Mol (België)

Mol

Gemeente in België
Geografie
Gewest	Vlaanderen
Provincie	Antwerpen
Arrondissement	Turnhout
Coördinaten	51°11′N, 5°6′E
Oppervlakte – Onbebouwd – Woongebied – Andere	114,26 km² (2009) 73,15% 9,99% 16,86%
Bevolking (Bron: Statbel)
Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid	34.446 (01/01/2011) 49,79% 50,21% 301,48 inw./km²
Leeftijdsopbouw 0–17 jaar 18–64 jaar 65 jaar en ouder	(01/01/2008) 18,44% 64,05% 17,51%
Buitenlanders	6,43% (01/01/2008)
Politiek en bestuur
Burgemeester	Paul Rotthier (CD&V)
Bestuur	CD&V, Open Vld
Zetels CD&V sp.a-spirit Vlaams Belang Open Vld Memo	31 12 8 5 4 2
Economie
Gemiddeld inkomen	15.557 euro/inw. (2007)
Werkloosheidsgraad	6,51% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode 2400	Deelgemeente Mol
Zonenummer	014 - 011
NIS-code	13025
Politiezone	Balen - Dessel - Mol
Website	www.gemeentemol.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Turnhout in de provincie Antwerpen
Portaal    België

Mol is een gemeente gelegen in het noordoosten van de Belgische provincie Antwerpen. De Kempense gemeente telt ruim 34.500 inwoners. Qua oppervlakte is het de grootste gemeente in de provincie Antwerpen, na de gemeente Antwerpen zelf. De plaats Mol-Centrum is de hoofdplaats van zowel de gemeente als het kieskanton en het gerechtelijk kanton Mol.

Geschiedenis

De gemeente is voortgekomen uit de Voogdij Mol, Balen en Dessel, die in de Napoleontische tijd werd opgeheven en waarbij Balen en Dessel zelfstandige gemeenten werden. Het gebied van Postel, tot dan toe zelfstandig bezit van de Abdij van Postel, werd bij de gemeente gevoegd en in 1818 werd ook de Geelse enclave Millegem aan Mol toegevoegd, waarmee het de meest uitgestrekte gemeente van België werd. De bijnaam van de Mollenaars is "Sopweikers".

Geografie

Kernen

Mol is een uitgestrekte gemeente en bestaat buiten Mol-centrum nog uit 11 gehuchten: Achterbos, Donk, Ezaart, Ginderbuiten, Gompel, Heidehuizen, Millegem, Rauw, Sluis, Wezel en het uitgestrekte en dunbevolkte Postel in het noorden dat slechts door een smalle strook met de rest van Mol verbonden is. Tussen het centrum en het gehucht Ezaart bevindt zich de woonwijk Heidehuizen wat, gezien de vele speculaties hieromtrent, door de gemeente Mol wel degelijk aanzien wordt als een gehucht. Desondanks staat het gehucht niet vermeld op de diverse officiële kaarten en is er geen naambord dat de bebouwde kom aanduidt.

#	Naam	Oppervlakte (km²)	Bevolking (31/12/2009)	Bevolkingsdichtheid inw/km²
I	Mol-Centrum	3,97	6.815	1.717
II	Achterbos	5,41	3.883	718
III	Donk	6,62	1.576	238
IV	Ezaart	7,61	3.199	420
V	Ginderbuiten	2,61	3.376	1.293
VI	Gompel	2,92	1.481	507
VII	Heidehuizen	2,65	2.279	860
VIII	Millegem	11,92	3.396	285
IX	Rauw	13,91	2.977	214
X	Sluis	6,82	2.199	322
XI	Wezel	5,32	2.733	514
XII	Postel	44,43	199	4

Bron:www.gemeentemol.be

Beboste oppervlakte

Naar schatting bedroeg de beboste oppervlakte van de gemeente Mol 4.725 hectare in 1900. In 1950 was er, op basis van het kadaster, een bosareaal van 4.062 hectare. In 1995 bleef nog 3.750 hectare bos over. Gezien geen enkele instantie in Vlaanderen, ook niet het Agentschap voor Natuur en Bos, een nauwkeurige inventaris van de beboste oppervlakte bijhoudt, kan naar de huidige juiste oppervlakte enkel gegist worden. Te verwachten is dat er een verdere afname is. Bebossingen zijn een grote zeldzaamheid, ontbossingen zijn frequent. In principe dient voor elke ontbossing een stedenbouwkundige vergunning afgeleverd te worden. Het bosdecreet biedt mogelijkheid, in twee gevallen, via melding een wettige ontbossing te bewerkstelligen. Van onwettige, vaak sluipende, ontbossingen is meestal geen dossier beschikbaar.

Aangrenzende gemeenten

Aangrenzende gemeenten
Arendonk, Retie	Dessel, Reusel (NL), Bladel (NL)	Bergeyk (NL)
Geel		Lommel
Meerhout	Balen

Demografie

Evolutie van het inwoneraantal

Bronnen: NIS en Gemeente Mol - Opm:1806 t/m 1970=volkstellingen op 31 december; vanaf 1980= inwoneraantal per 1 januari

Bezienswaardigheden

Burgerlijke bouwwerken

• Sluizencomplex langs het kanaal Dessel-Schoten
• Baileybrug (Postel)
• maalvaardige Molen (Ezaart)
• Casino (Gompel)

Religieuze bouwwerken

• De Abdij van Postel
• De 15 kapellekens in Achterbos
• St.-Willebrorduskapel (Ezaart)

Museum

• Jakob Smitsmuseum in Sluis.Smits was een van de kunstenaars van de Molse School

Overig onroerend erfgoed

• Lijst van onroerend erfgoed in Mol

Toeristische attracties

• Provinciaal Recreatiedomein Zilvermeer
• Recreatiepark Sunparks Kempense Meren
• Recreatiepark Zilverstrand
• Sportcentrum / Zwembadencomplex Den Uyt

Cultuur

Evenementen

• Lichtstoet Mol-Ginderbuiten. Jaarlijks evenement in september.
• Lichtstoet in Mol-Centrum / Rozenberg bestaat sinds 1885 en heeft jaarlijks plaats op de eerste zaterdag van september.

Cultureel ambassadeur

Sinds 2005 wordt er jaarlijks een Mols gehucht aangeduid als Cultureel Ambassadeur. Bedoeling is dat dat gehucht door het jaar enkele activititeiten organiseert die gedeeltelijk worden gesponsord door de gemeente.

Het Cultureel Ambassadeurschap vloeit voort uit de Molse Feesten die al langere tijd werden georganiseerd in juli en augustus op en rondom het Rondplein in het centrum.

• 2012: Wezel - Wezel Grenzeloos
• 2011: Postel - Natuurlijk Postel
• 2010: Donk - Donk Sleutelrol
• 2009: Gompel - Gompel Glashelder
• 2008: Achterbos - 2008erbos
• 2007: Ezaart - Ezaart draait
• 2006: Millegem - Mee met Millegem
• 2005: Ginderbuiten - Hier is Ginderbuiten

Streekproducten

• Molse zander, Snoekbaarsfilet, vroeger gevangen in plaatselijke zandputten.
• Molse witte, een Molse jenever.
• Kip-kap (hoofdkaas) en pensen (bloedworst) zijn erkende streekproducten
• Postelse abdijkaas
• Molse zandzakskes: chocolade tabletten (wit, melk of fondant) in kleine jute zakjes

Jeugdbewegingen

De gemeente Mol telt zo'n twintig jeugdbewegingsgroepen. Dat grote aantal is het gevolg van de vele gehuchten waarin onafhankelijk van elkaar jeugdbewegingen ontstonden. Vaak zijn deze ook nog eens opgesplitst in jongens- en meisjesgroepen. Hieronder een overzicht van de Molse jeugdbewegingen. Daarnaast kent Mol ook verschillende andere werkingen, zoals het jeugdhuis en de speelpleinwerking.

• Chiro Centrum Sprankel
• Chirojongens Gompel Ambiorix
• Chirojongens Millegem Milojeugd
• Chirojongens Rauw Alhambra
• Chirojongens Wezel Albatros
• Chiromeisjes Gompel Paragon
• Chiromeisjes Millegem Milojeugd
• Chiromeisjes Rauw Camora
• Chiromeisjes Sluis Gorabos
• Gidsen Achterbos Nele
• Gidsen Centrum JF Kennedy
• Gidsen Ezaart St. Willebrordus
• Jeugd Rode Kruis Mol
• KSJ Mol
• Scouts Achterbos Tijl
• Scouts Centrum St. Pieter
• Scouts en Gidsen Donk St. Antonius-St. Agnes
• Scouts Ezaart St. Willebrordus
• Scouts Ginderbuiten St. Carolus
• Scouts Sluis St. Paulus
• VNJ Ezaart

Religie en levensbeschouwing

De parochies van Mol vormen samen de federatie Mol die op haar beurt deel uitmaakt van het dekenaat Zuiderkempen en het Bisdom Antwerpen.

Economie

In de 19e eeuw vestigden zich op het grondgebied van Mol tal van bedrijven:

• De textielindustrie in Mol bloeide. Er waren meerdere wolfabrieken, waaronder deze van Van Iersel, Van Hoof, Krings, en Van Dooren. De fabrieksgebouwen van Van Dooren werden door de gemeente Mol aangekocht en in 1995 verbouwd tot gemeentelijk, cultureel en administratief centrum 't Getouw.
• In Balen-Wezel nabij de grens van Mol-Wezel vestigden zich een zink- (het huidige Nyrstar) en springstoffenfabriek PRB. Deze bepaalden mee het dagelijks leven in Mol-Wezel. De historische vervuiling van de zinkfabriek liet ook sporen na in Mol-Wezel.
• Einde 19e eeuw begon Sibelco het zilverzand te winnen, wat de grondstof is voor de glasfabricage en in 1922 werd een flessenfabriek te Donk opgericht (Verlipack, bestaat thans niet meer), terwijl in Gompel een vensterglasfabriek van Glaverbel (tegenwoordig AGC Flatglass Europe) ontstond.
• In Mol Donk (in de nabijheid van het op Dessels grondgebied gelegen Eurochemic) werd een conventionele elektriciteitscentrale gebouwd. Deze laatste werd in 2010 buiten dienst gesteld.
• Na de Tweede Wereldoorlog vestigde zich te Mol in 1952 de eerste nucleaire installatie in België. Aanvankelijk bedoeld als proefreactor, werd deze later uitgebreid tot Studiecentrum voor kernenergie (SCK). Het SCK werd in 1990 gesplitst. Dit gaf het ontstaan van het VITO de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek.
• Mol beschikt over enkele bedrijvenzones. Een van de grotere werkgevers van Mol is de Mora-fabriek.

Wekelijkse Markten

Konijnenmarkt

De dierenmarkt, in de volksmond konijnenmarkt genoemd, bestaat reeds sinds 1886 en vindt iedere zondag plaats van 8 tot 12 uur op het Rondplein. Indien het Rondplein niet beschikbaar is (bijvoorbeeld wegens een manifestatie), wordt de konijnenmarkt verplaatst naar de Adolf Reydamslaan en Jakob Smitslaan (beide straten zijn in Mol beter gekend als "Den Boulevard").

De konijnenmarkt heeft begin jaren 1990 heel wat stof doen opwaaien omdat er allerhande huisdieren werden verkocht. Daarnaast mogen op de markt zowel handelaars als particulieren verkopen. Dierenrechtenorganisaties waren van mening dat mensen impulsief een huisdier kochten. Door dit impulsieve gedrag zouden veel van die dieren worden verwaarloosd, gedumpt, gedood (al dan niet door een dierenarts) of stonden de nieuwe eigenaars enkele weken later terug op de markt om het dier opnieuw te verkopen. Zo hebben aanhangers van GAIA via diverse televisieprogramma's, zoals Telefacts en Het ei van Colombus, de "wanpraktijken" op de Molse Konijnenmarkt in beeld laten brengen. Gezien dergelijke "wanpraktijken" zich ook voordeden op andere dierenmarkten in België werd in 1995 de Belgische wet betreffende "het welzijn en bescherming van de dieren" aangepast waardoor het nationaal verboden werd om op openbare markten honden of katten te verkopen. Ook mogen dierenwinkels sindsdien hun dieren niet meer zichtbaar plaatsen vanop straat.

Tegenwoordig mag men op de Molse Konijnenmarkt enkel pluimvee, vogels, knaagdieren en vissen verkopen. Ook dierenbenodigdheden (inclusief diereneten) en waterplanten worden op deze dierenmarkt aangeboden.

Boerenmarkt

De eerste boerenmarkt vond plaats op 9 maart 2008 in de Corbiestraat. Sindsdien kunnen zowel handelaars als particulieren hier op zondag tussen 08:00 en 12:00 hun groenten, fruit, bloemen, natuur- en zuivelproducten, etenswaren en drank verkopen. Particulieren hoeven niet in het bezit te zijn van een leurderskaart, maar moeten zich 's ochtends wel tijdig melden bij de marktleider.

De beslissing om een Boerenmarkt in te richten, is een onrechtstreeks gevolg van de wijziging van de wet op "het welzijn en bescherming van de dieren" in 1995 (zie kopje "Konijnenmarkt"). Hierdoor verloor de Konijnenmarkt een groot deel van haar charme met als gevolg dat het aantal bezoekers en handelaars in de daaropvolgende jaren steeds achteruit ging.

Dinsdagmarkt

Deze gaat elke dinsdag door (behalve met Kerstmis of Nieuwjaar) op het Rondplein en in de Corbiestraat tussen 8 en 12 uur. Op de Dinsdagmarkt staan enkel ambulante handelaars of personen met een leurderskaart.

Bekende inwoners (geboren of wonende)

(alleen inwoners met een biografie op Wikipedia zijn opgenomen)

• Edmond van Eetvelde (1852), gewezen diplomaat en staatssecretaris (geboren in Postel)
• Charles de Broqueville (1860), gewezen eerste minister (geboren in Postel)
• Senne Rouffaer (1925-2006), acteur en regisseur, geboren in Kapellen maar gedurende lange tijd leraar aan het Sint-Jan Berchmanscollege van Mol, waar hij de toneelvereniging 'Oratora' stichtte
• Jef Sleeckx (1937), gewezen Vlaams politicus
• Guy Mortier (1943), journalist en tv-figuur
• Zjef Vanuytsel (1945), kleinkunstenaar
• Louis Vos (1945), hoogleraar
• Luc Kerkhofs (1954), schrijver van diverse toneelstukken en tv-scenario's
• Ludo Sannen (1954), Vlaams politicus
• Guido Van Genechten (1957), auteur en illustrator
• Viktor Lazlo (1960), zangeres
• Servais Verherstraeten (1961), Vlaams politicus
• Paul Allaerts (1964), scheidsrechter
• Wilfried Peeters (1964), gewezen wielrenner, nu ploegleider van wielerploeg Quick·Step - Innergetic
• Kathleen Deckx (1967), politica
• Joël Smets (1969), motorcrosser
• Hilde Gijsbrechts (1971), actrice
• Filip Dewulf (1972), tennisspeler
• Barbara Dex (1974), zangeres
• Tanja Dexters (1977), model en tv-presentatrice
• Caren Meynen (1978), tv- en radio-presentatrice, zangeres
• Ann Van Elsen (1979), model en tv-presentatrice (Miss België 2002)
• Tom Boonen (1980), wielrenner
• An Lemmens (1980), presentatrice bij VMMa
• Anne-Marie Ilie (1985), Miss Mol 2003, Miss Belgian Beauty 2007
• Hadise Açıkgöz (1985), ex-miss Mol, R&B/urban-zangeres, songwriter en tv-presentatrice
• Rob Peeters (1985), veldrijder
• Kirsten Flipkens (1986), tennisster
• Rob Teuwen (1987), acteur
• Guy Dufour (1987), voetballer
• Evelien Bosmans (1989), actrice

Partnersteden

• Kall (Duitsland) (1980)
• Santo Tomás (Nicaragua) (1985)
• Kara Kara (Niger)

Ex-Partnersteden

• Pejë (Kosovo), de gemeente Mol heeft in januari 2011 een punt achter deze stedenband gezet.

Foto's

• 

  Mol, oud gemeentehuis

• 

  Mol, kerk

• 

  Molen van Ezaart

• 

  Abdij van Postel

Externe links

• Officiële website gemeente Mol
• Natuurgebieden in Mol

Mediabestanden

Zie de categorie Mol, Belgium van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

51° 11' NB, 5° 07' OL