de Grote Hongersnood (1844-1848) werden veel pachtboeren uit hun huizen gezet door de onpopulaire landeigenaar Moroney. Na de hongersnood bleef de (protestantse) familie Moroney haar pachtboeren teisteren met woekerpachten en uitzettingen.[17] Na het misbruiken van katholieke feestdagen om onverwacht mensen uit hun huis te zetten, was de bevolking het zat. Onder invloed van pastoor White werd een boycot tegen Burdet Moroney en haar personeel afgekondigd. Hoewel volkomen legaal, bedacht de overheid de smoes 'verstoring van de openbare orde' om tot vervolging over te kunnen gaan.[18] Al spoedig werd de boycot uitgebreid tot de Royal Irish Constabulary (RIC) en de militairen. Het gevolg was dat de meeste pub- en winkeleigenaren in de gevangenis terechtkwamen omdat zij weigerden de familie Moroney, haar personeel en de RIC te bedienen.[19] Bij de vrijlating van een aantal pubeigenaren werd een feestelijk onthaal georganiseerd, waarbij ook de 'Temperance Band' op zou treden. De RIC dreigde echter de instrumenten van de band te vernielen als zij zouden spelen.[20] Drie smeden weigerden vervolgens de paarden te beslaan van iemand die het land had ingepikt van een uitgezette boer. Zij werden vervolgd en veroordeeld tot "een week gevangenisstraf voor elke geweigerde nagel". De smeden Maguire, Moloney en Heaney verkozen de gevangenis boven het breken van de boycot. Zij zijn vereeuwigd in de ballade Three Brave Blacksmiths van T.D. Sullivan.[21][22] De andere grote landeigenaren in de omgeving, Fitzgerald en Leconfield, hadden geen problemen met de bevolking, daar zij een veel betere relatie met hun huurders hadden.[3]

IRB en Volunteers[bewerken]

Grote veranderingen waren op til toen de Irish Republican Brotherhood opnieuw tot leven kwam. In samenwerking met oude hardliners schoven jonge militanten de bezadigde generatie aan de kant en begonnen met een reorganisatie. Een regionaal centrum kwam tot stand in Clooney, even buiten Ennistymon. In 1913 was de IRB zo ver dat zij begon met ledenwerving, het verzamelen van wapens en het geven van militaire training.[23] Bij de oprichting van de Irish Volunteers greep de IRB haar kans en zette in County Clare een mantelorganisatie op onder de vlag van de landelijke organisatie.[24] Het bataljon in Ennistymon, waar de Milltown Malbay Compagnie onder viel, werd niet te ernstig getroffen door de splitsing van de Irish Volunteers en was snel weer op oude sterkte. De afsplitsing, de pro-oorlog 'National Volunteers', verdween spoedig uit beeld als gevolg van het wegvallen van het leidinggevende kader (vaak ex-militairen die opgeroepen werden voor militaire dienst).[25]

1914-1922: oorlog[bewerken]

Tijdens de Ierse Onafhankelijkheidsoorlog en de daaropvolgende Ierse Burgeroorlog vonden er in Milltown Malbay betrekkelijk weinig incidenten plaats. Het beschieten van het RIC-bureau tijdens de onafhankelijkheidsoorlog en het afbranden van de protestantse kerk tijdens de burgeroorlog zijn de bekendste feiten van 'Ierse' zijde. Van Britse kant kwam het 'Incident op Canada Cross' en de represailles na de hinderlaag bij Rineen.

Incident op Canada Cross[bewerken]

In de Ierse Onafhankelijkheidsoorlog werden tijdens feestelijkheden bij de terugkeer van vrijgelaten hongerstakers drie mensen doodgeschoten. Een detachement van de RIC en militairen opende op 14 april 1920 onverwachts het vuur op de menigte bij Canada Cross. Onder de slachtoffers bevond zich Patrick Hennesy, oud-speler van Milltown Malbay GAA en Clare GAA, naar wie later het GAA-stadion 'Hennesy Memorial Park' werd vernoemd. De andere doden waren John O'Loughlin en Thomas O'Leary. Hoewel het onderzoek naar hun doodsoorzaak duidelijk maakte dat het moord met voorbedachten rade betrof, is er nooit iemand vervolgd.[3][26][27][28]

Hinderlaag bij Rineen[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Hinderlaag bij Rineen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Monument ter herinnering aan de hinderlaag.

De Hinderlaag bij Rineen was een onderdeel van de Ierse Onafhankelijkheidsoorlog. De aanval vond plaats op 22 september 1920 vanaf Drummin Hill bij het gehucht Rinneen, enige kilometers buiten Milltown Malbay, en werd uitgevoerd door de Mid-Clare Brigade van de IRA onder leiding van Ignatius O'Neill.[29]

Die dag viel de Mid-Clare Brigade een vrachtwagen aan van de RIC, waarbij zes officieren de dood vonden. Korte tijd later werden de IRA Volunteers aangevallen door tien vrachtwagenladingen soldaten (circa 100 man) die op weg waren naar Doonbeg, maar op de hinderlaag stuitten. De Volunteers wisten de aanval lang genoeg op te houden om te kunnen ontsnappen met slechts twee gewonden.[30]

Als represaille voor de hinderlaag vielen de RIC en het Britse Leger drie dorpen aan; (Milltown Malbay, Lahinch en Ennistymon), waarbij vijf burgers gedood en zestien huizen en winkels platgebrand werden.[31][32][33]

1922-heden[bewerken]

Oorspronkelijk bevond de politiepost van het RIC zich een kilometer buiten Milltown Malbay.[34] Later verhuisde deze naar The Square, op de hoek van Mullagh Road.[35] De Garda Síochána, de opvolger van de RIC, huurde in 1923 een pand aan Ennis Road alvorens in 1935 te verhuizen naar een nieuw bureau aan Church Street.[36] Later werd dit bureau, mede als gevolg van verbeterde mobiliteit en bezuinigingen, omgezet in een politiepost met beperkte openingstijden.

In 1937 werd de 'Milltown Malbay Swimming and Life Saving Club' opgericht. Dit was oudste vereniging op het gebied van zwemmen en zwemmend redden. De oprichting, door P.J. Hurley, was een direct gevolg van de mooie nazomer van 1934. Ongelukkigerwijs kwam toen een non bij het zwemmen in de problemen en verdronk. De gemeenschap was geschokt en na de nodige fondsenwerving werd de zwemclub opgericht met als doel zwemles te geven en een reddingsbrigade te vormen. De vereniging boekte vele successen bij wedstrijden in zwemmend redden. De club won de 'Clare Life Saving Competition' in 1938 en 1945 t/m 1949. Het bekendste lid en de reddingsbrigade was de latere president Patrick Hillery. De club is in de jaren negentig een zachte dood gestorven, nadat de Clare County Council de verantwoordelijkheid voor de reddingsbrigade overnam.[37]

De Tweede Wereldoorlog had weinig directe effecten, uitgezonderd de rantsoenering. Op 3 december 1941 stortte een Britse Short Sunderland-vliegboot neer nabij Doonbeg. Negen van de elf bemanningsleden kwamen om het leven. Vier bemanningsleden, allen protestanten, werden begraven op het kerkhof van de Church of Ireland met volledig militair eerbetoon.[38][39][40] Een tweede vliegtuig kwam neer op 7 april 1945. Een piloot in opleiding, vertrokken van een basis in Wales, was verdwaald geraakt en landde bij Mullagh Road toen de kerosine opraakte. De Canadese piloot raakte bij de landing niet gewond.[41][42]

In de jaren vijftig was 'The Malbay Knitware Factory' nog volop actief en de grootste werkgever in Milltown Malbay. Rond 1985 werd de fabriek gesloten.[43][44]

In 1961 werd de West Clare Railway gesloten wegens aanhoudende verliezen. Dit resulteerde in een toegenomen sociale isolatie, aangezien het vervangende busverkeer ontoereikend was vanwege de veel lagere dienstfrequentie.[45]

Heden[bewerken]

Kleurrijke winkels en pubs in Milltown Malbay

Het dorp fungeert als centrale plaats voor de omgeving. Dit blijkt onder meer uit de aanwezigheid van een postkantoor, een bibliotheek, een bank, vier supermarkten (waarvan de nieuwste en grootste in 2013 geopend is)[46] en een jeugdhonk. Verder is er het Hennessy Memorial Stadium van Milltown Malbay GAA en de vrij grote St. Joseph's Church. Milltown Malbay fungeert ook als uitgaanscentrum van de streek met drie restaurants (één alleen in de zomer), drie afhaal-eetgelegenheden en twaalf pubs.

De economische bedrijvigheid is divers: zowel industrie als handel is er te vinden. Er zijn ook veel bedrijven die dienstdoen als toeleveranciers voor de toeristische en agrarische sectoren. Er zijn ook B&B's en een hostel in Milltown Malbay.

De leegstaande ambachtsschool werd in de periode 1993-1995 verbouwd en gerenoveerd. Het gebouw herrees als West Clare Resource Centre en huisvest tegenwoordig peuterspeelzalen, bibliotheek, gemeenschapstuin, tandarts, meerdere sociale voorzieningen, alsmede verscheidene sociale opleidingsorganisaties.[47]

Oidhreacht an Chláir Teo[bewerken]

Oidhreacht an Chláir Teo (Engels: Clare Institute for Traditional Studies, Nederlands: Instituut voor Traditionele Studies County Clare) is een onderzoeksinstituut gehuisvest aan Flag Road. Het voornaamste werkterrein is onderzoek en stimulering van de traditionele cultuur in County Clare.[48]

Naamsverklaring[bewerken]

De Ierse naam Sráid na Cathrach betekent zoiets als 'Straat van het fort'.[49] Het verwijst naar een fort uit de IJzertijd (An Cathair) dat iets ten noorden van de huidige kerk ligt. De weg verbond de vesting met (de resten van) het klooster dat in het townland Kilfarboy ligt.

Over de oorsprong van de naam bestaan meerdere theorieën. Zo zou de naam Malbay afkomstig zijn van het Ierse 'Maell-Bhaigh', wat zoveel betekent als verraderlijke kust of baai. Een andere theorie is dat de naam afkomstig is van de heks 'Mal' die hier in de baai verdronk. Een derde theorie verwijst naar de vulkaanuitbarsting uit 804 die Mutton Island van het vasteland scheidde en waarbij ruim 1000 inwoners van de voorloper van Milltown Malbay verdronken. De baai heet nu Spanish Point.

Het naamdeel Milltown is eenvoudiger te verklaren: vijf grote watermolens domineerden eens de plaats die toen 'Poll A Mhuillin' genoemd werd, wat later vertaald werd als 'Town of the mills', ofwel Milltown.[3] Poullawillin is nog steeds de naam van het townland ten zuidoosten van Milltown.[34]

Het eerst bekende gebruik van de naam Milltown dateert van 1749. In dat jaar plaatste Edmond Moroney een advertentie in de krant dat hij zijn huis in Ennis te koop aanbood wegens een verhuizing naar Milltown. Pas later voegde Thomas J. Moroney het deel 'Malbay' toe. Hij deed dit om de plaats het aanzien van een havenplaats te geven, omdat hij van plan was goederen in- en uit te voeren via een kade aan het huidige White Strand (Iers: Fionn Trá).[4]

An Cathair is een oude naam van Milltown Malbay en was in gebruik bij de West Clare Railway als stationsnaam.[50][51]

Bevolking[bewerken]

Bevolkingsaantallen
Jaar Aantal
1821 600
1831 726
1841 1295
1851 1452
1861 1339
1871 1362
1881 1100
1891 1269
1901 1013
1911 995
1926 788
1936 809
1946 732
1951 668
1956 782
1961 700
1966 721
1971 677
1981 726
1986 719
1991 615
1996 626
2002 562
2006 570
2011 777[52]
[53][54][55][56][57]

Bij de laatste volkstelling in 2011 had Milltown Malbay 777 inwoners.[58] Met het omliggende platteland erbij bedroeg het aantal 1580.[59]

De bevolkingscijfers laten duidelijk het verband zien tussen bouwactiviteiten enerzijds en de trek naar de steden/emigratie anderzijds. Tot 1841 werden in Milltown Malbay veel woningen en bedrijven gebouwd en groeide de bevolking sterk. In de periode 1841-1851 was er sprake van een relatieve toestroom vanaf het platteland als gevolg van huisuitzettingen, wat het dramatisch effect van de hongersnood maskeert. (De parochie Kilfarboy verloor een derde van haar inwoners als gevolg van hongersnood en al dan niet gedwongen emigratie.[60]) In de periode 1951-1956 werd The Crescent (Ennistymon Road) gebouwd.[61] Eind jaren zeventig kwamen de sociale huurwoningen aan Ballard Road gereed en begin jaren negentig de nieuwbouw aan Church Road. Beide resulteerden in een toename van de bevolking. De laatste bevolkingsgroei was in het eerste decennium van deze eeuw, toen eerst The Meadows en Meadowlands Drive gereedkwamen (periode 2002-2006) en vervolgens kort na elkaar Cluain Liag Ard, Cúirt na Dtonnta (beter bekend als E-town) en Lus na Si.

Transport[bewerken]

Bus Éireann lijn 333 verzorgt een dagelijkse verbinding op het traject Doonbeg - Milltown Malbay - Lahinch - Ennistymon - Kilfenora - Corofin - Ennis.[62] Een snellere verbinding met Ennis is mogelijk door in Lahinch over te stappen.

Iets buiten het dorp ligt ook een vliegstrip voor kleine vliegtuigjes en ultralights. De baan is onverhard en daardoor vrijwel alleen in de zomer bruikbaar.

West Clare Railway[bewerken]

Het voormalig treinstation van de West Clare Railway

De West Clare Railway was een van de pogingen om het door de hongersnood zwaar getroffen County Clare weer op de been te krijgen. De eerste poging tot de aanleg van een spoorlijn werd ondernomen door de Ennis & West Clare Railway in 1873. Aanvankelijk was het plan om de spoorlijn aan te leggen ter breedte van een 'Irish gauge' (5 feet 3 inch ofwel 1600 millimeter); later werd besloten tot een '3 ft gauge' (3 feet ofwel 914 millimeter). Technische en financiële problemen verhinderden een succesvolle aanleg. De 'Tramways Act of 1883' zorgde voor nieuwe mogelijkheden. In mei 1884 kreeg de 'West Clare Railway' toestemming een spoorlijn aan te leggen met een '3 ft gauge', van Ennis naar Milltown Malbay. Datzelfde jaar kreeg de South Clare Railway toestemming een spoorlijn aan te leggen van Milltown Malbay naar Kilkee, met een zijtak naar Kilrush en Cappa Point (de haven van Kilrush).[63]

Op 26 januari 1885 bezocht Charles Parnell Milltown Malbay op uitnodiging van de toenmalige pastoor Patrick White. Alvorens een massabijeenkomst toe te spreken, verrichtte hij een symbolische handeling ten bate van de toen in aanbouw zijnde West Clare Railway.[64] De zilveren spade die hij gebruikte om de 'eerste graszode' weg te scheppen, is tegenwoordig deel van de collectie van het Clare Museum in Ennis.[65][66]

De West Clare Railway, een fusie van de West Clare Railway Company en de South Clare Tailway Company, was een belangrijke verbinding voor Milltown Malbay. Oorspronkelijk was het station het eindpunt van de lijn naar Ennis. Later werd de lijn doorgetrokken naar Kilkee en Kilrush. Het gevolg van de status als eindpunt was dat het station een rangeerterrein en draaischijf had. Vanwege aanhoudende verliezen sloot de CIÉ, het staatsbedrijf dat de opvolger was van de West Clare Railway, de lijn in 1961.[67]

Straten en townlands[bewerken]

Plattegrond van Milltown Malbay, Co. Clare, Ireland © OpenStreetMap contributors

De N67 is de belangrijkste straat in Milltown Malbay. Deze hoofdweg omvat, van noord naar zuid, Lahinch Road (ook Ennistymon Road), Canada Cross, Main Street, The Square, Flag Road en Spanish Point Road.

Andere belangrijke wegen:

  • R474, plaatselijk bekend als Ennis Road (officieel: Callan Road[68][69]), dat de verbinding vormt tussen Milltown Malbay, Connolly en Ennis
  • Mullagh Road, verbinding met Mullagh
  • Church Road, tussen Canada Cross/Main Street en kerk. Vroeger Chapel Street geheten, doch na de bouw van de kerk even ten noorden van de kapel is de naam geleidelijk veranderd.[70][71]
  • Ballard Road, vroeger Inagh Road,[68] oude verbinding met Inagh (nu qua belang overgenomen door de R474/Four Crosses/R460)

Milltown Malbay is ontstaan op een kruispunt van wegen en beslaat delen van vier townlands. Met de klok mee, beginnend in het noorden, zijn dat Cloonbony, Leagard North, Leagard South en Breaffy North.[2][34]

Onderwijs[bewerken]

St. Joseph's National School

Lager onderwijs[bewerken]

Als gevolg van het verbod op rooms-katholiek onderwijs werd in de 18e en het begin van de 19e eeuw het onderwijs in Milltown Malbay verzorgd door zogenaamde 'Hedge Schools', onofficiële scholen. Deze scholen, vaak niet meer dan een kamer groot, onderwezen vooral de basis: lezen, schrijven en rekenen.[72] Als gevolg van de Katholieke Emancipatie konden na 1831 wel rooms-katholieke scholen gesticht worden, wat in 1834 gebeurde. Die school was tot 1862 gevestigd in de kapel. In dat jaar werd een school met drie lokalen opgeleverd aan Ennistymon Road. Het huisvestte drie scholen: de 'Miltown Infant National School' (vergelijkbaar met de groepen 3 en 4 in het Nederlandse basisonderwijs, opgericht 1861), de 'Miltown Male National School' en de 'Miltown Female National School' (opgericht 1843), elk onder eigen leiding.[73][74]

In 1963 werd een voor die tijd zeer modern schoolgebouw neergezet aan Mullagh Road. Alle drie scholen verhuisden naar de nieuwe locatie, waar de lessen in januari 1964 begonnen.[75] De school werd ingezegend door bisschop Rodgers en officieel geopend door oud-leerling en toenmalig minister van Onderwijs Patrick Hillery.[76] In 1975 werden vier lokalen toegevoegd en fuseerden de drie Milltown-scholen met de lagere school in het townland Dunsallagh tot één grote lagere school: St. Joseph's National School.[75]

Middelbaar onderwijs[bewerken]

Milltown Malbay heeft geen middelbare school. De meeste leerlingen bezoeken St Joseph's Secondary School in het nabijgelegen Spanish Point. Andere mogelijkheden zijn de middelbare scholen in Kilmihil en Ennistymon.

Tussen 1939 en 1985 kende Milltown Malbay een ambachtsschool. Hier werd beroepsonderwijs gegeven, alsmede agrarisch onderwijs. Vanwege teruglopende leerlingaantallen werd de school in 1985 gesloten. De gebouwen zijn daarna tot 1992 gebruikt door St Joseph's Secondary School voor de technische vakken.[77]

Kerken[bewerken]

Rooms-katholieke kapel[bewerken]

Nabij de entree van het huidige kerkterrein stond een eenvoudige rooms-katholieke kapel met rieten dak. In de periode 1834-1839 had het gebouw de dubbelfunctie van kapel en jongensschool. Na de verhuizing van de school in 1862 werd het gebouw afgebroken.[75][78]

Het bouwjaar van de kapel is onbekend. Onder de Penal Laws was gedurende lange tijd alles wat katholiek was verboden en priesters werden vervolgd. Als gevolg daarvan werden de missen niet in kerkgebouwen gelezen maar in de openlucht of in schuren. Veel priesters waren alleen aan het bisdom verbonden en niet aan een specifieke parochie, zodat zij hun werk konden doen op basis van veiligheid en lokale behoefte. Later, toen de naleving van de wetten verslapte, ontstonden meer permanente 'mass houses', in feite niet meer dan hutjes met een kerkelijke functie. Met de geleidelijke afschaffing van de wetten na 1766 was het mogelijk, met restricties, grotere gebouwen neer te zetten, de zogenaamde kapellen.[79]

St. Joseph's Church[bewerken]

St Joseph's Church

In de jaren rond 1830 was de bevolking van de gecombineerde parochies Kilmurry-Ibrickane en Kilfarboy gestegen tot om en nabij de 20.000 personen en werd een scheiding om praktische redenen noodzakelijk. De pastoor en zijn kapelaan, de broers Anthony en Patrick McGuane, startten in 1838 met de bouw van twee identieke kerken in Mullagh en Milltown Malbay.[80]

De kerk, later gewijd aan St. Joseph, werd gebouwd direct achter de kapel op grond gedoneerd door de landeigenaar Fitzgerald. De kerk heeft een kruisvormige plattegrond en werd opgeleverd in 1839. In 1859 en 1863 werd de kerk uitgebreid met respectievelijk een kerktoren en een torenspits.[78]

De kerk werd gebouwd in 'Chapel Street' en lag achter de toenmalige kapel. Na het gereedkomen van de kerk veranderde de straatnaam langzaam in het tegenwoordige 'Church Street'.[81][82][71]

Het gebouw is een beschermd monument.[83]

Church of Ireland[bewerken]

De inmiddels afgebroken Church of Ireland-kerk
Vier oorlogsgraven op de Church of Ireland-begraafplaats. Het vliegtuig van de hier begraven personen was neergestort voor de kust nabij Doonbeg.
Onbekend vliegenier

De kerk van de Church of Ireland werd gebouwd in 1802 met behulp van een subsidie van de 'Board of First Fruits', een protestantse financieringsinstelling.[84]

De kerk werd gebruikt door de kleine kerkgemeente en verloor veel leden in de periode voor de onafhankelijkheid. Tijdens de Ierse Burgeroorlog, op 22 december 1922, werd de kerk in brand gestoken.[85] Uiteindelijk werd zij in 1985 afgebroken.[86] Een nieuwe kerk werd gebouwd rond 1927, zo'n twee kilometer buiten Milltown Malbay.[87][88] De kerk is tegenwoordig in gebruik bij de parochie Drumcliffe, die geheel West-Clare bestrijkt.

Cultuur[bewerken]

Muziek[bewerken]

Muziek is een belangrijk element van de cultuur in Milltown Malbay. Dat uit zich in een groot aantal bekende musici, zangers en anderen die op enigerlei wijze met muziek verbonden zijn. (Zie de lijst van bekende personen.) In vroeger tijden was de Laichtín Naofa Céilí Band actief.

Tegenwoordig (sinds 1973) is Milltown Malbay de thuishaven van het bekende Willie Clancy Festival (eigenlijk Willie Clancy Summer School) voor traditionele Ierse muziek. Tegenwoordig is dit festival goed voor zo'n 120 workshops met muzieklessen voor harp, dwarsfluit, uilleann pipes, viool, accordeon, concertina en verschillende andere instrumenten.[89]

Bezienswaardigheden en evenementen[bewerken]

Iets ten noorden van Milltown Malbay ligt het townland Kilfarboy met de ruïne van de zeventiende-eeuwse St. Laichtinskerk met bijbehorende oude begraafplaats en heilige bron.[90]

Voormalige evenementen zijn de Miltown Horse Races[91] en Darling Girl of Clare (ten einde gekomen omstreeks 1995).[92][93]

Voorheen kende Milltown Malbay ook een hondenrenbaan. Deze werd gesloten in de jaren negentig.[94]

Bekende personen[bewerken]

Musici en zangers

Externe link[bewerken]

Bronnen en referenties[bewerken]

  1. (en) Placenames Database of Ireland
  2. a b (en) Beschrijving Milltown Malbay
  3. a b c d (en) Miltown Malbay Historical Background
  4. a b c (en) , Clare History and Society, Geography Publications, Templeogue, Dublin 6, 126 ISBN 978-0-906602-393.
  5. (en) , Clare History and Society, Geography Publications, Templeogue, Dublin 6 ISBN 978-0-906602-393.
  6. (en) Sheedy, Kieran, The United Irishmen of County Clare 1798, Clare Education Centre, Ennis, 1998, 30 ISBN 0952523027.
  7. (en) Sheedy, Kieran, The United Irishmen of County Clare 1798, Clare Education Centre, Ennis, 1998, 34 ISBN 0952523027.
  8. (en) Sheedy, Kieran, The United Irishmen of County Clare 1798, Clare Education Centre, Ennis, 1998, 51-52 ISBN 0952523027.
  9. (en) Sheedy, Kieran, The United Irishmen of County Clare 1798, Clare Education Centre, Ennis, 1998, 57 ISBN 0952523027.
  10. (en) , Clare History and Society, Geography Publications, Templeogue, Dublin 6, 247 ISBN 978-0-906602-393.
  11. (en) , Census 86, Local population report, no. 23 County Clare, Central Statistics Office, Dublin 2
  12. (en) , Clare History and Society, Geography Publications, Templeogue, Dublin 6, 293 ISBN 978-0-906602-393.
  13. (en) Talty, Brid, As We Met... Local and Cultural History Kilfarboy 1880-1980 Told through the life of Martin Talty, Brid Talty, Milltown Malbay, 2013, p. 44-45
  14. (en) , Clare History and Society, Geography Publications, Templeogue, Dublin 6, 461 ISBN 978-0-906602-393.
  15. (en) , Clare History and Society, Geography Publications, Templeogue, Dublin 6, 461, 471 ISBN 978-0-906602-393.
  16. (en) Garrihy, Donie, An unique historie of Miltown Malbay, Clare and Ireland, FITV Publication, Milltown Malbay, 2008, 216-217 ISBN 1-906027-09-9.
  17. (en) Milltown Malbay Historical Background
  18. (en) MacMathuna, Seosahm, Kilfarboy. History of a West Clare Parish, Milltown Malbay, 1974, p. 74
  19. (en) MacMathuna, Seosahm, Kilfarboy. History of a West Clare Parish, Milltown Malbay, 1974, p. 76
  20. (en) MacMathuna, Seosahm, Kilfarboy. History of a West Clare Parish, Milltown Malbay, 1974, p. 77
  21. (en) MacMathuna, Seosahm, Kilfarboy. History of a West Clare Parish, Milltown Malbay, 1974, p. 78
  22. (en) [ http://www.folklorist.org/song/Three_Brave_Blacksmiths “Three Brave Blacksmiths”]
  23. (en) Ó Ruairc, Pádraig Óg, Blood on the Banner, The Republican struggle in Clare, Mercier Press, Cork, 2009, 27-29 ISBN 978 1 85635 613 8.
  24. (en) Ó Ruairc, Pádraig Óg, Blood on the Banner, The Republican struggle in Clare, Mercier Press, Cork, 2009, 31 ISBN 978 1 85635 613 8.
  25. (en) Ó Ruairc, Pádraig Óg, Blood on the Banner, The Republican struggle in Clare, Mercier Press, Cork, 2009, 34-37 ISBN 978 1 85635 613 8.
  26. (en) Garrihy, Donie, An unique historie of Miltown Malbay, Clare and Ireland, FITV Publication, Milltown Malbay, 2008, 235 ISBN 1-906027-09-9.
  27. (en) O'Malley, Ernie, , Mercier Press, Cork, 2011, 117-120 ISBN 978 185635 715 9.
  28. (en) Talty, Brid, As We Met... Local and Cultural History Kilfarboy 1880-1980 Told through the life of Martin Talty, Brid Talty, Milltown Malbay, 2013, p. 17, 19-20
  29. (en) Garrihy, Donie, An unique historie of Miltown Malbay, Clare and Ireland, FITV Publication, Milltown Malbay, 2008, 230-231 ISBN 1-906027-09-9.
  30. (en) Raids and Ambushes - Rineen Ambush (Memoirs of Andrew O'Donoghue). Clare Library Geraadpleegd op 7 september 2013
  31. (en) Ó Ruairc, Pádraig Óg, Blood on the Banner, The Republican struggle in Clare, Mercier Press, Cork, 2009, 169-171 ISBN 978 1 85635 613 8.
  32. (en) O'Malley, Ernie, , Mercier Press, Cork, 2011, 109-113 ISBN 978 185635 715 9.
  33. (en) Talty, Brid, As We Met... Local and Cultural History Kilfarboy 1880-1980 Told through the life of Martin Talty, Brid Talty, Milltown Malbay, 2013, 20, 22
  34. a b c Plattegrond 1842
  35. (en) Talty, Brid, As We Met... Local and Cultural History Kilfarboy 1880-1980 Told through the life of Martin Talty, Brid Talty, Milltown Malbay, 2013, p. 21
  36. (en) Talty, Brid, As We Met... Local and Cultural History Kilfarboy 1880-1980 Told through the life of Martin Talty, Brid Talty, Milltown Malbay, 2013, p. 110
  37. (en) Vaughan, Gabriel, My Affair with Malbay, Gabriel Vaughan, Milltown Malbay, 2000, 41-50 ISBN 0-9539803-0-8.
  38. (en) Foreign Aircraft Landings - Ireland 1939 - 1945: Short Sunderland W3988, Doonbeg, Co. Clare, December 1941
  39. (en) Munnelly, Tom, The Mount Callan Garland; Songs from the repertoire of Tom Lenihan of Knockbrack, Miltown Malbay, County Clare, Comhaile Bhéaloideas Éireann, Dublin, 1994, XX ISBN 0 906426 162. “The reality of the war only became manifest when a British warplane, which had lost it bearings, ditched off Doonbeg and the bodies of those who perished in it were brought to the Protestant churchyard in Miltown for burial”
  40. (en) "Jim's flight of friendship to Doughmore", Clare Champion via Oidhreacht an Chláir, 1 oktober 1993. Geraadpleegd op 24 maart 2014. (abonnement vereist)
  41. (en) Vaughan, Gabriel, My Affair with Malbay, Gabriel Vaughan, Milltown Malbay, 2000, 18 ISBN 0-9539803-0-8.
  42. (en) Foreign Aircraft Landings - Ireland 1939 - 1945: Overzicht
  43. (en) Dáil Éireann - Written Answers. - Proposed Takeover of Clare Factory.
  44. Volgens nog onbevestigde verhalen vanwege een faillissement.
  45. (en) Lenihan, Eddie, In the Tracks of the West Clare Railway, Mercier Press, Cork, 1990, 2008, p. 15/16, 27/28 ISBN 978 1 85635 579 7.
  46. (en) New Supervalu opens in Milltown Malbay
  47. (en) Directory of Services
  48. (en) About OaC
  49. (en) Placenames Database of Ireland: Milltown Malbay/Sráid na Cathrach
  50. (en) MacMathuna, Seosahm, Kilfarboy. History of a West Clare Parish, Milltown Malbay, 1974, p. 10
  51. (en) Lenihan, Eddie, In the Tracks of the West Clare Railway, Mercier Press, Cork, 1990, 2008, p. 164 ISBN 978 1 85635 579 7.
  52. (en) Tabel 5, blz. 33
  53. (en) Census for post 1821 figures.
  54. (en) http://www.histpop.org
  55. (en) http://www.nisranew.nisra.gov.uk/census
  56. (en) Lee, JJ, Irish Population, Economy, and Society: Essays in Honour of the Late K. H. Connell, Clarendon Press, Oxford, England, 1981, “On the accuracy of the Pre-famine Irish censuses”
  57. (en) Mokyr, Joel (November 1984). New Developments in Irish Population History, 1700-1850. The Economic History Review 37 (4): 473–488 . DOI:10.1111/j.1468-0289.1984.tb00344.x.
  58. (en) Tabel 5, p. 33
  59. (en) Population and Actual and Percentage Change 2006 and 2011 by Electoral Division, Statistical Indicator and Year. Geraadpleegd op 23 april 2012.
  60. (en) Lenihan, Eddie, In the Tracks of the West Clare Railway, Mercier Press, Cork, 1990, 2008, p. 167 ISBN 978 1 85635 579 7.
  61. (en) Talty, Brid, As We Met... Local and Cultural History Kilfarboy 1880-1980 Told through the life of Martin Talty, Brid Talty, Milltown Malbay, 2013, p. 159-160
  62. (en) Bustabel
  63. (en) Ferris, Tom, Irish Railways. A new history, Gill & Macmillan, Dublin, 2008, p. 99 ISBN 978 07171 4648 2.
  64. (en) White, P., History of Clare and the Dalcassian Clans of Tipperary, Limerick and Galway, The Fercor Press, Cork, 1893 / 1973, 373-374
  65. (en) Garrihy, Donie, An unique historie of Miltown Malbay, Clare and Ireland, FITV Publication, Milltown Malbay, 2008, 212 ISBN 1-906027-09-9.
  66. (en) Spade
  67. (en) Vaughan, Gabriel, My Affair with Malbay, Gabriel Vaughan, Milltown Malbay, 2000, 31 ISBN 0-9539803-0-8.
  68. a b (en) Garrihy, Donie, An unique historie of Miltown Malbay, Clare and Ireland, FITV Publication, Milltown Malbay, 2008, 273 ISBN 1-906027-09-9.
  69. (en) MacMathuna, Seosahm, Kilfarboy. History of a West Clare Parish, Milltown Malbay, 1974, p. 11
  70. (en) Griffith's Valuation 1855: Kilfarboy Parish
  71. a b (en) Talty, Brid, As We Met... Local and Cultural History Kilfarboy 1880-1980 Told through the life of Martin Talty, Brid Talty, Milltown Malbay, 2013, p. 63
  72. Caoga Bliuain ag Foghlaim: St. Joseph's National School Miltown Malbay 1963-2013; 2013; blz. 7
  73. Caoga Bliuain ag Foghlaim: St. Joseph's National School Milltown Malbay 1963-2013; 2013; blz. 6-7, 9
  74. (en) MacMathuna, Seosahm, Kilfarboy. History of a West Clare Parish, Milltown Malbay, 1974, p. 104
  75. a b c Caoga Bliuain ag Foghlaim: St. Joseph's National School Milltown Malbay 1963-2013; 2013; blz. 7
  76. Caoga Bliuain ag Foghlaim: St. Joseph's National School Milltown Malbay 1963-2013; 2013; blz. 31-32
  77. (en) West Clare Resource Centre - History
  78. a b Ó Murchadha, Ciarán, The Diocese of Killaloe: An illustrated History, Booklink, 2008, p. 175
  79. Ó Murchadha, Ciarán, The Diocese of Killaloe: An illustrated History, Booklink, 2008, p. 39-43
  80. Ó Murchadha, Ciarán, The Diocese of Killaloe: An illustrated History, Booklink, 2008, p. 180
  81. Clare Library - Griffith's Valuation 1855 - Kilfarboy Situatie 1855
  82. (en) Talty, Brid, As We Met... Local and Cultural History Kilfarboy 1880-1980 Told through the life of Martin Talty, Brid Talty, Milltown Malbay, 2013, p. 183 Situatie 1957
  83. Clare County Development Plan 2011-2015; Deel 4: Record of Protected Structures. RPS-nr.: 112, p. 567
  84. (en) Lewis, Samuel, County Clare. A History and Topography, Clasp Press, Ennis, 1837 / 1998, 62 ISBN 1 900545 07 1.
  85. (en) Clare 1919 – 1921 a sectarian conflict?
  86. Clare County Development Plan 2011-2015; Deel 4: Record of Protected Structures. RPS-nr.: 179, p. 560
  87. (en) Irish Tourist Association’s Topographical and General Survey 16 juni 1942
  88. Clare County Development Plan 2011-2015; Deel 4: Record of Protected Structures. RPS-nr.: 180, p. 568
  89. (en) 39ú Scoil Samhraidh Willie Clancy
  90. (en) Spellisey, Sean, A history of County Clare, 2003, p. 123
  91. (en) Garrihy, Donie, An unique historie of Miltown Malbay, Clare and Ireland, FITV Publication, Milltown Malbay, 2008, 287 ISBN 1-906027-09-9.
  92. (en) Lenihan, Eddie, In the Tracks of the West Clare Railway, Mercier Press, Cork, 1990, 2008, p. 162 ISBN 978 1 85635 579 7.
  93. (en) Garrihy, Donie, An unique historie of Miltown Malbay, Clare and Ireland, FITV Publication, Milltown Malbay, 2008, p. 300 ISBN 1-906027-09-9.
  94. (en) Garrihy, Donie, An unique historie of Miltown Malbay, Clare and Ireland, FITV Publication, Milltown Malbay, 2008, p. 168 ISBN 1-906027-09-9.
  95. (en) Vaughan, Gabriel, My Affair with Malbay, 2000, 48-49 ISBN 0953980308.