Misdrijf

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De term misdrijf heeft in het Belgische en Nederlandse strafrecht verschillende betekenissen.

Nederland[bewerken]

In het Nederlandse strafrecht is een misdrijf net als een overtreding een strafbaar feit. Overtredingen zijn over het algemeen minder ernstig dan misdrijven, maar op de zwaarste overtredingen staat een hogere straf dan op de lichtste misdrijven.

De meeste misdrijven staan omschreven in het Tweede Boek van het Wetboek van Strafrecht. Daarnaast staan er misdrijven in bijzondere wetten, zoals de Wegenverkeerswet 1994, de Opiumwet, de Wet wapens en munitie en de Wet op de economische delicten.

Zie Strafrecht (Nederland) voor de toepasselijkheid van het Nederlandse strafrecht, de rol van de verschillende rechterlijke instanties, en het opleggen van straffen en maatregelen.

Voor voorbeelden van misdrijven zie misdrijven in het Wetboek van Strafrecht; verder:

België[bewerken]

De term "misdrijf" is in het Belgisch strafrecht een overkoepelende term voor alle gedragingen die in strijd zijn met de strafwet en waarop een straf is gesteld. Een misdrijf bestaat uit een materieel (de gedraging) en een moreel (de schuld) bestanddeel.

Er zijn, wettelijk vastgelegd, drie categorieën van misdrijven, ingedeeld op basis van de straffen die op dat misdrijf staan:

Aanhalingsteken openen Het misdrijf, naar de wetten strafbaar met een criminele straf, is een misdaad.
Het misdrijf, naar de wetten strafbaar met een correctionele straf, is een wanbedrijf.
Het misdrijf, naar de wetten strafbaar met een politiestraf, is een overtreding.

— Artikel 1 Strafwetboek
Aanhalingsteken sluiten

Overzicht[bewerken]

Om te weten in welke categorie een misdrijf valt, moet er gekeken worden naar de straf die de wet op het misdrijf stelt.

Indeling van de misdrijven en hun straffen in het Belgisch strafrecht
Misdrijf Strafmaat
Overtreding Op een overtreding staat een politiestraf uitgesproken door een politierechtbank.

Een politiestraf kan zijn: een geldboete (van 1 tot 25 euro), een gevangenisstraf (van 1 tot 7 dagen), een werkstraf (van 20 tot 45 uren) en/of een bijzondere verbeurdverklaring.
Wanbedrijf Op een wanbedrijf staat een correctionele straf, uitgesproken door een correctionele rechtbank.

De correctionele straf kan zijn: een geldboete van € 26 of meer, een gevangenisstraf (van 8 dagen tot 5 jaar), een werkstraf (van 46 tot 300 uren) een ontzetting van bepaalde politieke en burgerlijke rechten en/of een bijzondere verbeurdverklaring.
Misdaad Op een misdaad staat een criminele straf, uitgesproken door een Hof van assisen.

De criminele straf kan zijn: een geldboete van € 26 of meer, opsluiting of hechtenis van 5 tot 30 jaar of levenslang, een ontzetting van bepaalde politieke en burgerlijke rechten en/of een bijzondere verbeurdverklaring.

Wijzigen van categorie[bewerken]

Door de wet[bewerken]

Wanneer er sprake is van strafverzwarende omstandigheden (bijvoorbeeld geweld) of strafverminderende omstandigheden (bijvoorbeeld poging).

Tijdens het onderzoek[bewerken]

Een misdrijf kan van categorie veranderen door correctionalisering (misdaad wordt wanbedrijf) of contraventionalisering (wanbedrijf wordt overtreding) (zie het stuk over verzachtende omstandigheden).
Bijvoorbeeld wanneer in de wet staat dat de schending gestraft kan worden met 10 jaar opsluiting, maar het Openbaar Ministerie besluit over te gaan tot correctionalisering, dan wordt dit een wanbedrijf, waardoor het feit nog met maximaal 5 jaar gevangenisstraf kan bestraft worden.

Door de rechtbank[bewerken]

De categorie van het misdrijf wordt definitief bepaald door de straf die wordt gevonnist.

Belang[bewerken]

Het onderscheid is van (technisch) belang voor de procedureregels die gevolgd moeten worden. Het verschil tussen de voorlopige en definitieve aard van het misdrijf zou problemen kunnen scheppen. Een voorbeeld is de duur van de verjaringstermijn waarbinnen de straf gevorderd moet worden: voor overtredingen is dat 6 maand, voor wanbedrijven 5 jaar, voor misdaden 10 of 15 jaar.
Het onderscheid is ook van belang voor een aantal regels van materieel strafrecht: er gelden voor de verschillende categorieën andere regels in verband met opzet, deelneming, poging, herhaling, samenloop...

Externe links[bewerken]