Moka express
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
De Moka Express is uitgevonden door Alfonso Bialetti, een Italiaan die in 1933 het idee kreeg door een wasmachine die warm water onder druk door het wasmiddel heen omhoog perste. Hij heeft het welbekende achthoekige aluminium apparaatje ontworpen en ondertussen staan er in elk Italiaans huishouden wel een of meer van deze apparaatjes. De koffie die ermee wordt gezet valt onder de noemer espresso, omdat het water onder druk door de koffie wordt geperst. Maar omdat de druk lager is dan in een espresso-apparaat, ongeveer 1,5 bar in plaats van 9 bar, ontbreekt het cremalaagje.
Inhoud |
[bewerken] Verschijningsvormen
Hoewel de oorspronkelijke variant van aluminium was en nog steeds is, zijn er veel verschillende versies te krijgen. Van aluminium, roestvrij staal, of deels kunststof of porselein. Ook de grootte verschilt, van een 1-kops tot genoeg voor het hele gezin. Ook zijn er elektrische te krijgen, die niet op het gas gezet hoeven te worden. Ze zijn te krijgen van verschillende merken met verschillende prijskaartjes, van 15 tot 70 euro.
Een aparte machine die volgens hetzelfde principe werkt als de Moka Express is de Atomic, een creatie uit 1946 van de Italiaanse industrieel ontwerper Giordano Robbiati. De Atomic is als een geheel gegoten uit aluminium. Water gaat via de grote zwarte vuldop achterop de hals in de voet en de gemalen koffie gaat in de filterhouder. Door verhitting van onderaf gaat het water koken, waardoor er in de hals van de machine stoomdruk ontstaat die het hete water door een pijpje omhoog en door het koffiefilter heen duwt. De druk in de machine is vergelijkbaar of iets hoger van in de Moka Express. Een bijzondere extra eigenschap van de Atomic is dat de machine een stoompijpje heeft om melk mee op te schuimen voor cappuccino.
[bewerken] Het zetten
De werking van de Moka Express is vrij eenvoudig. Het apparaat bestaat uit 5 delen (v.l.n.r. op het plaatje):
- het waterreservoir,
- het metalen filter voor de koffie,
- een rubberen ring,
- een metalen filter om ervoor te zorgen dat de koffie blijft waar het is en
- het opvangbakje.
Het waterreservoir en het opvangbakje zijn op elkaar te schroeven, het filter voor de koffie gaat daar tussen in en aan de onderkant van het opvangbakje zit het 2e filter met daaronder de rubber ring. De rubber ring zorgt ervoor dat het 2e filter op zijn plek blijft en dat het waterreservoir en het opvangbakje luchtdicht op elkaar zitten.
In het waterreservoir gaat water, vul het bakje tot het drukventieltje dat erin zit.
Het filter voor de koffie lijkt een beetje op een trechtertje, met een buisje dat doorloopt tot net iets boven de bodem van het waterreservoir. Dit vul je helemaal met koffie, en wel een espressomaling. Druk de koffie niet aan, maar vul het tot het bakje vol zit.
Schroef dan het opvangbakje erop. Het 2e filter en de rubberen ring zitten hier al in, zodat het geheel goed dicht zit en er geen koffiedrab in de espresso belandt.
Verwarm het geheel op een middelmatig vuur en het gaat vanzelf pruttelen (hierbij ontstaat er een duidelijk waar te nemen geur van espresso, een goede indicatie dat het proces bijna klaar is). De koffie is klaar als het pruttelen stopt. Haal het dan wel meteen van het vuur af en schenk het direct uit, om zo te voorkomen dat de koffie te lang doorkookt.
[bewerken] Werking
Het water in het waterreservoir gaat koken (A) en daardoor ontstaat er een zekere druk in het reservoir. Hierdoor wordt er water door de koffie omhoog geperst naar het opvangbakje (B). Het water kookt als het ware over door de koffie heen en wordt daarna opgevangen (C).
[bewerken] Onderhoud
Een Moka Express hoort niet in de vaatwasmachine en ook afwassen met zeep is niet aan te raden. Spoel het na gebruik om met warm water. Laat het vervolgens uit elkaar aan de lucht drogen. Let ook op de rubberen ring, deze is waarschijnlijk het eerst aan vervanging toe, en ook vrij gemakkelijk los te verkrijgen.
In het waterreservoir ontstaan na verloop van tijd vaak witte brokken corrosie ( bij staal zou je het roest noemen ) ofwel aluminiumoxide. Het is beter om een variant aan te schaffen die gemaakt is van andere materialen dan aluminium.
