Moederdag

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Speciale datum Moederdag valt in België en Nederland in
2014 op 11 mei.
Moederdag in 1925

Moederdag wordt gevierd ter ere van het moederschap. De moderne Moederdag wordt meestal in maart, april of mei gevierd. Dit verschilt echter per land. In Nederland, België en vele andere landen valt Moederdag op de tweede zondag in mei. In de omgeving van Antwerpen wordt Moederdag op 15 augustus (Onze-Lieve-Vrouw Hemelvaart, Sainte- Marie of Moederkesdag) gevierd, sinds 1913. In Frankrijk is het Moederdag op de laatste zondag van mei - tenzij Pinksteren op die dag valt, dan is het de eerste zondag in juni. In Spanje wordt El día de la Madre de eerste zondag in mei gevierd. In het Verenigd Koninkrijk valt Moederdag op de vierde zondag van de vastenperiode, dus drie weken voor Pasen.

In gezinnen die Moederdag vieren staat de dag tegenwoordig in het teken van het verwennen van moeder. Ze krijgt veelal ontbijt op bed en cadeaus en huishoudelijke taken moeten, voor zover dat niet al gedaan werd, door vader en de kinderen worden verricht. Vaak hebben de kinderen op school of op het kinderdagverblijf cadeaus gemaakt. Vaak wordt ook oma op deze dag bezocht. De handel in bloemen beleeft in de week voor moederdag een absoluut hoogtepunt op de Nederlandse veilingen (Aalsmeer), vergelijkbaar met kerst en allerzielen/allerheiligen (1 en 2 november). In mindere mate geldt dit ook voor de Internationale Vrouwendag. Moederdag vraagt ook om grafwerk- en grafbloemen.

Oorsprong[bewerken]

Mothers' Day Cake.jpg

Het vereren van moeders is een veel oudere traditie dan de moderne Moederdag en gaat terug op de moedercultus in het klassieke Griekenland. De formele moedercultus met ceremonies voor Cybele of Rhea, de Grote Moeder der goden, werd overal in Klein-Azië beoefend op de ides (15e dag) van maart.[1]

De katholieke Kerk kent een lange traditie van verering van Maria, de moeder van Jezus.

In het Verenigd Koninkrijk is Mothering Sunday een christelijke feestdag, te vieren op de vierde zondag in de Vastentijd, de aanloop naar Pasen, waaruit de huidige Britse variant van Moederdag is geëvolueerd. In 1644 was er in Engeland voor het eerst sprake van een Moederdag zonder kerkelijke achtergrond.

Pas in het midden van 19e eeuw werd Moederdag in Amerika geïntroduceerd. In 1870 startte rechter Julia Ward Howe uit Philadelphia een grote publiciteitscampagne voor Moederdag, een dag die in het teken moest staan van pacifisme en ontwapening door vrouwen. Het succes kwam echter pas nadat Anna Marie Jarvis in 1907 Moederdag begon te promoten als een dag van waardering voor moeders. In 1908 organiseerde Anna Jarvis (1864-1948) uit Grafton, West Virginia de eerste Moederdag, vooral om haar moeder Ann Reeves Jarvis te herdenken die in de Amerikaanse Burgeroorlog zogenaamde Mother's Day Work Clubs had georganiseerd om voor voedsel en medicijnen voor hulpbehoevende moeders te zorgen. Het idee sloeg aan, en Jarvis zette door om meer mensen over te halen. In 1914 besloot president Woodrow Wilson dat elke tweede zondag in mei voortaan Mother's Day zou zijn, een nationale feestdag.

De feestdag heeft zich in zijn huidige vorm vanuit de Verenigde Staten over de rest van de westerse wereld verspreid. In Nederland begon de traditie rond 1925.

De Amerikaanse Moederdag was nog niet bekend, toen de Antwerpse liberaaldenkende kunstenaar en schepen Frans van Kuyck (1852-1915) in 1913 een Moederdag lanceerde op 15 augustus, de feestdag van Maria, sinds 1124 de patrones van de stad. Het was de dag van de grote Mariaprocessie. Volgens de Antwerpse schepen was de sociale orde in het begin van de eeuw grondig verstoord door de ingrijpende modernisering. Zijn remedie: het herstellen en cultiveren van de waardigheid van de familie. Hiervoor moest volgens Van Kuyck alles ingezet worden op het in beeld brengen van de rol van de moeder in het gezin en de maatschappij. Een speciale dag leek hem een ideale techniek. Van Kuyck mobiliseerde de plaatselijke pers en de scholen, publiceerde een scenario en zette een propagandacomité aan het werk. De kinderen en vader moesten moeder verrassen met versieringen, gelegenheidsversjes, bloemen, speciale broodjes en zelfs juwelen.

Eerstvolgende Moederdagen[bewerken]

Deze tabel bevat de data van moederdag in België en Nederland voor de eerstvolgende twee jaar:

Jaar moederdag
2014 11 mei
2015 10 mei

Internationale Moederdagkalender[bewerken]

Moederdag wordt niet overal op dezelfde dag gevierd en in sommige landen is Moederdag meer een vrouwendag. Onderstaande tabel laat gesorteerd op datum zien wanneer in welk land het Moederdag of Vrouwendag wordt gevierd. Op 8 maart geldt voor een aantal landen Internationale Vrouwendag, niet Moederdag.

Datum Feestdag Landen
Tweede zondag in februari Noorwegen
30 Sjewat (tussen 30 januari en 1 maart) Israël
3 maart Georgië
8 maart Afghanistan, Algerije, Armenië, Azerbeidzjan, Bosnië en Herzegovina, Laos, Montenegro, Macedonië, Albanië, Bulgarije, China, Slovenië, Wit-Rusland, Oekraïne, Vietnam, Rusland.
Vierde zondag in de Vastentijd Ierland, Verenigd Koninkrijk, Nigeria
21 maart (eerste dag van de lente) Saoedi-Arabië, Bahrein, Egypte, Libanon, Syrië, Palestina, Qatar, Jordanië, Irak, Koeweit, Soedan, Verenigde Arabische Emiraten, Jemen
7 april Armenië
Eerste zondag in mei Hongarije, Litouwen, Portugal, Roemenië, Spanje
8 mei Zuid-Korea (Ouderdag), Albanië (Ouderdag), Algerije.
10 mei Mexico, El Salvador, Guatemala, Oman
Tweede zondag in mei Anguilla, Aruba, Australië, Bahama's, Bangladesh, Barbados, België, Belize, Bermuda, Bonaire, Brazilië, Brunei, Canada, Chili, Colombia, Cuba, Curaçao, Cyprus, Denemarken, Duitsland, Ecuador, Estland, Filipijnen, Finland, Ghana, Grenada, Griekenland, Honduras, Hongkong, IJsland, India, Italië, Jamaica, Japan, Kroatië, Letland, Maleisië, Malta, Nederland, Nieuw-Zeeland, Oostenrijk, Pakistan, Peru, Puerto Rico, Singapore, Slowakije, Saint Lucia, Suriname, Taiwan, Trinidad en Tobago, Tsjechië, Turkije, Uruguay, Venezuela, Verenigde Staten, Zimbabwe, Zuid-Afrika, Zwitserland
26 mei Polen
27 mei Bolivia
Laatste zondag in mei Frankrijk (behalve als het samenvalt met Pinksteren, dan verschuift het naar de eerste zondag van juni), Dominicaanse Republiek, Haïti, Zweden, Marokko
30 mei Nicaragua
Tweede zondag in juni Luxemburg
12 augustus Thailand (de geboortedag van de koningin Sirikit Kitiyakara)
15 augustus (Maria-Tenhemelopneming) Antwerpen (België), Costa Rica
Tweede of derde zondag in oktober Argentinië (Día de la Madre)
Tweede zondag in oktober Malawi
Laatste zondag in november Rusland
8 december Panama
22 december Indonesië
20e Jumada al-thani (ook Vrouwendag genoemd) Iran en andere moslimgroepen, vooral Sjiieten. De datum wordt betwist, maar is de geboortedatum van Fatima Zahra. Omdat de Islamitische kalender verschilt van de Westerse vindt de viering niet altijd op dezelfde datum plaats.

Trivia[bewerken]

Op Moederdag 1950 werden door het Comité van Moeders in Connecticut koningin Juliana en koningin Frederika van Brunswijk uitgeroepen tot "Moeder van het jaar".

Zie ook[bewerken]

Icoontje WikiWoordenboek Zoek moederdag op in het WikiWoordenboek.
Bronnen, noten en/of referenties
  • Helsloot, dr. J.I.A. "Moederdag". Meertens Instituut. URL bezocht op 28 april 2007
  • "Anna Maria Reeves Jarvis". West Virginia Division of Culture and History. URL bezocht op 28 april 2007
  • Marc Jacobs, Directeur van het Vlaams Centrum voor Volkscultuur, Erfgoeddag 2004, De Antwerpse Moederdag"
  • " Moeder van het jaar (1950)". Leeuwarder Courant 16 mei 1950

  1. Encyclopædia Britannica (1959), Deel 15, blz. 849.